Wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2026, sygn. I GSK 193/25

Sygnatura: I GSK 193/25
Data orzeczenia: 23 kwietnia 2026
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: spółka z o.o.

Streszczenie

Spółka S. N. 'S.' w likwidacji zarejestrowała trzy odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, otrzymała indywidualny numer identyfikacyjny, a następnie wyrejestrowała odbiorniki 15 września 2023 roku. Poczta Polska S.A., jako wierzyciel, wszczęła postępowanie egzekucyjne w celu ściągnięcia zaległych opłat abonamentowych za okres do dnia wyrejestrowania. Spółka wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, twierdząc, że jest zwolniona z opłat na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji…

zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ponieważ prowadzi zakład pracy chronionej. Organ egzekucyjny oddalił zarzuty, a postanowienie utrzymał w mocy w wyniku zażalenia. Podstawowym pytaniem w sprawie było, czy zakład pracy chronionej jest zwolniony z obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, pomimo że przepisy ustawy o opłatach abonamentowych nie wymieniają wprost tego rodzaju podmiotów w katalogu zwolnień. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił postanowienia organu, uznając że spółka korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, który ma zastosowanie do opłat abonamentowych. Sąd oparł się na wykładni dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 kwietnia 2021 r., sygn. II GSK 772/18. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Poczty Polskiej, potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji i stwierdzając, że zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania są bezzasadne.

jeszcze 151 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Henryk Wach (spr.) Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gl 599/24 w sprawie ze skargi S. N. "S." w likwidacji w G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 15 października 2024 r., I SA/Gl 599/24 po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. N. "S." w likwidacji w G. (Zobowiązana) na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. (organ) z [...] marca 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w punkcie 1) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w B. z [...] lutego 2024 r. nr [...]. W punkcie 2) zasądził od organu na rzecz skarżącej 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Poczta Polska S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. (dalej: "skarżący kasacyjnie organ") wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia i rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny poprzez zmianę wyroku Sądu I instancji i oddalenie wniesionej skargi przez Zobowiązanego ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania. W każdym przypadku wniesiono o zasądzenie od Zobowiązanego na rzecz Organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego, według norm przepisanych. Ponadto organ zrzekł się rozpoznania sprawy na rozprawie.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

I. na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") - naruszenie prawa materialnego:

1. przepisów art. 2 ust. 1 i 3 oraz art. 3 ust. 4 oraz art. 5 i 7 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych dalej "ustawą abonamentową" w związku § 2 i 3 oraz i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz w związku z "§ §11 - § 18" rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, poprzez ich pominięcie lub błędną wykładnię i w konsekwencji błędne przyjęcie, że: na Zobowiązanej, pomimo dokonania rejestracji 3 odbiorników radiofonicznych, otrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego oraz zawiadomienia o jego nadaniu z 15 maja 2008 r. a następnie wyrejestrowaniu przez zobowiązaną odbiorników w dniu 15 września 2023 r. nie ciąży obowiązek uiszczenia do 14 września 2023 r. opłat abonamentowych.

Mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, iż na zobowiązanej nie ciążył ten obowiązek i w konsekwencji zdaniem Sądu wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu wyżej wymienionych przepisów i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec Organu wyroku uchylającego postanowienie z [...] marca 2024 r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] lutego 2024r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie,

2. przepisów art. 2 ust. 1- 4 oraz art. 4 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. ustawy abonamentowej w związku § 2 i 3 oraz i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz w związku z "§ §11 - § 18" rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz w związku z § 1-3 Rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z 16 lutego 2010 r. i z 9 czerwca 2020 r. w sprawie rodzajów dokumentów oraz wzoru oświadczenia potwierdzającego uprawnienia do zwolnień od opłat abonamentowych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że pomimo iż Zobowiązana zarejestrowała 3 odbiorniki RTV, które wyrejestrowała z dniem 15 września 2023 r. oraz wobec nie przedstawienia żadnych dowodów przez nią na skuteczne przeprowadzenie procedury zwolnienia z opłat za abonament RTV, jak też wobec braku wymienienia zakładu pracy chronionej w podmiotach uprawniających do zwolnień od uiszczania opłat abonamentowych a także ustawy o rehabilitacji jako ustawy z której wskazane w niej podmioty mogą korzystać ze zwolnień t.j. w art. 4 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. ustawy abonamentowej, nie ciąży na niej obowiązek uiszczenia do 14 września 2023 r. opłat abonamentowych.

3. przepisów art. 31 ust. 1 pkt 2 i art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz art. 2 ust. 1- 4 oraz art. 4 i 5 ustawy z 21 kwietnia 2005 r. ustawy abonamentowej w związku z pkt 2 § 2 i 3 oraz i § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz w związku z §11 - § 18 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: pomimo iż Zobowiązana zarejestrowała 3 odbiorniki RTV, które wyrejestrowała z dniem 15 września 2023 r. oraz wobec nie przedstawienia żadnych dowodów, że w okresie za który Organ domaga się opłat abonamentowych była podmiotem prowadzącym zakład pracy chronionej spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b, lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony tj., uznania przez Sąd I instancji, że zastosowanie do zwolnienia zobowiązanej z opłat abonamentowych ma art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji bez uprzedniego wykazania przez zobowiązaną, iż nadal, pomimo ogłoszonej likwidacji posiada status prowadzącego zakład pracy chronionej oraz, że wyżej wymieniony artykuł może być podstawą zwolnienia Zobowiązanej przez Sąd I instancji z opłacania opłaty abonamentowej mimo, że w art. 4 ustawy abonamentowej brak jest wskazania podmiotu będącego zakładem pracy chronionej jako osoby uprawnionej do zwolnienia od uiszczania opłat abonamentowych i uznania, że opłata wynikająca z ustawy abonamentowej jest taką opłatą, o której mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji choć nie jest w tym artykule wprost wymieniona a także wobec nieuwzględnienia przez Sąd I instancji wynikającej z art. 84 i 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady powszechności opodatkowania, a wiec zakazu wykładni rozszerzającej, modyfikującej literalne brzmienie przepisów ustanawiających ulgi i zwolnienia podatkowe, w tym sposób ich określania w dotyczących opłat ustawach - nie ciążył na Zobowiązanej obowiązek uiszczenia do 14 września 2023 r. opłat abonamentowych.

Mylne zrozumienie przez Sąd wymienionych przepisów doprowadziło do uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, iż na zobowiązanej nie ciążył ten obowiązek i w konsekwencji zdaniem Sądu wierzyciel dopuścił się nieprawidłowości w rozumieniu wyżej wymienionych przepisów i wobec tego uzasadnione było wydanie wobec Organu wyroku uchylającego postanowienie z [...] marca 2024r. nr [...] i poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. z [...] lutego 2024 r. nr [...] jako naruszające prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie,

II. na podstawie przepisu art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, i uchylenie postanowienia z [...] marca 2024 r. nr [...] i poprzedzającego go postanowienia Poczty Polskiej S.A. z [...] lutego 2024r. nr [...] jako naruszających prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie jako naruszających przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 7 k.p.a. w związku z art. 18 o.p.e.a, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na błędnie ustalonym stanie faktycznym polegającym w szczególności na przyjęciu, że

1) zarejestrowanie odbiorników przez Zobowiązaną, otrzymanie zawiadomienia o nadaniu jej numeru identyfikacyjnego a następnie wyrejestrowanie tych odbiorników w dniu 15 września 2023 r. wobec braku wykazania przez Zobowiązaną, że jest jednym z podmiotów uprawnionym do zwolnienia abonamentowego zgodnie z ustawą abonamentową a także, bez wykazania, że biorąc pod uwagę okres za który Organ dochodzi opłaty abonamentowej, że spełnia warunki do uznania, że w tym czasie była podmiotem o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o rehabilitacji t.j. spełnia warunki do uznania, że pomimo stanu likwidacji nadal posiada status prowadzącego zakład pracy chronionej i taką działalność prowadzi a także, że na podstawie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji można było uznać, że nie była ona zobowiązana do dalszego uiszczania wyżej wymienianych opłat do czasu wyrejestrowania odbiorników rtv, oraz, że art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji dotyczy opłaty abonamentowej, chociaż opłata ta nie jest wprost w ustawie wskazana;

2) istnieje związek pomiędzy należną opłata abonamentową a prowadzeniem zakładu pracy chronionej i zwolnieniem z opłaty abonamentowej oraz, ze zwolnienie to wynika z art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji z pominięciem zasady określonej w art. 84 i 217 Konstytucji oraz z pominięciem ustawy abonamentowej i obowiązków oraz możliwych zwolnień z niej wynikających w wyniku czego można było uznać, że nie była ona zobowiązana do dalszego uiszczania wyżej wymienianych opłat do czasu wyrejestrowania odbiorników rtv oraz, że zwolnienie w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji dotyczy opłaty abonamentowej, mimo, że nie jest ona wprost tam wymieniona;

3) zarejestrowanie odbiorników i ich późniejsze wyrejestrowanie przez zobowiązanego oraz nadanie zobowiązanemu jako użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego i jego przesłanie na adres rejestracji odbiorników rtv nie stanowi wystarczającej przesłanki istnienia wynikającego z ustawy abonamentowej i rozporządzeń wykonawczych do niej o obowiązku uiszczania opłat za ich używanie do czasu ich wyrejestrowania, który podlega egzekucji w trybie u.p.e.a. błędnie wskazującym, iż Organ nieprawidłowo rozstrzygnął i ustosunkował się do podnoszonych przez Zobowiązanego zarzutów albowiem wydane przez Organ postanowienia nie naruszają w żadnym stopniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach musiałby uznać, że wniesioną skargę przez Zobowiązanego jako niezasadną należy oddalić,

2. art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedokonanie kontroli legalności działania Organu, wydanych przez niego aktów, brak podania przez Sąd I instancji analizy regulacji prawnych rozstrzygnięcia a podanie jedynie konkluzji skutkujących uwzględnieniem skargi i uchyleniem postanowień organu a więc naruszenia powodującego błędną analizę i pominięcie ustaleń organu, załączonych do akt dokumentów, wobec braku wykazania przez zobowiązanego podstaw zwolnienia z obowiązków uiszczania opłaty abonamentowej w tym co najmniej związku pomiędzy prowadzeniem zakładu pracy chronionej a opłatami za 3 zarejestrowane odbiorniki rtv a także wobec błędnej interpretacji, że art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji dotyczy opłaty abonamentowej a co za tym idzie nie rozpoznanie istoty sprawy, co mogło mieć wpływ na treść wyroku, ponieważ kompleksowa analiza zgłoszonych zarzutów a następnie ocena działania organu na podstawie posiadanych przez niego i przedstawionych Sądowi dokumentów oraz w świetle przedstawionych zastrzeżeń, ustaleń i dowodów oraz przepisów prawa powinna doprowadzić do oddalenia skargi Zobowiązanego przez Sąd I instancji.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

S. N. "S." w likwidacji w G. nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, gdyż skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, zaś strona postępowania nie zażądała jej przeprowadzenia.

Zgodnie z art. 183 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Wskazana regulacja – będąca przepisem szczególnym – modyfikuje normę zawartą w art. 141 § 4 p.p.s.a., stosowanym odpowiednio w związku z art. 193 (zdanie pierwsze) p.p.s.a., w ten sposób, że pozwala Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ograniczyć się do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, umożliwiając tym samym pominięcie tych elementów uzasadnienia wyroku, które nie są niezbędne dla wyjaśnienia istoty rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Za podstawę wyroku z 15 października 2024 r., I SA/Gl 599/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął ustalenia faktyczne dokonane przez Pocztę Polską S.A. Centrum Obsługi Finansowej. Uzasadnienie wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera jednoznaczne stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyraził w trybie art. 153 p.p.s.a. następującą ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, wiążące w sprawie sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia:

"1. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest interpretacja przepisu art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 4 i art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej, poprzez przyjęcie przez organ, że katalog zwolnień od obowiązku zapłaty opłaty abonamentowej jest katalogiem zamkniętym i skoro nie wymieniono w dyspozycji przepisów ustawy abonamentowej zwolnienia dla zakładów pracy chronionej, to takie podmioty nie są zwolnione z obowiązku uiszczania tej opłaty;

2. art. 4 ustawy abonamentowej zawiera wyliczenie podmiotów, które z takiego zwolnienia korzystają. Skarżąca podstawy zwolnienia z opłat abonamentowych upatruje w treści art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w myśl którego prowadzący zakład pracy chronionej spełniający warunek, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 lit. b), lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu jest zwolniony z opłat, z wyjątkiem opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym. Wykładni powyższego przepisu w powiązaniu z przepisami ustawy abonamentowej dokonał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt: II GSK 772/18;

3. Ponownie analizując sprawę organ odwoławczy obowiązany jest uwzględnić interpretację przepisu art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 4 ustawy abonamentowej, wyrażoną przez Sąd w niniejszym wyroku. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji."

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 kwietnia 2021 r., II GSK 772/18 (LEX nr 3229841) wyraził w trybie art. 153 p.p.s.a. następującą prawomocną ocenę prawną:

"Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, biorąc pod uwagę jednoznaczny rezultat wykładni językowej, jak też wynik wykładni systemowej uwzgledniającej kontekst konstytucyjny, brak jest podstaw do uznania, że ogólne zwolnienie z opłat, przysługujące pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej, przewidziane w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, nie obejmuje opłat abonamentowych określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Jednoznacznie zgodny z tą tezą jest także rezultat wykładni funkcjonalnej, o czym mowa w dalszej części uzasadnienia. Jest niekwestionowane, że opłata abonamentowa zalicza się do danin publicznych, jakkolwiek nie jest opłatą w klasycznej postaci. Ma charakter opłaty związanej z możliwością korzystania z publicznego radia i telewizji, stanowiąc dochód celowy pozabudżetowy o charakterze publicznym (...). Biorąc więc także pod uwagę rezultat wykładni funkcjonalnej analizowanych przepisów ustawy o rehabilitacji oraz ustawy o opłatach, tożsamy z wynikiem wykładni językowej i systemowej, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie istnieją wątpliwości w zakresie decyzji interpretacyjnej. Rezultat wykładni jest bowiem wystarczający do ustalenia stanu prawnego, w którym art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji znajduje zastosowanie do opłat określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o opłatach abonamentowych. Ustalenie to kończy etap interpretacji, a wobec tego brak jest podstaw do stosowania reguły porządku treściowego."

Wyrażona w art. 170 p.p.s.a. i art. 171 p.p.s.a. istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu sprowadza się do tego, że organy państwowe i sądy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia oraz ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu. Gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy administracyjne rozpoznające inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Takie rozumienie prawomocności orzeczenia nie godzi w samodzielność jurysdykcyjną sądu, ponieważ wynika z potrzeby ochrony pewności obrotu i wykreowanej przez wcześniejsze, prawomocne orzeczenie sądowe sytuację podmiotu w relacjach z organami administracji publicznej. Trudno byłoby akceptować sytuację, kiedy przy tożsamym przedmiotowo stanie faktycznym sprawy, jego ocena miałyby prowadzić do wyrażenia odmiennej oceny prawnej, sprzecznej z wyrażoną wcześniej w sprawie innego podmiotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył przepisów postępowania w rozumieniu art. 174 pkt 2) p.p.s.a. stosując środek określony w ustawie, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., ponieważ stwierdził naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym wypadku, naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 31 ust. 1 pkt 2) ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdzając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przyjął, że przejawia się ona w nieprawidłowym zrekonstruowaniu normy prawnej z konkretnego przepisu polegającym na mylnym zrozumieniu jej treści, a przez to jej znaczenia oraz na niezrozumieniu intencji prawodawcy. Wojewódzki sąd administracyjny wskazał, jak naruszony przepis zinterpretowały organy administracji publicznej oraz jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie naruszył prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1) p.p.s.a. stosując środek określony w ustawie, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 31 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Te elementy wyznaczają granice sprawy administracyjnej. Oddalenie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej z powodu ustalenia braku przesłanki z art. 33 § 2 pkt 1) upea jest rozstrzygnięciem wynikającym ze stanu faktycznego sprawy, podlegającym kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego. Wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, lecz jest związany granicami sprawy.

Według art. 33 § 1 upea, zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Granice tej sprawy zostały wyznaczone pismem zobowiązanego z 20 grudnia 2023 r. Wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji publicznej, w tym wypadku wierzyciela, który takim organem w rozumieniu art. 1 pkt 1) kpa nie jest, ponieważ podobnie jak zobowiązany jest uczestnikiem postępowania egzekucyjnego, które prowadzi organ egzekucyjny. Postępowanie w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest jedynie elementem prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania mającego na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku.

Podstawą prawną postanowienia ostatecznego Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej z [...] marca 2024 r. jest art. 34 § 2 pkt 1) upea: Wierzyciel wydaje postanowienie, w którym oddala zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. W tym wypadku po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie z 5 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił oba wskazane postanowienia, ponieważ stwierdził, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej prawidłowo określił istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Tym samym, zobowiązany wykazał zasadność podstawy zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, którym jest nieistnienie obowiązku.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a. zarzucono wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenie przepisów prawa materialnego, które nie są podstawą prawną postanowienia ostatecznego. Skarżący kasacyjnie nie zarzucił wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 34 § 2 pkt 1) upea oraz w związku z art. 33 § 2 pkt 1) upea przez niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie zachodzi wówczas, kiedy tak jak w tej sprawie, sąd zaakceptuje zasadne zarzucenie organowi administracji publicznej popełnienie takiego błędu uwzględniając skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie mógł naruszyć przepisów, prawa materialnego, których nie stosował, tj. przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych; rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych; rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, których dotyczą zarzuty podniesione w pkt 1. i pkt 2. petitum skargi kasacyjnej.

Jeśli zaś chodzi o zarzut podniesiony w pkt 3. petitum skargi kasacyjnej naruszenia art. 31 ust. 1 pkt 2) ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych powiązany z przepisami, których wojewódzki sąd administracyjny nie objął swoją oceną prawną wyrażoną w trybie art. 153 p.p.s.a. "poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu (...)", sprowadza się on w istocie do negowania wykładni art. 31 ust. 1 pkt 2) ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych zaprezentowanej w ramach oceny prawnej, którą wierzyciel ma obowiązek uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu zarzutu nieistnienia obowiązku.

Artykuł 153 p.p.s.a. zawarty w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest przepisem prawa materialnego, ponieważ nakłada na organy administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu sądu. Strona postępowania uzyskuje uprawnienie do ponownego rozpoznania jej sprawy w granicach zawężonych do granic, w jakich wojewódzki sąd administracyjny rozpoznał skargę, w tym postępowaniu nie ma już zastosowania art. 134 § 1 p.p.s.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wojewódzki sąd administracyjny jest związany zarzutami i wnioskami skargi i nie bada już w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, lecz w zakresie wytyczonym przepisem art. 153 p.p.s.a. Inaczej mówiąc, prawodawca założył że wojewódzki sąd administracyjny uwzględniając skargę, będąc związany przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. dostrzegł już wszystkie naruszenia prawa, a w uzasadnieniu wyroku wyraził pełną ocenę prawną oraz zawarł wszystkie wskazania co do dalszego postępowania przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności), natomiast niezastosowanie się przez wojewódzki sąd administracyjny do oceny prawnej jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. Skarżący kasacyjnie nie zarzucił wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu naruszenia art. 153 p.p.s.a. w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Zgodnie z art. 174 pkt 2) p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu przepisów postępowania jest niezbędne w sytuacji, gdy strona zamierza kwestionować stan faktyczny przyjęty przy wyrokowaniu przez Sąd I instancji. Podstawa kasacyjna z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. może się przejawiać w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego. Przepisy postępowania mogą zostać naruszone zarówno przez ich błędną wykładnię, jak i przez niewłaściwe zastosowanie. Należy zatem wskazać w skardze kasacyjnej, w jaki sposób doszło do naruszenia konkretnego przepisu postępowania sądowoadministracyjnego przez wojewódzki sąd administracyjny oraz wykazać istotny wpływ zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten, w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, tylko jedynie weryfikuje zasadność postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów. O skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez wpływ, o którym mowa należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem przepisom postępowania stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Skarga kasacyjna oparta na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. musi zawierać zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z przepisami postępowania, które mają zastosowanie w sprawie administracyjnej. W przypadku zarzutu naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny przepisu postępowania sądowoadministracyjnego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który może zostać podniesiony w skardze kasacyjnej wyłącznie w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. musi on zostać powiązany z przepisami postępowania, które stosował organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym. Powołanie w skardze kasacyjnej jako naruszonego przez wojewódzki sąd administracyjny tylko art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., bez tego powiązania nie może być prawnie skuteczne, podobnie jak i powołanie w skardze kasacyjnej jako naruszonych tylko przepisów postępowania, które stosował organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym bez powiązania z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Chyba, że na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny może samodzielnie zidentyfikować zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09).

W przepisach art. 33 upea i art. 34 upea kompleksowo uregulowano instytucję zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Są tam zawarte normy prawa materialnego oraz przepisy postępowania (sposób wniesienia zarzutu; termin wniesienia; sposób rozpatrzenia zarzutu; forma rozstrzygnięcia – postanowienie; środek zaskarżenia – zażalenie; postępowanie organu egzekucyjnego po otrzymaniu zawiadomienia o wydaniu ostatecznego postanowienia). I tylko wyłącznie w tym zakresie mogą mieć odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest elementem prowadzonego przez organ egzekucyjny postępowania mającego na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku. Przepisy postępowania, które mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie sądowoadministracyjnej to przepisy p.p.s.a. oraz upea, a także z mocy art. 18 upea przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosowane odpowiednio.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. w pkt II. petitum skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.; art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa; art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zarzut naruszenia przez wojewódzki sąd administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. może być skuteczny w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1) p.p.s.a., kiedy zostanie powiązany z przepisem prawa materialnego będącego podstawą prawną decyzji ostatecznej (postanowienia) ze wskazaniem postaci naruszenia przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.

Powiązanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. z art. 135 p.p.s.a., jako zarzutu w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2) p.p.s.a. nie może być skuteczne.

Wojewódzki sąd administracyjny zastosował art. 135 p.p.s.a., ponieważ jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy, w której uwzględniono skargę na postanowienie ostateczne z powodu naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 34 § 2 pkt 1) upea).

Przepisy art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa nie miały zastosowania w sprawie.

Uzasadnienie zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku spełnia wymogi ustawowe z art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionej podstawy z art. 174 pkt 1) p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

jeszcze 3040 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo