- poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania owej regulacji, tj. uznanie, że znajdzie ona w sprawie zastosowanie; zdaniem skarżącej art. 28m ust. 3 w zw. z art. 28 ust. 1 pkt 2 updop nie znajdzie zastosowania, gdyż nie zachodzą przesłanki, warunkujące powstanie po stronie spółki z o.o. dochodu z ukrytych zysków.
Skarżąca postawiła także interpretacji organu podatkowego zarzuty procesowe dotyczące naruszenia art. 14c § 1 w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 121 § 1 Op poprzez wydanie interpretacji negatywnej, gdy w analogicznych stanach faktycznych ten sam organ nie dopatruje się po stronie spółek dochodu z ukrytych zysków; DKIS narusza zasadę zaufania do organów podatkowych, skoro jeden i ten sam organ — w okresie kilku miesięcy – rozstrzyga wątpliwości podatników, w tych samych stanach faktycznych, w różnoraki sposób.
Dyrektor KIS w odpowiedzi na skargę wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej do WSA interpretacji.
3. Sąd pierwszej instancji uchylił ww. interpretację DKIS stosując art. 146 § 1
w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; zw. dalej "ppsa"). Uznał bowiem, że nie jest możliwe rozstrzygnięcie sporu w niniejszej sprawie z uwagi na "trafnie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, poprzez niewskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym w zakresie twierdzenia, iż stanowisko strony jest nieprawidłowe". W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przedstawiono zasady postępowania prowadzonego w trybie art. 14b § 1 i 2 oraz art. 14c § 1 i 2 Op, zakreślono istotę sporu, a także dokonano częściowej oceny stanowiska organu podatkowego, pozytywnej i krytycznej (zob. s. 8-13). WSA przyjął ostatecznie, że DKIS nie wyjaśnił należycie swojego stanowiska.
4.1. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik Dyrektora KIS (radca prawny). Wystąpił o uchylenie ww. wyroku w całości, rozpoznanie skargi i jej oddalenie bądź też przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania. Wystąpił też o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa Dyrektor KIS postawił wyrokowi WSA zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie:
1) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 57a w zw. z art. 134 § 1 ppsa polegające na dokonaniu przez WSA nieprawidłowej kontroli ww. interpretacji DKIS, prowadzącej w rezultacie do błędnego rozstrzygnięcia sprawy, tj. uwzględnienia skargi oraz uchylenia interpretacji na skutek przekroczenia zakresu kontroli, a także wydanie rozstrzygnięcia, które wykracza poza granice niniejszej sprawy zakreślone zarzutami skargi oraz powołaną podstawę prawną tych zarzutów, którymi WSA był związany; DKIS wskazał, że w skardze zarzucono naruszenie art. 14c § 1 w zw. z art. 14b § 1
w zw. z art. 14h w zw. z art. 121 § 1 Op "poprzez wydanie interpretacji negatywnej,
w sytuacji gdy w analogicznych stanach faktycznych, ten sam organ nie dopatruje się po stronie spółek dochodu z ukrytych zysków", podczas gdy zdaniem WSA naruszenie przez organ przepisów prawa procesowego - jak można wywnioskować z uzasadnienia wyroku – było związane z wadliwym uzasadnieniem interpretacji, na który to zarzut nie powoływała się skarżąca formułując zarzut proceduralny w złożonej skardze, co finalnie skutkowało wyjściem przez sąd pierwszej instancji poza zakres zaskarżenia;
2) art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4a
w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 57a w zw. z art. 141 § 4 oraz w zw. z art. 153 ppsa polegające na dokonaniu przez WSA nieprawidłowej kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS prowadzącej w rezultacie do błędnego rozstrzygnięcia sprawy, tj. uwzględnienia skargi i uchylenia interpretacji, poprzez sporządzenie wadliwego uzasadnienia wyroku, które nie odpowiada wymogom formalnym określonym w art. 141 § 4 w zw. z art. 153 ppsa w zakresie należytego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia;
3) art. 141 § 4 w zw. z art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4a ppsa poprzez uchylenie się przez WSA od merytorycznej kontroli interpretacji i brak odniesienia się do zaistniałych w sprawie okoliczności, a także nieprzeprowadzenie ich właściwej analizy prawnej w uzasadnieniu wyroku;
4) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 ppsa w zw. z art. 14c § 1
w zw. z art. 14b § 1 w zw. z art. 14h w zw. z art. 121 § 1 Op poprzez uwzględnienie skargi oraz uchylenie interpretacji wskutek przyjęcia przez WSA, że DKIS wydając interpretację naruszył ww. przepisy postępowania, gdyż dokonując oceny prawnej stanowiska skarżącej nie przeprowadził kompleksowej oceny tego stanowiska i nie przedstawił uzasadnienia prawnego swej oceny.
W ocenie Dyrektora KIS nie dopuścił się on naruszenia powyższych przepisów prawa procesowego. Dokonał oceny prawnej stanowiska skarżącej i przedstawił swój pogląd dotyczący rozumienia treści przepisów prawa podatkowego, a także sposobu ich zastosowania w odniesieniu do sytuacji indywidualnej wskazanej we wniosku. W ocenie DKIS nie sposób uznać, iż z uzasadnienia prawnego zaskarżonej do WSA interpretacji nie da się wywieść rzetelnej informacji dla skarżącej dlaczego jej stanowisko uznano
za nieprawidłowe. W ocenie DKIS naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy bowiem gdyby WSA rozpoznał sprawę w sposób prawidłowy, zapadłoby rozstrzygnięcie oddalające skargę na ww. interpretację organu.
4.2. Skarżąca nie wniosła odpowiedzi na skargę kasacyjną.
5. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.
5.1. Zasadny okazał się najdalej idący zarzut procesowy skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ppsa. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie (zdanie pierwsze). W rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji przedstawił w sposób obszerny stan sprawy, wskazał
na zarzuty podniesione w skardze oraz stanowisko zarówno skarżącej, jak i organu podatkowego. Zastosował art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, tj. uchylił wydaną dla skarżącej interpretację indywidualną DKIS, jednakże nie wyjaśnił, które przepisy postępowania zostały naruszone. Sąd pierwszej instancji nie przedstawił także stosownych rozważań dotyczących "istotności" zarzucanych Dyrektorowi KIS naruszeń procesowych – w rozumieniu zastosowanego przez WSA art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa
(w zw. z art. 146 § 1 ppsa). Odstąpił nadto od przedstawienia należytych rozważań
na tle art. 57a ppsa, którą to regulację przywołał w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Nie wskazał jednak przepisów procesowych skargi, które uznał za zasadne w stopniu skutkującym zastosowaniem art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa. Tym samym WSA nie wyjaśnił w sposób należyty podstawy prawnej rozstrzygnięcia sprawy. Trafnie wskazał przy tym skarżący kasacyjnie organ podatkowy na odstąpienie przez WSA od przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stosownych wskazań
co do dalszego postępowania, o czym stanowi wprost art. 141 § 4 ppsa (zdanie drugie).
Dodać warto, że w art. 57a ppsa ustawodawca wprowadził istotne ograniczenia co do zakresu kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny w postępowaniach prowadzonych m.in. ze skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie. Zastrzeżenie związane z art. 57a ppsa zostało nadto jednoznacznie zawarte w zdaniu pierwszym art. 134 § 1 ppsa. Innymi słowy, zasada wynikająca z art. 134 § 1 ppsa nie ma zastosowania w sprawach wprost przewidzianych w art. 57a ppsa, a taką sprawą jest bez wątpienia sprawa niniejsza. W konsekwencji należało przyjąć, że naruszenie przez WSA art. 141 § 4 ppsa mogło mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy.
5.2. Skoro usprawiedliwiony okazał się najdalej idący zarzut procesowy skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez art. 141 § 4 ppsa w stopniu uzasadniającym zastosowanie przez NSA art. 185 § 1 ppsa, to za zbędne należy uznać odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Warto jednak zauważyć, że multiplikacja zarzutów skargi kasacyjnej nie wzmacnia ich skuteczności. Szczególnie wówczas, gdy zarzucane sądowi pierwszej instancji poszczególne naruszenia procesowe nie zostały należycie uzasadnione, tak jak w niniejszej sprawie, w której organ podatkowy stawia zarzut najdalej idący co do naruszenia art. 141 § 4 ppsa, a z drugiej strony po części odnosi się do elementów materialnoprawnej argumentacji WSA, domagając się przy tym zastosowania przez NSA art. 188 ppsa w sytuacji, gdy sprawa nie została należycie wyjaśniona, o czym świadczy zasadność wskazanego wyżej, najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej. Tym samym bez wpływu na wynik sprawy pozostają przypuszczenia organu podatkowego w zakresie bliżej nieokreślonych przez WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku – kierowanych do organu podatkowego – zarzutów procesowych dotyczących wadliwości objętej skargą interpretacji. Stanowią one natomiast element argumentacji wspierającej zarzut naruszenia przez WSA art. 141 § 4 ppsa i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy, o czym stanowi art. 174 pkt 2 ppsa regulujący podstawy skargi kasacyjnej, jak i zastosowany przez WSA
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
5.3. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, odnosząc się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił należycie swojego stanowiska co do braku możliwości rozstrzygnięcia istoty materialnoprawnej sporu zaistniałego w niniejszej sprawie. Z treści skargi na wydaną dla skarżącej interpretację indywidualną wynika, że w pierwszej kolejności pełnomocnik skarżącej sformułował zarzut materialnoprawny. Zarzut ten wydaje się zrozumiały. Dotyczy błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, a także niewłaściwej oceny sposobu zastosowania prawa materialnego. Sąd pierwszej instancji nie odniósł się natomiast do zarzutów materialnoprawnych skargi. Powtórzyć należy, że nie wskazał wyraźnie przepisów postępowania podatkowego, których dotyczą zasadne w ocenie WSA zarzuty skargi. Uniemożliwił zatem z jednej strony ocenę sposobu zastosowania
w niniejszej sprawie art. 57a ppsa, a z drugiej strony uchylił się od wskazania przepisów postępowania naruszonych jakoby przez DKIS w stopniu uniemożliwiającym dokonanie oceny zasadności materialnoprawnych zarzutów skargi.
Ponownie rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji obowiązany będzie zatem zastosować należycie art. 57a ppsa, czyli dokonać kontroli wydanej dla skarżącej interpretacji będąc związanym zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Warto zauważyć, że a skardze nie został sformułowany zarzut naruszenia przez DKIS art. 14c § 2 Op, a w tym zakresie sąd pierwszej instancji przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku obszerną argumentację. Należy zatem dokonać oceny zarzutu procesowego skargi z uwzględnieniem wskazanych przez skarżącą podstaw prawnych (przepisów postępowania podatkowego). W przypadku ponownego zastosowania przez WSA art. 146 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa, należy przedstawić pełną argumentację co do braku możliwości dokonania oceny zarzutów materialnoprawnych skargi z uwagi na "istotne" uchybienia procesowe DKIS objęte zarzutem procesowym skargi, uwzględniając w pełni przesłanki przewidziane w art. 141 § 4 ppsa. Natomiast
w przypadku przyjęcia przez WSA, że zarzut procesowy skargi nie stanowi podstawy
do uchylenia ww. interpretacji wydanej dla skarżącej, należy dokonać oceny zarzutów materialnoprawnych skargi.
4. Mając na uwadze powyższe rozważania Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz przekazał sprawę WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania, zgodnie z art. 185 § 1 ppsa. Skoro sprawa nie została należycie wyjaśniona przez WSA, to brak było podstaw do zastosowania przez NSA art. 188 ppsa. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł zgodnie z przepisami art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w zw. z art. 207
§ 1 ppsa, stosując przy tym regulacje zawarte w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118), uwzględniając nadto wynik niniejszej sprawy.