Należy w tym miejscu zaznaczyć, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku, gdy oddala skargę kasacyjną; regulacja ta jako mająca charakter szczególny wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze, NSA mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku WSA.
W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w pkt. I ppkt 4) petitum skargi kasacyjnej autor skargi kasacyjnej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 153 p.p.s.a.; natomiast w pkt. I ppkt 1), 2) i 3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie naruszył przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 i 3 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. nie stwierdzając ich naruszenia przez organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym oraz akceptując ustalenia faktyczne.
Wbrew argumentacji skargi kasacyjnej, w rozpoznawanej sprawie organ przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i rzetelny, a także dokonał wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie przekraczając granic uznania administracyjnego. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. okazał się bezzasadny.
O naruszeniu art. 8 k.p.a. i zawartej w nim normy nakazującej organom administracji publicznej prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, nie może stanowić podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez stronę. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, jednakże przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni.
Ponadto, z zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i orzeczenia wydane w wyniku tak przeprowadzonego postępowania, mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, strona nie podważyła skutecznie oceny dokonanej w zaskarżonym wyroku, zaś niezadowolenie skarżącego z wydanego przez organ rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Nie sposób przyjąć, że wymóg prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej będzie zachowany tylko wówczas, gdy organy administracji będą wydawać rozstrzygnięcia, których oczekuje strona postępowania.
Nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną.
Reguła wyrażona w przepisie art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny - orzekając ponownie w tej samej sprawie - nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Użyty w powołanym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" oznacza, że chodzi o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu może być wyłączony tylko w wypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie. Tym samym, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, ale jest on wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Taką zmianę stanu prawnego lub zmianę stanu faktycznego na moment orzekania organy administracyjne są obowiązane uwzględniać z urzędu.
Sądy dokonujące później kontroli takiego aktu administracyjnego muszą ocenić, czy rzeczywiście nastąpiła zmiana stanu prawnego lub istotna zmiana stanu faktycznego, a więc czy zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od związania oceną prawną wyrażoną w uprzednim wyroku zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając powyższe uwagi uznał za niezasadny zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a. Sąd meriti prawidłowo przyjął, iż w sprawie nie doszło do zmiany okoliczności faktycznych czy stanu prawnego powodującego możliwość odstąpienia od ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania poczynionych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt I SA/Sz 575/23.
Sąd I instancji formułując ocenę o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, zasadnie wskazał, że organ odwoławczy zrealizował również zalecenia wynikające z ww. wyroku I SA/Sz 575/23 w zakresie wskazania, z czego wynikają zaległości skarżącego, wykazania odsetek za zwłokę oraz zbadania kwestii przedawnienia należności z uwzględnieniem zmian w brzmieniu art. 24 ust. 4, ust. 5b i 5f u.s.u.s., jak również odniesienia się do prowadzonych postępowań egzekucyjnych oraz wydatków egzekucyjnych organu, co zostało w sposób szczegółowy omówione w zaskarżonej decyzji i czego skarżący nie zakwestionował. W ponownym postępowaniu ZUS uwzględnił dokumenty, które zobowiązany złożył 19 czerwca 2024 r.: podsumowanie podatkowej księgi przychodów i rozchodów za rok 2024; oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości z 17 czerwca 2024 r.; oświadczenie przedsiębiorcy o nieotrzymaniu pomocy de minimis oraz formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis z 17 czerwca 2024 r. Organ wskazał, że w okresie pandemii koronawirusa zobowiązany nie zawieszał wykonywania działalności gospodarczej i nie zwracał się do ZUS o udzielnie pomocy rekompensującej przedsiębiorcom negatywne ekonomiczne skutki COVID-19. Zobowiązany prowadzi działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD 43.21.Z, tj. wykonywanie instalacji elektrycznych. Według organu pandemia nie miała wpływu na wysokość zobowiązań składkowych.
Zauważyć przy tym należy, że w postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 3 i 3a (por. wyroki NSA: z 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2132/11, z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 157/13; z 13 marca 2014 r., sygn. akt II GSK 31/13), gdyż to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości. Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Wskazane regulacje nie wykluczają ciążącej na organie administracyjnym zasady prawdy materialnej, niemniej jednak w sposób istotny modyfikuje pozycję procesową strony postępowania administracyjnego zdecydowanie aktywizując ją do czynnego udziału w postępowaniu dowodowym celem wykazania przesłanek umorzenia.
Ponadto w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych ZUS dopuścił dowody na okoliczność sytuacji majątkowej zobowiązanego. Dowody te stanowiły podstawę poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, a poczynione przez ZUS ustalenia faktyczne oraz ich ocena znajdują - jak już podkreślono powyżej - szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji. Treść skargi kasacyjnej wskazuje zaś, że jej autor wyłącznie polemizuje z oceną stanu faktycznego, dokonaną przez organ administracji, a prawidłowo zaakceptowaną przez Sąd I instancji. Okoliczność, że skarżący kasacyjnie nie godzi się z wnioskami wyciągniętymi z oceny dowodów zgromadzonych w sprawie nie oznacza, że dowody te nie zostały wyczerpująco przez organ rozpatrzone, czy też dowolnie ocenione.
W wyniku tej oceny Sąd I instancji trafnie stwierdził, że podjęta została decyzja mieszcząca się w granicach uznania administracyjnego, a NSA nie znalazł podstaw do uznania jej niezgodności z prawem. Należy podkreślić, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły.
Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. przypomnieć trzeba, że zgodnie z treścią tego uregulowania całkowita nieściągalność ma miejsce wówczas gdy jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Z przepisu tego wynika, że organ ma obowiązek samodzielnie ocenić przesłankę całkowitej nieściągalności w nim opisaną, porównując spodziewane koszty egzekucji (obliczane w proporcji do egzekwowanych kwot) z posiadanymi informacjami o nadającym się do egzekucji majątku. Dokonując oceny organ winien mieć nadto na uwadze, czy zobowiązany posiada majątek nadający się do egzekucji, jak również, czy postępowanie egzekucyjne nie spowoduje ruiny finansowej i życiowej zobowiązanego i jego rodziny.
Przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s. nie została przez skarżącego spełniona, a to z uwagi na to, że wobec skarżącego prowadzone są postępowania egzekucyjne. Zobowiązany przedstawił zaświadczenia wydane 11 maja 2023 r. przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym przy Szczecin-Centrum w Szczecinie oraz zestawienie sporządzone 9 marca 2023 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Szczecinie, potwierdzające skuteczność prowadzonych wobec zobowiązanego postępowań egzekucyjnych i wysokość wyegzekwowanych kwot. Skarżący nadal prowadzi działalność gospodarczą, której celem jest uzyskiwanie dochodów. Strona w toku postępowania przed organem oświadczyła, że z tego tytułu w latach 2020-2022 uzyskała przychody w wysokości odpowiednio 43.239,36 zł, 74.716,78 zł i 78.181,22 zł oraz osiągnęła dochody w wysokości, 11.424,82 zł, 41.616,37 zł i 28.104,78 zł. W roku 2023 przy przychodach w wysokości 76.773,58 zł dochody zobowiązanego wyniosły 37.659,27 zł, czyli średnio 3.138,28 zł miesięcznie. W aktach sprawy znajduje się podsumowanie podatkowej księgi przychodów za okres od 1 stycznia 2024 r. do 30 kwietnia 2024 r., w którym wykazano przychody w wysokości 27.233,42 zł, wydatki na zakup towarów - 19.247,34 zł i pozostałe wydatki - 4.138,48 zł. Skarżący posiada również spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 31 m² w S. przy [...]. Fakt, iż egzekucja należności z tytułu składek jest w toku (prowadzone jest postępowanie egzekucyjne odnośnie do tych należności), wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności. Dopóki bowiem postępowanie to jest w toku nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczność egzekucji (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 1061/21).
Warunkiem umorzenia zaległości w całości nie jest wykazanie, że skarżący nie jest w stanie spłacić zadłużenia w całości. Warunkiem umorzenia całości zaległości jest bowiem wykazanie, że zobowiązany nie jest w stanie spłacić zaległości w jakiejkolwiek części bez pozbawienia zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Tak sytuacja nie została wykazana w toku niniejszego postępowania.
Z tych względów uznać należy, że zarzut naruszenie prawa materialnego - art. 28 ust. 3 pkt 6 w zw. z art. 32 u.s.u.s. jest niezasadny.
Również zarzut z pkt II ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej, naruszenia art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia należało uznać za bezpodstawny.
Zgodnie z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. mimo braku całkowitej nieściągalności, w odniesieniu do osób ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami tych składek, a więc osób płacących składki na własne ubezpieczenie społeczne, omawiana ustawa przewiduje również możliwość umorzenia należności z tytułu składek (odsetek za zwłokę) w uzasadnionych przypadkach. Ich wskazanie pozostawione zostało ministrowi właściwemu do spraw zabezpieczenia społecznego w upoważnieniu ustawowym zawartym w art. 28 ust. 3b u.s.u.s., aby w drodze rozporządzenia określił szczegółowe zasady tego umarzania, z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających to umorzenie przy wzięciu pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych.
Działając na mocy powyższego upoważnienia Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał rozporządzenie, w którym to zawarta została zasada (§ 3 ust. 1), że ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie tych należności pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Opierając się o treść przywołanego przepisu zauważyć należy, że to zobowiązany ma wykazać przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wykazanie tych okoliczności, a nie tylko wskazanie, oznacza, że to zobowiązany ma udowodnić te okoliczności. W postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 3a (patrz wyroki NSA z: 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2132/11; 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 157/13; 13 marca 2014 r., sygn. II GSK 31/13), gdyż to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości (patrz: wyrok NSA z 14 marca 2012 r., sygn. II GSK 149/11). Wynika to przede wszystkim z faktu, że umarzanie należności z tytułu składek jest wyjątkiem od zasady obowiązku ich opłacania. Na organie zaś, zgodnie z art. 80 k.p.a., spoczywa obowiązek dokonania oceny stanu faktycznego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego.
Treść art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazuje zatem, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Organ może, ale nie musi udzielić stosownej ulgi. Nawet zatem w przypadku wystąpienia okoliczności unormowanych w ww. przepisach ZUS nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia należności składkowych. Świadczy o tym użycie w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wyrażenia "mogą być umarzane" oraz zastosowanie w konstrukcji § 3 ust. 1 rozporządzenia terminu "może". Nie oznacza to jednak, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek może być dowolna. Uznanie administracyjne odnosi się do wyboru konsekwencji prawnych (umorzyć należności lub odmówić ich umorzenia) w razie prawidłowego ustalenia, że zastosowanie instytucji umorzenia jest możliwe.
Przedstawiona wyżej konstrukcja przepisu prawa materialnego, nie wyklucza ciążącej na organie administracyjnym zasady prawdy materialnej, niemniej jednak w sposób istotny modyfikuje pozycję procesową strony postępowania administracyjnego zdecydowanie aktywizując ją do czynnego udziału w postępowaniu dowodowym celem wykazania przesłanek umorzenia.
Ustalając stan faktyczny sprawy w toku postępowania dowodowego i następnie porównując ten stan do hipotezy normy zezwalającej na umorzenie tych należności organ jest związany zasadami określonymi w k.p.a., oraz regułami logiki. Postępowanie organu w tym zakresie podlega ocenie sądu administracyjnego, który ocenia, czy został w sprawie zebrany kompletny materiał dowodowy, czy w procesie oceny dowodów nie naruszono reguł logiki i czy zastosowano właściwe przepisy do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Zgodzić się należy z oceną Sądu I instancji, że organ dokonał oceny sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, wyważył interes społeczny i interes strony na podstawie wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. W wyniku tej oceny Sąd I instancji trafnie stwierdził, że podjęta została decyzja mieszcząca się w granicach uznania administracyjnego, a Sąd nie znalazł podstaw do uznania jej niezgodności z prawem. Podsumowując należy podkreślić, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 784/24 przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący jest kawalerem i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Budżet tego gospodarstwa domowego ustalony na podstawie dochodów z 2023 r. wynosił średnio 3.138,28 zł miesięcznie i był wyższy niż poziom minimum socjalnego określony w czerwcu 2024 r. na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych na kwotę 1.773,44 w l kwartale 2024 r. dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą w zakresie wykonywania instalacji elektrycznych, jak również jest Jachtowym Sternikiem Morskim, Motorowodnym Sternikiem Morskim, Instruktorem Żeglarstwa oraz Instruktorem Sportów Motorowodnych. Skarżący nie korzysta z żadnych form wsparcia skierowanego do osób znajdujących się w niedostatku i nie powołuje się na problemy zdrowotne. Zaznaczył, że ponosi stałe, miesięczne wydatki związane z utrzymaniem w łącznej wysokości 670 zł, w tym z tytułu miesięcznych opłat - 450 zł, opłat eksploatacyjnych 20 zł oraz kosztów związanych z leczeniem 200 zł. W stałych kosztach zobowiązany nie uwzględnił podstawowych wydatków ponoszonych w każdym gospodarstwie domowym na zakup żywności, ubrań, artykułów higienicznych, itp. natomiast w minimum socjalnym wysokość wydatków na żywność, edukację, kulturę, rekreację, odzież, obuwie, higienę osobistą, transport, łączność oraz pozostałe wydatki dla jednoosobowego gospodarstwa pracowniczego określono na 1.048,55 zł. Skarżący posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków za 2023 r. i zaciągniętych kredytów, a łączna miesięczna kwota spłaty wynosi 2.000 zł. W oświadczeniu z 17 czerwca 2024 r. skarżący zadeklarował, że posiada zaległości z tytułu podatków za rok 2023 w kwocie 5.000,00 zł. Według oświadczenia zobowiązany posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 31 m² w S., przy [...].
Biorąc pod uwagę, że umorzenie należności z tytułu składek powinno być sytuacją wyjątkową, z powyższych ustaleń organu przekonująco wynika, że skarżący takiej wyjątkowości swojej sytuacji nie wykazał. Trafnie wskazał Sąd I instancji, że umorzenie należności z tytułu składek stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania, co obwarowane jest najpierw spełnieniem określonych przesłanek, a w razie ich spełnienia poddane dodatkowej ocenie organu w ramach uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie organ wykazał, że opłacanie należności z tytułu składek nie stanowi zagrożenia dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego przy uwzględnieniu minimum socjalnego, co oznacza, że nie zachodzi uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., uszczegółowiony w § 3 ust. 1 rozporządzenia.
W okolicznościach sprawy, Zakład Ubezpieczeń Społecznych prowadząc postępowanie egzekucyjne, miał podstawy by uznać, że chociażby tylko częściowa spłata zasłużenia ma sens w kontekście interesu społecznego. ZUS wziął też pod uwagę fakt, że strona nie korzysta z żadnych form pomocy skierowanych do osób znajdujących się w niedostatku. Zasadnie również organ wskazywał, że skarżący wprawdzie posiada zaległości w spłacie zobowiązań cywilnoprawnych, jednakże konieczność spłaty zobowiązań cywilnoprawnych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi.
Tym samym, w ocenie NSA, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli legalności decyzji, stwierdzając, że w sprawie nie zachodziły przesłanki umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia. Skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie tej oceny
Z tych wszystkich względów należało uznać, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. ją oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
Odnosząc się do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika z urzędu A. G. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wskazać należy, że z art. 254 § 1 p.p.s.a. wynika, że wniosek taki powinien być złożony do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego, co oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania takiego wniosku także wtedy, gdy został on zamieszczony w skardze kasacyjnej.