Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z 23 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 145/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę S.D. (dalej jako "skarżący", "strona", "podatnik") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 17 stycznia 2025 r. w przedmiocie nadpłaty w daninie solidarnościowej za 2024 r. i uchylił zaskarżoną decyzję. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
2. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowił niżej opisany stan faktyczny.
2.1. Skarżący złożył deklarację o wysokości daniny solidarnościowej w roku kalendarzowym 2024 (DSF-1), w której wykazał łączne dochody w wysokości 1 584 362,49 zł i podstawę obliczenia daniny solidarnościowej w wysokości 558 655,00 zł. Kwota należnej daniny solidarnościowej w 2024 r. wyniosła 22 346,00 zł i została zapłacona w wyniku przeksięgowania nadpłaty z zeznania PIT-36L za 2023 r. Następnie podatnik złożył korektę DSF-1, w której wykazał dochody i podstawę wyliczenia daniny solidarnościowej w wysokości 0,00 zł. Dalej podatnik złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty, w którym wskazał, że do obliczenia daniny solidarnościowej powinna być brana pod uwagę podstawa obliczenia podatku wykazana w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36L, po odliczeniu zarówno składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, jak również kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność badawczo-rozwojową, o których mowa w art. 26e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 226 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.f.").
Organ podatkowy pierwszej instancji stwierdził, że uzyskane przez podatnika dochody w 2023 r., po pomniejszeniu o kwoty z tytułów enumeratywnie wskazanych w art. 30h ust. 2 u.p.d.o.f., przekroczyły kwotę 1 000 000 zł, w związku z czym, podatnik zobowiązany był do złożenia deklaracji DSF-1 i uiszczenia daniny solidarnościowej w wysokości 4% podstawy jej obliczenia. Z tego względu organ odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu daniny solidarnościowej do zapłaty w roku kalendarzowym 2024 w kwocie 22 346 zł.
2.2. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie, po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz argumentami podniesionymi w odwołaniu, decyzją z 17 stycznia 2025 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika US.
Organ odwoławczy stwierdził, że istota sporu w sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy ulga na cele badawczo-rozwojowe (dalej: ulga B+R), która podlegała odliczeniu w składanym zeznaniu rocznym PIT-36L, pomniejsza także podstawę obliczenia daniny solidarnościowej. Podatnik skorzystał bowiem z ulgi B+R przy rozliczeniu zeznania podatkowego PIT-36L za 2023 r. i dzięki niej zmniejszył podstawę obliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych do 0 zł.
Według organu odliczenie od podstawy opodatkowania w postaci ulgi na działalność badawczo-rozwojową nie mieści się w katalogu odliczeń, o których mowa w art. 30h ust. 2 u.p.d.o.f. Katalog wskazany w tym przepisie jest katalogiem zamkniętym. Oznacza to, że pozostałe odliczenia przewidziane w rozliczeniu rocznym osoby fizycznej nie podlegają odliczeniu. Ponadto ustawodawca powtórzył w ust. 3 art. 30h u.p.d.o.f., że przy obliczaniu daniny solidarnościowej uwzględnia się pomniejszenia zgodnie z ust. 2. Należy zatem przyjąć, że w zapisach ustawowych podstawa obliczenia daniny solidarnościowej uwzględnia ściśle określone odliczenia od dochodu i nie są one tożsame z odliczeniami przysługującymi podatnikowi w zeznaniu rocznym. Ustawodawca wprost wskazał to dwukrotnie w przepisie i takie jest jego brzmienie literalne.
Organ ocenił, że niewłaściwe jest twierdzenie podatnika, że ulga B+R, powinna pomniejszać podstawę obliczenia daniny solidarnościowej, gdyż art. 30h ust. 2 u.p.d.o.f. nie wprowadza w tym zakresie ograniczeń.
Dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że okoliczność wykazania przez podatnika w zeznaniu PIT-36L za 2023 r. oraz załączniku PIT-BR kwoty kosztów kwalifikowanych podlegających odliczeniu od dochodu w wysokości 1 584 362,49 zł, nie oznacza jednocześnie, że ulga ta ma wpływ na podstawę obliczenia daniny solidarnościowej. Odliczenie to nie znajduje się bowiem w katalogu pomniejszeń art. 30h ust. 2 u.p.d.o.f. Dochody podatnika za 2023 rok po pomniejszeniu o kwoty zmniejszające wskazane w art. 30h ust. 2 u.p.d.o.f. wyniosły 1 558 654,95 zł, a zatem przekroczyły kwotę 1 000 000 zł o 558 655,00 zł (podstawa obliczenia daniny solidarnościowej). Wysokość daniny solidarnościowej do zapłaty wyniosła więc 22 346,00 zł, jak prawidłowo wskazał podatnik w pierwotnie deklaracji DSF-1.
Organ odwoławczy nie podzielił pozostałych zarzutów podatnika i stwierdził, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu daniny solidarnościowej do zapłaty w roku kalendarzowym 2024 w kwocie 22 346,00 zł.
3. Strona zaskarżyła decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. W skardze zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, tj. art. 30h ust. 2 i 3 u.p.d.o.f. oraz art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 296 ze zm.), art. 30c ust. 1 i 2 oraz art. 26e w związku z art. 30h ust. 2 i 3 u.p.d.o.f. oraz art. 9 ust. 2, art. 30c w zw. z art. 30h ust. 2 u.p.d.o.f.; jak również przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej jako "o.p."), art. 2a o.p. w zw. z art. 30c, art. 26e u.p.d.o.f. oraz art. 121 § 1 oraz art. 124 o.p.
Skarżący wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej Instancji w całości oraz zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie; zasądzenie kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
3.3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji określił, że przedmiotem sporu jest istnienie podstaw do obciążenia podatnika daniną solidarnościową w 2024 r. przed odliczeniem ulgi badawczo rozwojowej o której mowa w art. 26e-26g u.p.d.o.f.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w szczególności za zasadny uznać należało zarzut naruszenia art. 30h ust. 2 i ust. 3 u.p.d.o.f. i art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o Funduszu Solidarnościowymi, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przy obliczaniu podstawy obliczenia daniny solidarnościowej nie uwzględnia się kosztów kwalifikowanych na badania i rozwój. Zdaniem sądu zasadny okazał się również zarzut niewłaściwego zastosowanie art. 30c ust. 1, ust. 2 oraz art. 26e w zw. z art. 30h ust. 2 i 3 u.p.d.o.f. a także art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. przez uznanie, że przepisy te nie znajdują zastosowania na potrzeby obliczenia daniny solidarnościowej.
Po przytoczeniu przepisów, mających zastosowanie w sprawie, sąd meriti wskazał, że w rozpoznawanym sporze to stanowisko skarżącego zasługuje na aprobatę. Sąd argumentował, że podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1000000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych: a) w art. 27 ust. 1, 9, 9a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dochody opodatkowane według skali podatkowej, m.in. ze stosunku pracy, działalności gospodarczej, rent i emerytur, umów o dzieło i umów zlecenia, itd.), b) art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (zyski kapitałowe opodatkowane według stałej stawki 19%), c) art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej opodatkowane podatkiem liniowym według stawki 19%) oraz d) art. 30f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dochody zagranicznej spółki kontrolowanej opodatkowane według stałej stawki 19%) − pomniejszonych o możliwe do odliczenia od tych dochodów składki na ubezpieczenie społeczne, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o kwoty wymienione w art. 30f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. z tytułu uwzględnionej w podstawie opodatkowania podatnika dywidendy otrzymanej od zagranicznej spółki kontrolowanej, w części uwzględnionej w jego podstawie opodatkowania). Tym samym jeżeli podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających "opodatkowaniu na zasadach określonych" m.in. w art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (przepis ten odnosi się do tzw. opodatkowania liniowego), to przy ustaleniu dochodu należy odwołać się do wskazanego przepisu.
Dalej sąd podał, że w art. 30h ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca odwołał się do całego art. 30c ww. ustawy, a nie do konkretnej jednostki redakcyjnej. Zgodnie natomiast z art. 30c ust. 2 podstawą obliczenia podatku liniowego jest dochód ustalony zgodnie z art. 9 ust. 1, 2-3b i 5, art. 24 ust. 1, 2,3b-3e i ust. 4 zdanie pierwsze lub art. 24b ust. 1 i 2 lub 23o.ustawy. Natomiast z art. 26e ust. 1 u.p.d.o.f. wynika, że podatnik uzyskujący przychody ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 3 odlicza od podstawy obliczenia podatku, ustalonej zgodnie z art. 26 ust. 1 lub art. 30c ust. 2, koszty uzyskania przychodów poniesione na działalność badawczo-rozwojową, zwane dalej "kosztami kwalifikowanymi". Przepis ten zatem wprost odwołuje się do art. 30c ust. 2 i stanowi o odliczeniu kosztów uzyskania przychodów poniesionych na działalność badawczo rozwojową. Zgodnie z art. 30h ust. 2 ustawy podstawę obliczenia daniny solidarnościowej stanowi nadwyżka ponad 1 000 000 zł sumy dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ust. 1, 9 i 9a, art. 30b, art. 30c oraz art. 30f po ich pomniejszeniu o kwoty odliczone od tych dochodów, wymienione w art. 30h ust. 2.