Wyrok NSA z dnia 18 lutego 2026, sygn. II FSK 1010/25

Ramy materialnoprawne przedstawiają się następująco. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 25 updop zwalnia się od podatku fundację rodzinną. Dla porządku warto wskazać, że w świetle art. 6 ust. 7 updop ww. zwolnienie nie ma zastosowania do działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wykraczającej poza zakres określony w art. 5 ufr.

Z podmiotowego zwolnienia podatkowego może korzystać fundacja rodzinna

w rozumieniu przepisów ustawy z 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej. Kluczowa

dla rozstrzygnięcia sprawy regulacja została zawarta w art. 5 ust. 1 ufr, który stanowi, że fundacja rodzinna może wykonywać działalność w rozumieniu art. 3 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie

(pkt 1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia. Inne przypadki dopuszczalnej działalności gospodarczej fundacji rodzinnej wskazane enumeratywnie w art. 5 ust. 1 pkt 2-8 ufr nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Dla odkodowania normy prawnej przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr istotne są granice dozwolonej działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację rodzinną. Granice te zostały wyraźnie wskazane przez ustawodawcę, który przyjął z jednej strony, że fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą tylko w zakresie przewidzianym w art. 5 ust. 1 (pkt 1-8). Z drugiej strony w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy regulacji zawartej w pkt 1 dookreślił, że dozwolony dla fundacji rodzinnej zakres działalności gospodarczej dotyczy zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia. Wykładnia językowa omawianej regulacji sprowadza się zatem do zakreślenia granic dopuszczalnej działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację rodzinną z uwzględnieniem z jednej strony przysłówka "tylko", a z drugiej strony przysłówka "wyłącznie". W konsekwencji norma prawna przewidziana w art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr umożliwia fundacji rodzinnej prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na nabywaniu nieruchomości w celu osiągania pasywnego dochodu z tytułu ich wynajmowania, a następnie (docelowo) z tytułu sprzedaży nieruchomości.

3.2. Skoro celem nabycia przez fundację rodziną nieruchomości jest uzyskiwanie przez kilka lat dochodów z tytułu ich wynajmowania, a następnie z tytułu ich odpłatnego zbycia (po upływie 10 lat od dnia ich nabycia), to znaczy, że to "nabycie" nie następuje "wyłącznie" w celu dalszego (docelowego) zbycia nieruchomości. Inwestycja w postaci nabycia nieruchomości ma generować dochody z dwóch źródeł (najem i odpłatne zbycie). Tego rodzaju inwestycja mieści się zatem w granicach dozwolonej działalności gospodarczej zakreślonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użycie przez ustawodawcę w art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr przysłówka "tylko" oraz przysłówka "wyłącznie" umożliwia w ramach wykładni językowej zakreślenie granic dopuszczalnej działalności gospodarczej prowadzonej przez fundację rodzinną.

Powyższy wynik wykładni językowej art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr jest jednoznaczny i nie wymaga stosowania uzupełniającej wykładni systemowej i celowościowej. Pomimo tego warto wskazać, że sposób rozumienia przedstawionych wyżej granic – zakreślonych

mocą art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr – działalności gospodarczej dozwolonej dla fundacji rodzinnej znajduje wzmocnienie w wynikach wykładni systemowej i celowościowej. Wykonywanie działalności gospodarczej przez fundację rodzinną w zakresie m.in. najmu lokali mieszkalnych (nieruchomości) jest bowiem dozwolone na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ufr. Nadto wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie nabycia nieruchomości w celu osiągania dochodów z ich najmu przez kilka lat, a w dalszej kolejności osiąganie dochodów z tytułu ich odpłatnego zbycia (po upływie 10 lat), służy z jednej strony przewidywalnemu zwiększeniu majątku fundacji rodzinnej, a z drugiej strony istotnie ogranicza niepożądane ryzyko utraty majątku przez fundację rodzinną

w wyniku działalności gospodarczej. Podsumowując należy stwierdzić, że inwestycję polegającą na nabywaniu przez fundację rodzinną lokali mieszkalnych (nieruchomości) w celu osiągania dochodów z ich najmu, a w dalszej kolejności z ich odpłatnego zbycia, należy uznać w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr za dozwoloną działalność gospodarczą, której wykonywanie pozwala na zastosowanie przez fundację rodzinną podmiotowego zwolnienia podatkowego, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 25 updop.

3.3. W świetle powyższych rozważań nieusprawiedliwiony okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez WSA prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt 25 updop w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ufr. Oczywiście bezpodstawne jest przy tym stanowisko organu podatkowego, jakoby nabycie lokali mieszkalnych (nieruchomości)

w celu ich wynajmowania, a w dalszej kolejności (po upływie 10 lat) z odpłatnego zbycia nieruchomości, dokonywane było przez fundację rodzinna "wyłącznie" w celu dalszego zbycia (zob. s. 4 skargi kasacyjnej).

4. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, zgodnie z art. 184 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w zw. z art. 207 § 1 ppsa, stosując przy tym regulacje zawarte w § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), a także uwzględniając wynik niniejszej sprawy.