Wyrok NSA z dnia 23 września 2025, sygn. I GSK 1623/22

W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty oparte na pierwszej podstawie kasacyjnej. Przypomnieć dlatego należy, że w ramach podstawy kasacyjnej wskazanej w art. 174 pkt 1 u.p.p.s.a. strona może powoływać się na błąd wykładni oraz na błąd subsumcji. Pierwsze z powyższych uchybień polega na wadliwym zrekonstruowaniu normy prawnej z przepisu prawa, wyrażającym się w mylnym zrozumieniu przez Sąd jego treści, a więc wadliwym ustaleniu wpisanego w ten przepis sensu normatywnego. W tym przypadku skarżący kasacyjnie winien wskazać, jak naruszony przepis zinterpretował sąd pierwszej instancji w zaskarżonym orzeczeniu, a jaka, zdaniem strony, powinna być jego prawidłowa wykładnia. Błąd subsumpcji polega natomiast na błędnym uznaniu stanu faktycznego ustalonego w sprawie za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w danej normie prawnej. Wskazując na drugą postać naruszenia prawa materialnego, wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest do wyjaśnienia, dlaczego przepis (hipoteza wyprowadzonej z tego przepisu normy prawnej), który sąd pierwszej instancji przyjął za mający zastosowanie w sprawie, "nie przystaje" do stanu faktycznego ustalonego w sprawie i jaki przepis powinien mieć zastosowanie.

Wyżej wskazanego wymogu nie spełnia zarzut postawiony w pkt II.3. petitum skargi kasacyjnej. Brak powołania się przez skarżącego kasacyjnie na którąkolwiek ze wskazanych podstaw naruszenia prawa materialnego wyszczególnionych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. czyni omawiany zarzut skargi kasacyjnej nieskutecznym. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem powołany do uzupełniania ani interpretowania niejasno sformułowanych zarzutów kasacyjnych, ani też nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych. Nie jest też rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego stawianie jakichkolwiek hipotez i snucie domysłów w zakresie uzasadnienia podstaw kasacyjnych (wyrok NSA z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I GSK 2343/15). Ponadto stwierdzić należy, że sformułowanie zarzuty naruszenia art. 37 ust. 1 pkt 2 u.d.j.s.t. poprzez nietrafne przyjęcie, że skarżący kasacyjnie zobowiązany jest do zwrotu kwoty 825.951 zł w części powiatowej części oświatowej subwencji ogólnej za 2016 r. wskazuje, iż poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego skarżący usiłuje kwestionować ustalony w sprawie stan faktyczny. W związku z tym podkreślić trzeba, że w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęte jest, iż prawidłowość ustaleń faktycznych nie może być podważana zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt II.3. petitum skargi kasacyjnej stwierdzić również trzeba, że brak powołania się przez skarżącego kasacyjnie na którąkolwiek ze wskazanych podstaw naruszenia prawa materialnego wyszczególnionych w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. czyni powyższy zarzut nieskutecznym. Dodatkowo stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej ani organy, ani też Sąd I instancji nie uznały zapisu Instrukcji wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.19 jako źródło prawa powszechnie obowiązującego. Organ w zaskarżonej decyzji wskazuje na Instrukcję wprowadzania i przekazywania danych w systemie informacji oświatowej przy użyciu programu SIO wersja 3.19 jedynie, jako źródło informacji służące do prawidłowego wprowadzenia danych do systemu informacji oświatowej. Instrukcją była zatem - przewodnikiem o charakterze technicznym wyjaśniającym, jak należy wprowadzać dane, utworzonym na bazie uregulowań szeregu aktów powszechnie obowiązujących, co miało miejsce także w przypadku danych dla obliczania omawianej subwencji. Wbrew argumentacji skarżącego kasacyjnie nie była, bo nie mogła być wspomniana Instrukcja (...) źródłem prawa i nie została tak potraktowana ani przez Sąd I instancji, ani przez Ministra.

Stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia, pracę zespołu pozalekcyjnego i grupy wychowawczej organizuje się w ciągu całego roku, również w okresie ferii szkolnych i w dniach wolnych od nauki. Podkreślić należy, że rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację ustawową z art. 71c ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.; dalej: u.s.o.). Według tego upoważnienia minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia oraz ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego, określić miał w drodze rozporządzenia, organizację kształcenia oraz warunki i formy realizowania specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych w szkołach, w których zorganizowana jest szkoła specjalna, uwzględniając szczególne potrzeby psychofizyczne dzieci i młodzieży. Odrębność organizacyjnoprawna, zajęć dydaktycznych polegających na kształceniu dzieci i młodzieży i specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych, pozalekcyjnych, znalazła swoje odzwierciedlenie w treści Instrukcji. Instrukcja jednoznacznie stanowi, że "Szkoły zorganizowane w podmiotach leczniczych oraz jednostkach pomocy społecznej nie wypełniają tabel dotyczących uczniów - szkoły te wypełniają tylko wiersze 1 i 2 w tabeli DOI, zgodnie z zasadą podaną przy opisie tej tabeli. Od reguły tej istnieje tylko jeden wyjątek - jeżeli są w tych szkołach uczniowie, którzy przebywają w nich przez cały rok szkolny i nie są jednocześnie uczniami innej szkoły w tym roku szkolnym. Takich uczniów/wychowanków należy wykazać w tabelach Ul - U5a i nie powinni oni być wykazani w wierszu 2 tabeli DOI.

Tabela DO1. Dane ogólne o uczniach szkoły/wychowankach przedszkola

Wiersz l - Należy wykazać średnią miesięczną liczbę wychowanków pozalekcyjnych zespołów zajęć wychowawczych/grup wychowawczych, zorganizowanych w szkołach/przedszkolach w podmiotach leczniczych według zasady: suma średnich stanów miesięcznych od września 2014 r. do sierpnia 2015 r. podzielona przez 12.

Średnie stany miesięczne ustalamy sumując stany dzienne w danym miesiącu, a następnie dzielimy przez liczbę dni w miesiącu.

Wiersz 2 - Należy wykazać średnią miesięczną liczbę uczniów w szkołach/wychowanków w przedszkolach w podmiotach leczniczych lub jednostkach pomocy społecznej według zasady: suma średnich stanów miesięcznych w dniach nauki szkolnej od września 2014 r. do czerwca 2015 r., podzielona przez 10.

Średnie stany miesięczne ustalamy sumując stany dzienne w dniach nauki szkolnej w danym miesiącu, a następnie dzielimy przez liczbę dni nauki szkolnej w tym miesiącu. (...)

Uwaga 2: W przypadku, gdy w oddziale specjalnym w szkołach zorganizowanych przy podmiotach leczniczych lub jednostkach pomocy społecznej są uczniowie, którzy przebywają w tych placówkach przez cały rok szkolny, należy ich wykazać w tabeli U3.1 i pozostałych tabelach dotyczących uczniów. Tacy uczniowie nie powinni być wykazywani w wierszu 2 tabeli DOI. "

Źródłem danych o liczbie wychowanków pozalekcyjnych zespołów zajęć wychowawczych dla wagi P29 były dane wprowadzone do systemu informacji oświatowej znajdujące się w tabeli DO1. wiersz 1. Z kolei źródłem danych o liczbie uczniów w szkołach w podmiotach leczniczych dla wagi P28 - tabela DO1. wiersz 2.

Mając powyższe na uwadze zasadny jest pogląd, że przy kalkulacji części oświatowej subwencji ogólnej w przypadku szkół specjalnych zorganizowanych w podmiotach leczniczych trzeba mieć na uwadze specyfikę ich funkcjonowania, w tym realizowania zadań w formie działań opiekuńczo-wychowawczych. Zajęcia edukacyjne odbywają się w ciągu roku szkolnego, natomiast pracę zespołu pozalekcyjnego i grupy wychowawczej organizuje się w ciągu całego roku, również w okresie ferii szkolnych i w dniach wolnych od nauki. Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że " ... Stanowisko strony skarżącej wskazujące, że przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 marca 2013 r. w sprawie organizacji kształcenia oraz warunków i form realizowania specjalnych działań opiekuńczo-wychowawczych w przedszkolach i szkołach specjalnych zorganizowanych w podmiotach leczniczych i jednostkach pomocy społecznej, powinien być rozumiany w ten sposób, iż daje jedynie możliwość organizowania zajęć w ferie i dni wolne od nauki nie zasługuje na uwzględnienie.". W świetle powyższego zarzuty naruszenia prawa materialnego, zgłoszone w pkt II.1. petitum skargi kasacyjnej, należało także uznać za niezasadne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw. Wyrok Sądu I instancji odpowiada prawu, dlatego na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalono skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.