3.1. Sąd pierwszej instancji w motywach wyroku zwrócił uwagę, że spór w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym zastosowanie może mieć koncepcja "look-through approach", pozwalająca Spółce na zastosowania na podstawie art. 21 ust. 2 u.p.d.o.p. stawki podatku u źródła wynikającej z odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z krajem rzeczywistego właściciela wypłacanych należności, tj. pożyczkodawców.
Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko Spółki, zgodnie z którym należy uwzględnić koncepcję "look-through approach", stanowiącą, że konsekwencje podatkowe wypłaty odsetek powinny zostać określone w odniesieniu do ich rzeczywistego właściciela (rzeczywistych właścicieli).
3.2. W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji przytoczył treść art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 2, art. 26 ust. 1 oraz art. 3 ust. 3 pkt 5 u.p.d.o.p.
Następnie zaś stwierdził, że przedstawione przez Spółkę stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych oraz orzeczeniach sądów administracyjnych, w tym zwłaszcza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2023 r. (sygn. akt II FSK 1588/20), wyroku WSA w Warszawie z 14 września 2023 r. (sygn. akt III SA/Wa 1513/23) oraz wyroku WSA w Łodzi z 18 czerwca 2015 r. (sygn. akt I SA/Łd 551/15).
Odwołując się do postanowień wyroku NSA z 31 stycznia 2023 r. (sygn. akt II FSK 1588/20) Sąd pierwszej instancji wskazał, że preferencja podatkowa będzie dopuszczalna w sytuacji, w której co prawda wypłata dywidendy nie odbywa się na rzecz jej rzeczywistego beneficjenta, jednakże stosowana jest zasada look-through approach. Koncepcja ta pozwala na zastosowanie preferencyjnego opodatkowania, bądź zwolnienia z opodatkowania, w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest co prawda poprzez pośrednika – podmiot niebędący rzeczywistym beneficjentem, ale ów rzeczywisty beneficjent ma siedzibę na terytorium UE (EOG) i jest znany. Z wyroku WSA w Łodzi wynikało zaś, że w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest na rzecz pośrednika będącego rezydentem określonego państwa, który następnie przekazuje tę płatność ostatecznemu odbiorcy, państwo, w którym powstaje dana płatność, nie jest zobowiązane do zastosowania wobec tego pośrednika postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Nie wyłącza to jednak możliwości zastosowania postanowień umowy wobec ostatecznego odbiorcy odsetek, który jako faktyczny odbiorca jest osobą uprawnioną do odsetek, mającą prawo do czerpania z nich korzyści i nie musi być w tej sytuacji odbiorcą bezpośrednim, ale może otrzymać odsetki za pośrednictwem Agenta. Takie rozumienie koncepcji look-through approach potwierdza również treść projektu objaśnień podatkowych dotyczących zasad poboru podatku u źródła z dnia 19 czerwca 2019 r.
W konsekwencji, zdaniem Sądu pierwszej instancji, Spółka powinna mieć możliwość stosowania odpowiednich przepisów UPO w odniesieniu do wypłacanych odsetek od pożyczki. Organ zaś nie wziął pod uwagę, że zgodnie z koncepcją "look through approach", ma ona służyć celowi jakim jest przede wszystkim zidentyfikowanie właściwej jurysdykcji podatkowej rzeczywistego właściciela płatności podlegających podatkowi u źródła.
4.1. W skardze kasacyjnej wywiedzionej od powyższego wyroku pełnomocnik Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 21 ust. 2 w zw. z art. 21 ust. 1, art. 26 ust. 1 oraz art. 3 ust. 2, art. 3 ust. 3 pkt 5 u.p.d.o.p. poprzez ich błędną wykładnię i nieprawidłową ocenę możliwości zastosowania do przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego polegających na błędnym uznaniu przez Sąd I instancji, że w odniesieniu do wypłacanych odsetek od pożyczki udzielonej na podstawie opisanej we wniosku umowy finansowania (w sytuacji gdy ww. spłata dokonywana jest na rzecz spółki brytyjskiej, natomiast pożyczkodawcami i rzeczywistymi właścicielami tych należności są inne podmioty – spółki będące rezydentami podatkowymi Wielkiego Księstwa Luksemburga) skarżąca Spółka jako pożyczkobiorca winna mieć możliwość zastosowania zasady "look-through approach", a w konsekwencji – przepisów właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, co ostatecznie miałoby doprowadzić do ustalenia czy po Jej stronie wystąpią obowiązki płatnika w podatku u źródła w związku z wypłatą ww. należności, podczas gdy, zdaniem organu, w dniu dokonania wypłaty wskazanych we wniosku odsetek od pożyczki, po stronie Skarżącej jako dokonującej ich wypłaty powstanie obowiązek poboru podatku u źródła, bowiem wypłata ww. należności dokonywana jest na rzecz spółki brytyjskiej, którą należy uznać za podatnika zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., bowiem to właśnie ona otrzymuje odsetki, a zatem skoro uzyskująca przychód z tytułu odsetek nie jest ich rzeczywistym właścicielem, to do wypłaconych odsetek nie mogą znaleźć zastosowania warunki opodatkowania wynikające z odpowiedniej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania zawartej przez Polskę z krajem rzeczywistego właściciela wypłacanych należności, tj. ww. pożyczkodawców;
2) art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") poprzez błędne przyjęcie przez WSA w Warszawie, że zaskarżona interpretacja została wydana z naruszeniem wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego, mimo iż do takiego naruszenia nie doszło i w konsekwencji nieuzasadnione uchylenie zaskarżonej interpretacji zamiast oddalenia skargi.
4.2. Pełnomocnik organu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak również zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
4.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
5.1. Skarga kasacyjna miała usprawiedliwione podstawy, dlatego została uwzględniona.
5.2. Spór w sprawie ogniskuje się wokół użycia koncepcji "look-through approach" w stosunku do płatności odsetkowych wypłacanych podmiotowi, który nie jest ich rzeczywistym właścicielem.
Zdaniem Spółki – z czym zgodził się Sąd pierwszej instancji – właściwe zastosowanie art. 21 ust. 2 oraz art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. wymaga uwzględnienia wspomnianej koncepcji. Pozwala ona bowiem na zidentyfikowanie rzeczywistego właściciela płatności odsetkowych, następnie przyjęcie, że to ten podmiot otrzymuje przychód i jest z tego tytułu podatnikiem. W dalszej kolejności oznacza to konieczność zastosowania umowy w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu właściwej dla rzeczywistego właściciela należności – w tym przypadku spółek należących do grupy kapitałowej mających swoją rezydencję podatkową w Wielkim Księstwie Luksemburga. Istota tej koncepcji prowadzi do zastosowania konsekwencji podatkowych wobec rzeczywistego właściciela należności, a nie podmiotu pośredniczącego.
5.3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy jednoznacznie stwierdzić: Sąd pierwszej instancji nie przedstawił żadnych przekonywujących racji, które podważałyby stanowisko organu zgodnie z którym podejście "look- through approach" można traktować jedynie jako postulat de lege ferenda, ponieważ nie ma ono umocowania w obowiązujących przepisach prawa krajowego, wspólnotowego lub umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., co do zasady, przychody w postaci odsetek osiągane na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez podmioty niemające siedziby lub zarządu w Polsce – podlegają zryczałtowanemu opodatkowaniu według stawki 20%.
W ustawie podatkowej przewidziano jednak możliwość zastosowania preferencji podatkowych wobec tego rodzaju przychodów. W art. 21 ust. 2 u.p.d.o.p. przewidziano bowiem obowiązek uwzględnienia przy opodatkowaniu przychodów wymienionych w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.p. postanowień umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu.
Biorąc pod uwagę, że zgodnie z opisem stanu faktycznego przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej odsetki wypłacane były spółce prawa brytyjskiego w pierwszej kolejności należy przyjrzeć się postanowieniom Konwencji Między Rzecząpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych sporządzonej w Londynie lipca 2006 r. (Dz. U. z 2006 r., nr 250, poz. 1840). W art. 11 ust. 1-2 tego aktu przewidziano możliwość opodatkowania odsetek powstałych w umawiającym się państwie (w tym przypadku Rzeczpospolitej Polskiej). Jeżeli jednak "osoba uprawniona do odsetek" ma swoje miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim umawiającym się państwie (w tym przypadku Zjednoczonym Królestwie), wówczas podatek ten ustalany jest do wartości 5% brutto tych odsetek. Skarżąca Spółka zaznaczyła jednak, że spółka brytyjska nie jest rzeczywistym właścicielem wypłacanych odsetek w rozumieniu art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p., a przez to powyższa umowa nie ma wobec niej zastosowania.
Pamiętając o tym, że organ interpretacyjny związany jest opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionym przez wnioskodawcę, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej nie miał podstaw, aby rozważać zastosowanie powyższej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W konsekwencji, zgodnie z literalnym brzmieniem art. 21 ust. 2 u.p.d.o.p., nie miał również podstaw, aby założyć, że w sprawie mogą znaleźć zastosowanie postanowienia umów właściwych dla rzeczywistego odbiorcy odsetek.
W tym kontekście należy podkreślić, że strona skarżącą nie potrafiła jednoznacznie wskazać podstawy normatywnej źródła obowiązywania koncepcji "look-through approach", opierając się jedynie na przekonaniu, iż zapewnia ono realizację celu dyrektywy Rady 2003/49/WE oraz umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Jako bezzasadny należy również ocenić argument strony skarżącej, zgodnie z którym koncepcja ta pełni "funkcję izolowanej klauzuli abuzywnej, której celem jest zapewnienie, że korzyści podatkowe nie zostaną przyznane podmiotowi, który nie jest rzeczywistym odbiorcą należności." Trudno jest mówić o jakiejkolwiek korzyści podatkowej, jeżeli z uwagi na niemożliwość zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania przewidzianej w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania, w myśl art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. przychód z tytułu wypłacanych odsetek przypisany powinien zostać spółce brytyjskiej, a następnie opodatkowany stawką podstawową w wysokości 20% wysokości przychodu.
5.4. Równie negatywnie należy ocenić wywód przedstawiony przez Sąd pierwszej instancji w motywach kontrolowanego wyroku.
Sąd pierwszej instancji źródeł obowiązywania koncepcji "look-through approach" szukał bowiem nie w treści konkretnych przepisów, ale wypowiedziach orzeczniczych sądów administracyjnych, które, nota bene, w większości błędnie odczytuje.
Swoją argumentację Sąd pierwszej instancji rozpoczął od przywołania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 stycznia 2023 r. (sygn. akt II FSK 1588/20), nie dostrzegając przy tym, że zastosowanie omawianej zasady było w motywach tego orzeczenia jedynie marginalnym zagadnieniem, a właściwy ciężar sprawy spoczywał gdzieindziej. Spór w tej sprawie dotyczył bowiem tego, czy warunkiem zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 22 ust. 4-4d u.p.d.o.p. jest to, aby podmiot, któremu wypłacane są dywidendy był ich rzeczywistym właścicielem.
W przywołanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny, odwołując się do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 lutego 2019 r. w sprawach C-116/16 i 117/16 (publ. Dz.U.UE.C.2019/139/7) stwierdził, że "z wyroków duńskich jednoznacznie wynika, że mechanizmy stworzone w dyrektywie nie mogą być stosowne niezgodnie z jej celem. Z pewnością nie mogą one być stosowane w sytuacji, gdy odbiorcą dywidendy nie będzie jej rzeczywisty beneficjent. Za zgodne z przepisami dyrektywy należy zatem uznać przepisy krajowe, które przy poborze podatku u źródła uzależniają stosowanie preferencji podatkowej od zachowania należytej staranności przez płatnika poprzez przeprowadzenie weryfikacji tego, czy odbiorcą dywidendy jest jej rzeczywisty beneficjent." Obowiązek ten spoczywał na płatnikach nawet jeżeli nie został wyrażony expressis verbis w teście ustawy lub przepisach dyrektywy. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że spór w tej sprawie dotyczył takiej interpretacji przepisów prawa podatkowego, która ostatecznie prowadziłaby do unikania opodatkowania, poprzez stosowanie preferencji podatkowych w sposób sprzeczny z celami dyrektywy. Od wypłacanych dywidend nie byłby bowiem pobierany podatek u źródła, co w tym przypadku traktować należało jako nadużycie prawa.
Powyższego schematu rozumowania nie można jednak przenosić na grunt rozpoznawanej sprawy, chociażby ze względu na to, że stanowisko proponowane przez Spółkę prowadzi ostatecznie do obniżenia stopnia efektywnego opodatkowania poprzez zastosowanie preferencji podatkowej wynikającej z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Jeżeli zaś chodzi o samą wypowiedź Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z 31 stycznia 2023 r. (sygn. akt II FSK 1588/20), na którą powołał się Sąd pierwszej instancji, brzmiała ona następująco: "W tym miejscu konieczne jest zastrzeżenie, że preferencja podatkowa będzie dopuszczalna w sytuacji, w której co prawda wypłata dywidendy nie odbywa się na rzecz jej rzeczywistego beneficjenta, jednakże stosowana jest zasada look-through approach. Koncepcja ta pozwala na zastosowanie preferencyjnego opodatkowania, bądź zwolnienia z opodatkowania, w sytuacji, gdy płatność dokonywana jest co prawda poprzez pośrednika – podmiot niebędący rzeczywistym beneficjentem, ale ów rzeczywisty beneficjent ma siedzibę na terytorium UE (EOG) i jest znany." Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną zwraca jednak uwagę, że również w tym przypadku powyższa ocena nie została wsparta odniesieniem do konkretnych norm prawnych, tekstów dyrektyw wspólnotowych oraz dotyczących ich orzeczeń TSUE. Podobne zastrzeżenia należy skierować wobec pozostałych orzeczeń wymienionych przez Sąd pierwszej instancji w motywach kontrolowanego wyroku.
5.5. W piśmie z 1 października 2025 r. pełnomocnik Spółki wniósł o rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu argumentując między innymi, że przedmiocie sporu ukształtowała się jednolita linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego, która potwierdza trafność stanowiska zajętego przez Sąd pierwszej instancji.
Pełnomocnik strony powołał się między innymi na wyrok NSA z 11 czerwca 2024 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 1161/21. Jego lektura nie potwierdza jednak stanowiska skarżącej Spółki. Przeciwnie, w wyroku tym NSA wprost stwierdził: "Wymaga podkreślenia, że ogólna zasada opodatkowania odsetek wypłacanych na rzecz nierezydentów została wyrażona w art. 21 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Skorzystanie ze zwolnienia w państwie źródła uwarunkowane jest od wypłaty odsetek na rzecz rezydenta będącego ich rzeczywistym beneficjentem. Niezależnie od braku umocowania koncepcji »look through approach« w przepisach u.p.d.o.p., NSA wyjaśnia, że nie precyzuje ona do kogo, płatnika czy też organu podatkowego, należy wskazanie rzeczywistego beneficjenta wypłacanych należności. Skład orzekający uznał jednak, że warunkiem zastosowania postanowień jakiejkolwiek umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania jest zgodnie z art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. przedłożenie certyfikatów rezydencji podatnika. Każda koncepcja musi mieścić się w przepisach prawnych. Te z kolei służą ustaleniu norm prawnych przy wykorzystaniu właściwych metod wykładni. Natomiast w świetle umów o unikaniu podwójnego opodatkowania wzorowanych na modelu konwencji OECD należy przyjąć, że przez podatnika, o którym mowa w art. 26 ust. 1 u.p.d.o.p. należy rozumieć rzeczywistego beneficjenta wypłacanych przez płatnika należności. Jak wynika bowiem z powyższych uwag, tylko ten podmiot może korzystać z postanowień umów o unikaniu podwójnego opodatkowania."
Tak samo wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w pozostałych wyrokach wymienionych w piśmie strony skarżącej (tj. z 4 marca 2025 r., sygn. akt II FSK 1554/24 oraz 11 czerwca 2024 r., sygn. akt II FSK 1161/21 oraz sygn. akt II FSK 1170/21). Z wypowiedzi tej jasno wynika, raz że koncepcja "look through approach" nie ma oparcia w przepisach prawa podatkowego, dwa że w przypadku gdy odbiorca odsetek nie jest ich rzeczywistym beneficjentem nie ma podstaw do stosowania wobec niego preferencji podatkowych wynikających z umów o podwójnym opodatkowaniu.
Co więcej w wyroku z 11 czerwca 2024 r. (sygn. akt II FSK 1161/21) mowa jest o tym, że "mając na uwadze brzmienie art. 11 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, Sąd podziela stanowisko organu zaaprobowane w treści zaskarżonego wyroku, iż skoro umowa przewiduje zwolnienie od poboru podatku u źródła, w sytuacji gdy rzeczywistym beneficjentem odsetek jest osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w drugim Umawiającym się Państwie, to przy skutecznym zakwestionowaniu statusu spółek jako beneficial owner, odsetki wypłacone przez stronę na rzecz K. AB i F. Ltd nie mogą podlegać zwolnieniu. Z punktu widzenia opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, mają bowiem znaczenie przychody z odsetek powstających na terytorium RP, a takie zostały wypłacone wskazanym powyżej firmom."
5.6. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega przy tym, że znaczna część argumentacji przedstawionej w motywach niniejszego wyroku sprowadza się do omówienia tez orzeczniczych przedstawionych w innych orzeczeniach. Takie ujęcie sprawy podyktowane zostało jednak przez sposób, w jaki swoje racje uzasadnił Sąd pierwszej instancji. Przywołał on wprawdzie treść adekwatnych względem sprawy przepisów ustawy podatkowej (m.in. art. 26 ust. 1., art. 21 ust. 1 pkt 1, art. 21 ust. 2, art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p.), nie przedstawił przy tym na ich tle żadnych rozważań, opierając swoje stanowisko wyłącznie na wyrwanych z kontekstu wypowiedziach orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W związku z powyższym, jakkolwiek Naczelny Sąd Administracyjny uchylił kontrolowany wyrok, nie orzekł co do istoty, ponieważ sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.
5.7. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji uwzględni przedstawioną powyżej ocenę prawną, a przede wszystkim rozważy, czy w ramach zarzutów sformułowanych przez skarżącą Spółkę w skardze na interpretację indywidualną istnieje możliwość ustalenia normatywnej podstawy dla tezy o konieczności zastosowania w sprawie podejścia "look through approach".
5.8. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto zgodnie z art. 209 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 i art. 203 pkt 2 tej ustawy.