Wyrok NSA z dnia 04 czerwca 2025, sygn. I GSK 167/25

Zaskarżonemu wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zarzucono naruszenie § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1 oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego w związku z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP – z uwagi na orzeczoną przez TK w wyroku z 12 lutego 2015 r., SK 14/23 niezgodność § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego ze wskazanymi wyżej przepisami Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 października 2015 r., I GSK 1049/15 zawiesił toczące się postępowanie w sprawie ze skargi spółki o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09 z uwagi na wniosek spółki o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją wymiarową.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 stycznia 2025 r., I GSK 1049/15 podjął zawieszone postępowanie w sprawie ze skargi spółki o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09 z powodu tego, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2022 r., znak [...] po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z [...] listopada 2007 r. – uchylił wskazaną decyzję ostateczną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja z [...] sierpnia 2022 r. jest ostateczna.

Po podjęciu postępowania sprawę oznaczono sygnaturą akt I GSK 167/25.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2010 r., II GPS 1/10 (opublikowano: ONSAiWSA z 2010 r. nr 5, poz. 81): "Przepis art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się tym poglądem prawnym, w celu realizacji prawa spółki do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 12 lutego 2015 r. w sprawie SK 14/12, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga wniesiona przez skarżącą opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.).

Mając na uwadze, że w wyroku z 12 lutego 2015 r. w sprawie SK 14/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności § 6 ust. 5 w zw. z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego w zakresie, w jakim dotyczy przypadków nieświadomego przyjęcia przez sprzedającego oświadczenia o przeznaczeniu nabywanego oleju na cele opałowe zawierającego nieprawdziwe dane, z art. 64 ust. 1 i 3 w związku z art. 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Sąd w składzie orzekającym uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2010 r., I GSK 949/09, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (art. 282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, jest § 6 ust. 5 w związku z § 5 pkt 1, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. oraz § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie podatku akcyzowego.

Fakt, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] sierpnia 2022 r., znak [...] po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Poznaniu z [...] listopada 2007 r. – uchylił wskazaną decyzję ostateczną oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie spowodował, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 grudnia 2014 r., II FSK 3347/14). Okoliczność ta uzasadnia umorzenie postępowania (art. 282 § 2 in fine p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku.

W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego w całości, ponieważ uwzględnienie skargi o wznowienie postępowania sądowego nastąpiło na skutek zastosowania powoływanego powyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, a więc z przyczyny niezależnej od strony skarżącej oraz organów podatkowych.