Stosownie do art. 183 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. – a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły - to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, podobnie jak Sąd I instancji, jest związany zacytowanym wyżej orzeczeniem NSA i dokonaną w nim wykładnią prawa. W tym kontekście należy zauważyć, że w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 p.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przewiduje dwie postacie naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania, ale tylko takiego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dodać należy, że w przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego wnoszący skargę kasacyjną musi mieć na uwadze, że dla ewentualnego uwzględnienia skargi kasacyjnej niezbędne jest wykazanie wpływu naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie może również we własnym zakresie uściślać bądź korygować zarzutów skargi kasacyjnej (zob. wyrok NSA z 27 stycznia 2015 r. sygn. akt II GSK 2140/13). Do autora skargi kasacyjnej – będącego profesjonalistą – należy zatem wskazanie ściśle określonych przepisów prawa, które w jego ocenie naruszył Sąd I instancji i precyzyjne wyjaśnienie na czym to naruszenie polegało.
Powołane zarzuty skargi kasacyjnej inicjującej niniejsze postępowanie kasacyjne zostały oparte na podstawie kasacyjnej ujętej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Powołanie się na naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w tym przepisie oznacza, że zarzut naruszenia przepisów postępowania może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy. Przy czym użycie przez ustawodawcę słowa "wpływ" oznacza, że pomiędzy uchybieniem procesowym, a wydanym w sprawie orzeczeniem podlegającym zaskarżeniu powinien zachodzić związek przyczynowy. Skarżący kasacyjnie winien zatem wskazać na te przepisy p.p.s.a., które miały zostać naruszone przez sąd pierwszej instancji i wskazać, że gdyby ich nie naruszono, to prawdopodobnie wynik postępowania byłby inny.
Przechodząc w pierwszej kolejności do zarzutu najdalej idącego, mianowicie zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśnienia wytycznych NSA (...), należy wyjaśnić że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. odnosi się do wad formalnych uzasadnienia zaskarżonego wyroku, podważa poprawność uzasadnienia, a to oznacza, że w przypadku jego skuteczności pozostałe zarzuty nie mogłyby podlegać ocenie w postępowaniu kasacyjnym, bowiem wyrok sądu pierwszej instancji nie dawałby podstawy do oceny ich trafności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, w tym gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy nie zawiera stanowiska sądu odnośnie do stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, a także wyroki NSA z 16 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 1997/23; 19 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08 - publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Naruszenie to musi być na tyle istotne, aby można było uznać, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), co strona skarżąca kasacyjnie powinna wykazać.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób wymagany art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawierało wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane tym przepisem. Wynika z niego jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa. To, że organ skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje strona skarżąca kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zwięzłe przedstawienie okoliczności sprawy i zastosowanych przepisów, umożliwiające jednak odczytanie podstaw leżących w wydaniu takiego a nie innego wyroku, nie stanowi naruszenia ww. przepisu prawa.
Przechodząc do zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. stosownie do którego WSA w Warszawie nie wykonał wytycznych zgodnie z wyrokiem NSA z 29 lutego 2024 r. (...), wyjaśnienia wymaga, że art. 153 p.p.s.a. zawiera postanowienie dotyczące oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, które wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odnosząc się zaś do powołanego w tym zarzucie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. wskazać także należy, że są to przepisy o charakterze wynikowym. Stanowią one podstawę działania sądu I instancji w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – w procesie rozstrzygania sprawy. Wskazując zatem na ich naruszenie należy powołać łącznie z nimi lub z jednym bądź drugim przepisem inne przepisy, które zostały naruszone i implikują błędne zastosowanie lub niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. albo błędne zastosowanie lub niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
W związku z tym, zmierzając do wykazania naruszenia wymienionej regulacji – poprzez niezasadne zdaniem strony skarżącej oddalenie skargi w miejsce jej uwzględnienia poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji – strona skarżąca powinna powiązać zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z zarzutem (zarzutami) naruszenia konkretnych przepisów prawa, którym – jej zdaniem – uchybił wojewódzki sąd administracyjny stosując je jako wzorce kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W kontrolowanym wyroku powiązano oba te przepisy z naruszeniem art. 153 p.p.s.a.
Innymi słowy ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie podlegało to, czy Sąd I instancji dokonał prawidłowej realizacji wytycznych zawartych w ww. wyroku NSA z 29 lutego 2023 r. Podkreślenia jednak wymaga, że wojewódzki sąd administracyjny zasadniczo nie przeprowadza postępowania dowodowego w sprawie, a kontroluje sposób jego przeprowadzenia przez organ administracji publicznej. Tym samym zarzut pominięcia faktu, iż "rodzice skarżącego są współkredytobiorcami kredytów i wspólnie ze skarżącym są zobowiązani do solidarnej odpowiedzialności za zobowiązanie kredytu bankowego, brak rozważenia sytuacji zdrowotnej i majątkowej skarżącego" mógłby stanowić zarzut na zgoła odmiennym etapie postępowania. Poczynić należy bowiem ponownie uwagę – podkreślał to również Sąd orzekający w I instancji - że Sąd był związany uprzednio zapadłymi w sprawie orzeczeniami - w części która nie została w sposób skuteczny podważona albo wcale nie podlegała wcześniej zaskarżeniu, co stanowiło o zawężeniu granic przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Niewątpliwie również zarzut ten w zakresie nie dokonania oceny prawnej przez WSA w zakresie wskazanym przez NSA w wytycznych jest niezasadny. Sąd I instancji w sposób zwięzły, lecz jednoznaczny dokonał oceny prawnej, powołując się przy tym na fragment orzeczenia WSA z 17 listopada 2020 r., sygn. akt V SA/Wa 183/20. Kolejno dokonał kontroli zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a oceniając jego kompletność doszedł do przekonania, że całokształt sytuacji materialnej i zdrowotnej skarżącego uzasadniały odmowę uwzględnienia jego wniosku. Sąd wyraził przy tym stanowisko odnoszące się do prawidłowości sporządzonego przez organ uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jednocześnie uznając okoliczności w nim opisane za uzasadnione.
Mając powyższe na uwadze, skoro zarzuty skargi kasacyjnej okazały się niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na mocy art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.