Wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025, sygn. I GSK 407/24

Niezależnie od przedmiotowej wady formalnej wskazać należy, że zgodnie z art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. W realiach rozpatrywanej sprawy nie ma jakichkolwiek podstaw do uznania zasadności twierdzenia, że skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa, gdyż zaskarżony wyrok został wydany w składzie trzyosobowym na rozprawie. W sprawie nie wystąpił nadto przypadek wydania orzeczenia z udziałem sędziego wyłączonego z mocy ustawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono zapatrywanie, że powołanie przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na urząd sędziego albo asesora sądowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której członkowie –sędziowie zostali wybrani przez władzę ustawodawczą, nie jest podstawą do odmowy uznania statusu powołanego sędziego albo asesora sądowego (zob. w tej materii pkt 9 uzasadnień wyroków z 6 maja 2021 r., sygn. akt II GOK 2/18 i II GOK 6/18). Nie jest to również wystarczająca podstawa do wyłączenia sędziego lub asesora sądowego od rozpoznania sprawy ze względu na brak jego niezawisłości albo bezstronności (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2023 r.; sygn. akt II OSK 2372/21). Przesłanką prowadzącą do powzięcia wątpliwości, co do niezawisłości lub bezstronności sędziego lub asesora sądowego nie może być – sama w sobie – okoliczność, że w procesie jego powołania uczestniczyła Krajowa Rada Sądownictwa, której skład sędziowski ukształtowała władza ustawodawcza. Podkreślić należy, że na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji skarżąca kasacyjnie nie skorzystała z uprawnienia do wykazania braku po stronie członków składu orzekającego wymogów niezawisłości i bezstronności w trakcie orzekania przysługującego stronie skarżącej na mocy przepisów ustrojowych (zob. art. 5a § 1 – 19 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych; tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), pomimo, że została zawiadomiona o składzie Sądu pierwszej instancji, w jakim rozpatrywana będzie sprawa wniosku w trybie ww. art. 5a nie złożyła.

Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że w realiach rozpatrywanej sprawy nie ma podstaw do uznania zasadności twierdzenia, że Sąd pierwszej instancji był nienależycie obsadzony.

Pozostałe zarzuty kasacyjne również nie mogły zostać uwzględnione.

Zarzut sformułowany w punkcie 2 skargi kasacyjnej nie spełnia wymagań stawianych podstawom kasacyjnym w art. 174 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Przepis ten stanowi więc wskazanie, na jakich podstawach powinna się oprzeć skarga kasacyjna. Jednocześnie wynika z niego, że podstawą kasacyjną nie może być uchybienie przepisom prawa, które nie zostały w nim wskazane. W niniejszej skardze wskazano co prawda, jako naruszony przepis art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13.10.1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych, przez błędną jego wykładnię, Jednakże autor skargi nie podał na czym polegała błędna wykładnia tego przepisu oraz jaka powinna być prawidłowa jego wykładnia. Nie jest zrozumiały dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wywód, że błędna wykładnia tego przepisu wyraża się przez rażącą dowolność oceny okoliczności sprawy z naruszeniem zasady uznaniowości oraz obowiązku rzetelnej i wnikliwej analizy sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej również nie podano żadnych innych argumentów wskazujących na wadliwość wykładni dokonanej przez Sąd I instancji. Tymczasem, jak już zasygnalizowano wyżej, to na autorze skargi kasacyjnej ciąży obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżanym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia oraz jaka powinna być prawidłowa wykładnia (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Nadto, autor skargi kasacyjnej winien wskazać indywidualne uzasadnienie dla każdego zarzutu formułowanego wobec każdego z przepisów, który w ocenie kasatora naruszył Sąd I instancji (wyrok NSA z 8 maja 2018 r., sygn. akt II GSK 289/18). Tych wymagań nie spełnia rozpoznawana skarga kasacyjna.

Odnośnie do zarzutu kasacyjnego naruszenia art. 151 p.p.s.a. należy stwierdzić, że jest to tzw. przepis wynikowy. Stanowi o tym, że w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Orzeczenie oddalające skargę jest następstwem ustaleń poprzedzających wydanie wyroku i zastosowania przepisów prawa nakazujących sądowi poczynienie takich ustaleń i ocen. Zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. powinien więc zostać w skardze kasacyjnej powiązany ze wskazaniem innych przepisów proceduralnych lub materialnych regulujących rozstrzyganie sprawy, ustalanie jej stanu faktycznego i prawnego czy uzasadnianie rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2017r., sygn. akt I OSK 3495/15). Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, autor skargi kasacyjnej nie powiązał naruszenia powyższego przepisu z innymi normami prawnymi. Również uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera wskazania jakichkolwiek przepisów postępowania, czy też prawa materialnego, których naruszenia miałyby dopuścić się organy, a których to uchybień nie dostrzegł sąd pierwszej instancji.

Podsumowując, zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.