Wyrok NSA z dnia 28 listopada 2025, sygn. II FSK 1044/25

Sygnatura: II FSK 1044/25
Data orzeczenia: 28 listopada 2025
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: spółka z o.o.

Streszczenie

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (V. sp. z o.o.) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Postępowanie dotyczyło podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. i było prowadzone po uprzednim uchyleniu decyzji przez sądy administracyjne. Organ otrzymał akta sprawy 10 lipca 2024 r., jednak przez ponad trzy miesiące nie podejmował żadnych czynności – pierwszą adnotację analityczną sporządził 24 października 2024 r., a wezwania do strony skierował dzień później. Mimo wyznaczania…

nowych terminów zakończenia sprawy (w trybie art. 140 § 1 Ordynacji podatkowej), organ nie dotrzymywał ich, a treść wezwań wskazywała na brak znajomości akt. Do dnia wydania wyroku przez WSA (17 lutego 2025 r.) postępowanie nie zostało zakończone. Decyzja zapadła dopiero 21 listopada 2025 r. Skarżąca spółka domagała się stwierdzenia, że organ podatkowy dopuścił się bezczynności i przewlekłości, oraz zobowiązania go do szybkiego zakończenia postępowania. Spółka argumentowała, że organ bezpodstawnie zwleka, nie podejmując realnych działań mimo upływu ustawowych terminów. Organ podnosił, że nie był bezczynny – analizował obszerne akta, wyznaczał nowe terminy i działał bez zbędnej zwłoki, uwzględniając skomplikowany charakter sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że organ pozostawał w bezczynności. Sąd zobowiązał go do zakończenia postępowania w terminie miesiąca od zwrotu akt, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie była rażąca. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podtrzymując rozstrzygnięcie WSA. Sądy zgodnie uznały, że wyznaczanie nowych terminów nie zwalnia z obowiązku realnego działania, a trzymiesięczna bierność po otrzymaniu akt oraz treść późniejszych wezwań świadczą o bezczynności. Wyznaczony termin miesięczny uznano za adekwatny, ponieważ organ miał już wstępnie ukierunkowane postępowanie i dysponował aktami od wielu miesięcy.

jeszcze 186 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska- Nowacka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Kolanowski Sędzia WSA (del.) Paweł Kowalski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 lutego 2025 r. sygn. akt I SAB/Kr 1/25 w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w N. na bezczynność Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie w przedmiocie przewlekłości postępowania organu w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Naczelnika Małopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Krakowie na rzecz V. sp. z o.o. z siedzibą w N.kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1.Zaskarżonym wyrokiem z 17 lutego 2025 r., sygn. akt I SAB/Kr 1/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie ze skargi V. sp. z o.o. z siedzibą w N.(dalej jako "spółka" skarżąca") na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K.: i zobowiązał Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K. do zakończenia w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postępowania podatkowego prowadzonego wobec V. sp. z o.o. z siedzibą w N. w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych za 2012 r.; II. stwierdził, że Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K. dopuścił się bezczynności; III. stwierdził, że bezczynność Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. w pozostałej części skargę oddalił; V. zasądził od Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.

2.1. Wywiedzioną od powyższego wyroku skargą kasacyjną, organ podatkowy zaskarżył opisany powyżej wyrok w części – w zakresie punktów I-III i V . Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 139 § 1 i art. 140 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111, dalej jako "o.p.") poprzez dokonanie nieprawidłowej kontroli sposobu prowadzenia postępowania przez organ i uznanie, że organ dopuścił się bezczynności, gdyż przez 3 miesiące od wpływu akt do organu (tj. od 10.07.2024 r.) nie uczynił nic w sprawie, analizę sprawy zaczął dopiero w dniu 24.10.2024 r. (data sporządzenia adnotacji) a pierwsze czynności podjął w dniu 25.10.2024 r. Powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyby bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawidłowo przeprowadził kontrolę postępowania organu to dostrzegłby, że w niniejszej sprawie nie można orzec bezczynności, nie upłynął bowiem jeszcze termin na zakończenie postępowania (wskazany został bowiem nowy termin załatwienia sprawy), a organ, wbrew ustaleniom sądu – w okresie od otrzymania akt sprawy do dnia sporządzenia adnotacji, był aktywny - wykonywał w sprawie czynności analityczne, a następnie podejmował czynności mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego,

- art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez zobowiązanie organu do zakończenia postępowania podatkowego w terminie jednego miesiąca od zwrotu akt przez sąd, który to termin nie uwzględnia okoliczności i charakteru sprawy, czynności które należy w postępowaniu przeprowadzić i który w żaden sposób nie został przez sąd uzasadniony. Uchybienie to mogło mieć wynik sprawy, gdyby bowiem sąd uwzględnił okoliczności i charakter sprawy, to wyznaczony termin zakończenia sprawy musiałby być dłuższy, uwzględniający aktualny stan sprawy oraz czynności niezbędne do zakończenia postępowania (w tym zgromadzenie niezbędnego materiału dowodowego),

- art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny i uniemożliwiający poznanie motywów dla zajęcia stanowiska, że organ dopuścił się bezczynności, oraz w związku z tym utrudniający kontrolę kasacyjną takiego stanowiska. Sąd ograniczył uzasadnienie wyroku do skrótowego powielania stanowiska skarżącej oraz lakonicznego odniesienia się do podstawy prawnej rozstrzygnięcia i jej niewystarczającego wyjaśnienia, a także nie odniósł się do stanu sprawy i argumentacji organu. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie można bowiem jednoznacznie ocenić z jakich powodów sąd zajął w zaskarżonym wyroku takie stanowisko w przedmiotowym zakresie;

W oparciu o powyższe organ podatkowy wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i oddalenie skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania,

2. na wypadek nieuwzględnienia wniosku, o którym mowa powyżej, o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie w tej części sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania,

3. zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych,

4. w oparciu o art. 176 § 2 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

2.2. Skarżąca spółka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawy.

2.3. W toku postępowania strony postępowania złożyły pisma procesowe, zawierające dodatkową argumentację. W piśmie skarżącej z 20 listopada 2025 r. odniosła się ona do wezwań organu o przedstawienie dodatkowych dokumentów, podtrzymując wcześniej wyrażone stanowisko, że organ był w ich posiadaniu w dacie wezwania. Skarżący kasacyjnie organ w piśmie z 26 listopada 2025 r. poinformował, że 21 listopada 2021 r. wydał decyzję w tej sprawie. Wyjaśnił ponadto , że dysponuje kopiami akt niezbędnymi do prowadzenia postępowania i postępowanie takie prowadzi niezależnie od złożonej przez spółkę skargi. Organ posiada wersję elektronicznych dokumentów stanowiących akta sprawy dostępnych w ramach systemu kancelaryjnego funkcjonującego urzędzie.

2.4. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2025 r. pełnomocnicy stron podtrzymali dotychczas zajmowane stanowisko.

3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

3.1. Nie ma racji skarżący kasacyjnie organ, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie odpowiada wymogom określonym w art.141 § 4 p.p.s.a. Sąd wyjaśnił, jak rozumie pojęcie bezczynności i przewlekłości postępowania. Przyjęta przez sąd wykładnia pojęć bezczynności i przewlekłości jest już utrwalona w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2018 r., II FSK 147/16, z 17 marca 2016 r., I OSK 2567/15). Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy, wynikającego z przedstawionych wraz ze skargą akt sprawy wyjaśnił również, dlaczego uznał, że w sprawie doszło do bezczynności organu. Niewątpliwie także zauważył, że organ informował stronę o niedotrzymaniu terminu i o nowym terminie do jej załatwienia, co wynika choćby z tej części uzasadnienia wyroku, w którym wyjaśniono powody nieuznania bezczynności za rażącą. Uzasadnienie wyroku pozwala zatem na prześledzenie toku rozumowania, który doprowadził sąd pierwszej instancji do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3.2. Nie ma także racji skarżący kasacyjnie organ, że sąd meriti dopuścił się naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz w zw. z art. 139 § 1 i art. 140 § 1 o.p. Sąd, jak wynika z jego rozważań, zauważył zarówno fakt wyznaczania nowych terminów do załatwienia sprawy, jak i obszerność akt. Zasadnie zwrócił uwagę, że o dokonaniu analizy akt mogą świadczyć wezwania do strony o złożenie wyjaśnień lub przesłanie dokumentów, te jednak miały miejsce już po terminie, określonym przez ustawodawcę do załatwienia sprawy. Stawiając ten zarzut skarżący kasacyjnie organ zdaje się pomijać, że ustawodawca (który powinien zdawać sobie sprawę ze stopnia skomplikowania niektórych spraw) określił w art. 139 § 1 o.p. terminy do załatwienia spraw, w tym spraw skomplikowanych. Organ terminów tych nie dotrzymał. Nie dotrzymywał również wyznaczonych przez siebie nowych terminów załatwienia sprawy. Nie można uznać, że przewidziana w art. 140 § 1 o.p. możliwość wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy w każdym przypadku chroni organ przed zarzutem pozostawania w bezczynności. Przeczyłoby to tezie racjonalnego ustawodawcy. Jeśli określa on instrukcyjne terminy załatwienia sprawy, uznając je za wystarczające do jej załatwienia, a wyznaczenie nowego terminu nakazuje poprzedzić wyjaśnieniem powodów niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 139 o.p., normuje także instytucję ponaglenia (art.141 o.p.), to trudno uznać, że daje organom niczym nieskrępowaną możliwość określenia w sposób dowolny terminu załatwienia sprawy i tym samym ochrony przed zarzutem bezczynności. Wyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy powinno być uzasadnione koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także, co zrozumiałe, oceny tego materiału i jego przeanalizowania pod kątem zastosowania właściwych przepisów prawa. Określenie nowego terminu załatwienia sprawy nie może zatem chronić przed zarzutem bezczynności w każdym przypadku niezakończenia sprawy w terminie. Zauważyć ponadto należy, że bezczynność organu oceniana była w tym przypadku w postępowaniu podatkowym, w którym organ związany był oceną prawną, wyrażoną w wyrokach sądów administracyjnych, a tym samym postępowanie to było ukierunkowane i ograniczone tą oceną. Organ nie prowadził go od początku, a jedynie w zakresie kwestii podlegających ponownej ocenie i badaniu. Fakt, że akta liczyły znaczącą ilość stron nie oznacza, że do określenia koniecznych do przeprowadzenia dowodów niezbędna była analiza wszystkich dowodów zebranych w sprawie pod kątem zupełności postępowania dowodowego. Akta sprawy zgodnie z art. 171a § 1 i § 2 o.p. powinny mieć założoną metryczkę, w której wskazuje się wszystkie osoby, które uczestniczyły w podejmowaniu czynności w postępowaniu podatkowym oraz określa się wszystkie podejmowane przez te osoby czynności wraz z odpowiednim odesłaniem do dokumentów określających te czynności. Skarżący kasacyjnie organ pomija w swojej argumentacji fakt, że wezwania, jakie kierowano do strony o przedstawienie dokumentów zawierały przykładowo prośbę "o informację zwrotną, jeżeli strona "przekazała już do tutejszego Urzędu wszelkie materiały i wyjaśnienia"(wezwanie z 4 listopada 2024 r.). Przeczy to (co słusznie podkreśla skarżąca) tezie o dokonywaniu analizy akt przed upływem terminu do załatwienia sprawy, skoro organ nie orientował się w zawartości akt sprawy mimo upływu ponad 4 miesięcy od zwrotu akt postępowania.

3.3. Nie doszło także do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wyznaczenie zbyt krótkiego terminu na załatwienie sprawy. Termin wskazany przez sąd był podstawowym terminem do załatwienia sprawy, wynikającym z art.139 § 1 o.p. W dacie rozpoznawania sprawy (data wydania wyroku to 17 lutego 2025 r.) od zwrotu akt organowi z prawomocnym wyrokiem minęło już ponad 8 miesięcy. Trzeba także wziąć pod uwagę, że organ w tym czasie mógł i faktycznie prowadził postępowanie, a termin miesięczny wyznaczony przez sąd pierwszej instancji nie biegł w okresie do zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem (co w związku z zaskarżeniem wyroku dawało organowi dodatkowy czas na załatwienie sprawy). Zauważyć należy, że organ przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wydał decyzję. Tym samym zarzut ten także należy uznać za bezzasadny.

3.4. Z tych powodów na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną należało oddalić.

3.5. Rozstrzygnięcie w zakresie kosztów postępowania uzasadnia art. 209, art. 204 pkt 2, art. 205 § 2 i § 4 p.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1687).

s. WSA (del.) s. NSA s. NSA

Paweł Kowalski Aleksandra Wrzesińska-Nowacka Tomasz Kolanowski

jeszcze 1089 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo