Wyrok NSA z dnia 16 lipca 2026, sygn. II FSK 230/26

Sygnatura: II FSK 230/26
Data orzeczenia: 16 lipca 2026
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: spółka z o.o.

Streszczenie

E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (Spółka Przejmująca) planuje transgraniczne połączenie przez przejęcie dwóch luksemburskich spółek akcyjnych: E. S.A. i Z. S.A. Jedynym udziałowcem Spółki Przejmującej oraz obu Spółek Przejmowanych jest Fundacja J., założona 7 sierpnia 2023 r. przez Fundatora. 13 sierpnia 2024 r. Fundator darował Fundacji 100% akcji Spółek Przejmowanych, a 30 sierpnia 2024 r. sprzedał jej 100% udziałów w Spółce Przejmującej. Połączenie ma uprościć strukturę grupy, przenieść funkcję holdingu do Polski i skonsolidować majątek Fundatora. Szef KAS 7 kwietnia 2025 r. odmówił wydania opinii o transgranicznym połączeniu. Wskazał na nieujęte we wniosku korzyści podatkowe, m.in. ograniczenie ryzyka zakwestionowania…

zwrotu WHT, możliwość korzystania z reżimu spółek holdingowych, uniknięcie 15% podatku w Luksemburgu oraz skutki przyszłych likwidacji spółek zależnych i samego Wnioskodawcy. Organ uznał, że połączenie jest elementem szerszej czynności zmierzającej do unikania opodatkowania. Spółka wystąpiła o opinię w zakresie transgranicznego połączenia na podstawie art. 119zzl O.p., chcąc potwierdzenia, że planowana operacja nie stanowi czynności lub elementu czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. i nie powinna spotkać się z odmową wydania opinii. Spółka argumentowała, że połączenie ma uzasadnienie ekonomiczne, służy uproszczeniu struktury i efektywnemu zarządzaniu majątkiem, a Szef KAS nie wykazał rzeczywistego wystąpienia korzyści podatkowych ani sztucznego charakteru działania. WSA w Warszawie wyrokiem z 7 listopada 2025 r., III SA/Wa 1310/25, uchylił odmowę wydania opinii. Uznał, że Szef KAS oparł się na domniemaniach co do przyszłych, niepewnych czynności innych podmiotów, nie wykazał zdolności dywidendowej spółek ani rzeczywistego wystąpienia korzyści podatkowych, a część korzyści dotyczyła zdarzeń niezwiązanych z połączeniem. NSA uchylił jednak wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że dla odmowy wystarczy uzasadnione przypuszczenie, że połączenie może być elementem czynności z art. 119a § 1 O.p., a organ opiniujący może oceniać zespół powiązanych czynności, w tym działania podmiotów powiązanych. Według NSA WSA wadliwie ograniczył ocenę tylko do samego połączenia i pominął istotne okoliczności faktyczne dotyczące struktury, fundacji rodzinnej, braku działalności operacyjnej oraz skumulowanych zysków.

jeszcze 218 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia WSA (del.) Marzena Łozowska, Protokolant asystent sędziego Mateusz Siedlecki, , po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Szefa Krajowej Administracji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1310/25 w sprawie ze skargi E.sp. z o.o. z siedzibą w Z. na odmowę wydania opinii w sprawie transgranicznego połączenia spółki Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia 7 kwietnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania opinii w sprawie transgranicznego połączenia spółki 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od E. sp. z o.o. z siedzibą w Z. na rzecz Szefa Krajowej Administracji Skarbowej kwotę 580 (słownie: pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

1.1. Wyrokiem z 7 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Wa 1310/25, w sprawie ze skargi E.sp. z o.o. z siedzibą w Z. (dalej: "Skarżący"; "Wnioskodawca", "Spółka", "Spółka Przejmująca" lub "Strona") na odmowę wydania opinii w zakresie transgranicznego połączenia spółki (przy czym w sentencji wyroku wskazano jako przedmiot sprawy: "odmowę wydania opinii zabezpieczającej") Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS" lub "organ") z dnia 7 kwietnia 2025 r., w przedmiocie transgranicznego połączenia spółek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm., dalej: "p.p.s.a.") uchylił zaskarżoną "odmowę wydania opinii zabezpieczającej". Tekst powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (zwana w skrócie "CBOSA", adres: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

1.2. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny sprawy. Spółka wystąpiła do Sądu Rejonowego [...] z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o zgodności z prawem polskim połączenia transgranicznego stosownie do art. 51612 § 1 i § 2 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 18 ze zm., dalej: "k.s.h."). Wniosek w tym zakresie został przekazany do Szefa KAS. We wniosku wskazano, że jedynym udziałowcem Skarżącej jest J. (dalej: "Fundacja"), założona 7 sierpnia 2023 r. przez J. K. W. (dalej: "Fundator"). Fundacja ta jest również jedynym udziałowcem spółek E. S.A. z siedzibą w Luksemburgu (dalej "Spółka przejmowana 1") oraz Z. S.A. z siedzibą w Luksemburgu (dalej: "Spółka przejmowana 2") (razem: "Spółki przejmowane"). W wyniku planowanego połączenia Skarżąca połączyć się miała przez przejęcie ze Spółkami przejmowanymi. W dniu 13 sierpnia 2024 r. Fundator wniósł do Fundacji akcje w Spółkach Przejmowanych poprzez przekazanie 100% akcji w Spółkach Przejmowanych w drodze darowizny. Następnie w dniu 30 sierpnia 2024 r. doszło do sprzedaży 100% udziałów w Spółce Skarżącej przez Fundatora na rzecz Fundacji. Wobec tego jedyny wspólnik Spółki Przejmującej tj. Fundacja, jest zarazem jedynym akcjonariuszem obu Spółek przejmowanych, a zatem występuje pomiędzy nimi powiązanie, o którym mowa w art. 11a ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 11 a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j.: Dz. U. z 2025 r., poz. 278; dalej: "u.p.d.o.p."). We wniosku wskazano, że zamiarem Fundacji jest zakończenie działalności Spółek przejmowanych w Luksemburgu, uproszczenie struktury właścicielskiej łączących się Spółek, działających w ramach grupy oraz przejęcie przez Spółkę przejmującą funkcji polskiego holdingu grupy, co w efekcie miało doprowadzić do skonsolidowania majątku Fundatora w jednym podmiocie holdingowym oraz pełnym sprowadzeniem działalności gospodarczej do Polski. We wniosku podkreślono także, iż połączenie ma służyć uproszczeniu struktury grupy oraz usprawnieniu jej działania poprzez wyeliminowanie konieczności prowadzenia działalności gospodarczej w ramach różnych jurysdykcji. We wniosku stwierdzono, że przejęcie jest najbardziej efektywnym sposobem na wygaszenie działalności spółek przejmowanych i przyjęcie przez Skarżącą funkcji holdingu grupy. Jednocześnie przejęcie spowodować miało ułatwienie administrowania spółkami oraz ograniczenie ponoszenia niepotrzebnych kosztów. Podsumowując Skarżąca wskazała, że połączenie ma uzasadnienie ekonomiczne i prowadzić będzie do efektywnego zarządzania majątkiem wszystkich łączących się spółek.

1.3. W dniu 7 kwietnia 2025 r. Szef KAS odmówił wydania opinii w zakresie transgranicznego połączenia spółki. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko Wnioskodawcy w zakresie opisanych przez niego korzyści podatkowych, niemniej stwierdził, że dostrzega korzyści podatkowe również w innych aspektach, które nie zostały poruszone we wniosku. Jednocześnie organ wyraził przypuszczenie, że przedstawione we wniosku połączenie jest jedynie elementem (etapem) większego scenariusza reorganizacji korporacyjnej motywowanej osiągnięciem korzyści podatkowych. Szef KAS zauważył, że podmiot J. C.H Spółka Akcyjna (dalej: "J. C.") oraz Z. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Z."), w których akcje posiada Spółka Przejmowana 1 nie wypłacały dotychczas dywidend na rzecz Spółki Przejmowanej 1. Ponadto Organ wskazał, że pozostałe trzy spółki, w których udziały posiada Spółka Przejmowana 1, nie prowadzą działalności operacyjnej i zmierzają do sprzedaży posiadanych aktywów. Z kolei podmiot Z. spółka z o. o., w której udziały posiada Spółka Przejmowana 2 również nie prowadzi działalności operacyjnej, a ze sprawozdania finansowego wynika, iż za 2023 r. wykazała ona stratę w wysokości 1.297.496,64 zł, zaś strata z lat ubiegłych kształtuje się na poziomie 16.166.619,83 zł. Szef KAS ocenił, że wątpliwe jest, by Z. sp. z o.o. podjęła jeszcze działalność gospodarczą, a bardziej prawdopodobnym scenariuszem jest jej likwidacja. Na podstawie analizy sytuacji finansowej spółek Szef KAS wskazał, że na skutek połączenia wystąpią następujące korzyści podatkowe nieuwzględnione we wniosku:

1) zmitygowanie ryzyka zakwestionowania prawa do zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (zastosowania stawki 0% podatku u źródła, WHT) pobranego przez płatnika na podstawie art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. w związku z wypłatą dywidend przez J.. C. oraz Z. do Fundacji (w miejsce ewentualnego sporu, co do statusu Spółki Przejmowanej 1 jako rzeczywistego właściciela dywidend wypłaconych przez J. C. oraz Z.). Dodatkowym aspektem korzyści podatkowej może być w tym przypadku docelowe poddanie Spółki Przejmującej reżimowi opodatkowania przewidzianemu dla spółek holdingowych zgodnie z rozdziałem 5B u.p.d.o.p. (prawdopodobnie omyłkowo wpisano Ordynacja podatkowa), co oznacza, że możliwa byłaby dystrybucja dywidend z J.. C.oraz Z.z zastosowaniem zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych po stronie Spółki Przejmującej oraz bez zastosowania mechanizmu pay & refund uregulowanego w art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. (tj. brak konieczności poboru WHT w przypadku wypłaty dywidend z wyżej wymienionych polskich spółek i ubiegania się o zwrot pobranej daniny od organu podatkowego);

2) uniknięcie opodatkowania stawką 15% (zgodnie z art. 10 ust. 2 lit. b Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Wielkim Księstwem Luksemburga w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Luksemburgu dnia 14 czerwca 1995 r., dalej: "UPO") po stronie Fundatora dochodu z otrzymania dywidend dystrybuowanych przez Spółki Przejmowane (z siedzibą w Luksemburgu), w szczególności Spółkę Przejmowaną 1, będącą akcjonariuszem J. C. oraz Z. t;

3) zmitygowanie ryzyka zakwestionowania prawa do zwrotu WHT (zastosowania zwolnienia) pobranego przez płatnika na podstawie art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. w związku z wydaniem, składników majątku podmiotów: J.W. E.S.A., [...] M.[...]sp. z o.o. w likwidacji, Z.P. S. J.. S.Sp. z o.o. w likwidacji i Z. sp. z o.o. - w następstwie likwidacji tych podmiotów (traktowanego jak dystrybucja dywidendy) - w miejsce ewentualnego sporu, co do statusu Spółek Przejmowanych jako rzeczywistych właścicieli składników majątku transferowanego do nich majątku polikwidacyjnego wyżej wskazanych spółek;

4) w przypadku dalszej restrukturyzacji korporacyjnej obejmującej likwidację Wnioskodawcy - zmitygowanie ryzyka zakwestionowania prawa do zwrotu WHT pobranego przez płatnika na podstawie art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. w związku z wydaniem składników majątku Spółki Przejmującej do Fundacji (Fundacja jako ostatnie ogniwo łańcucha przepływu środków pieniężnych/składników majątkowych, co zapewniłoby wyeliminowanie ryzyka zakwestionowania statusu Spółki Przejmującej jako rzeczywistego właściciela otrzymywanych składników majątkowych).

Według Szefa KAS przy zastosowaniu szerszej perspektywy połączenie jest elementem czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. Szef KAS zauważył, że gdyby Fundator nie wniósł posiadanych przez siebie akcji Spółek Przejmowanych do Fundacji, to spółki te byłyby zobowiązane do zapłaty podatku źródła w Luksemburgu w stawce wynoszącej 15%. Organ podniósł, że ewentualna wypłata dywidend przez J.. C. i Z. podlegałaby mechanizmowi poboru WHT w Polsce zgodnie z art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. co w konsekwencji doprowadziłoby do obowiązku pobrania przez te spółki podatku jako płatnik i dopiero późniejsza możliwość ubiegania o zwrot uiszczonej kwoty. Ponadto Szef KAS wskazał, że zgodnie z art. 28b ust. 4 pkt 5 u.p.d.o.p. płatnik musiałby załączyć oświadczenie, że Spółka Przejmowana 1 jest rzeczywistym właścicielem dywidend otrzymanych od J. C. i Z.co mogłoby prowadzić do sporu z organami podatkowymi w zakresie statusu spółki. Wobec potencjalnych trudności opisanych powyżej wskazano, że Fundator mógł dążyć do poddania Spółki Przejmującej zasadom opodatkowania przewidzianym dla spółek holdingowych. Według organu uproszczenie aktualnej struktury w sposób opisany we wniosku pozwoliłoby również w sposób zwolniony z opodatkowania CIT dokonać likwidacji Wnioskodawcy. Szef KAS doszedł do przekonania, iż opisane we wniosku połączenie wiąże się z korzyściami podatkowymi nieograniczającymi się jedynie do tych poruszonych we wniosku. Jednocześnie organ ocenił, że korzyści prawnopodatkowe przy niniejszym połączeniu mają charakter nadrzędny względem korzyści ekonomicznych, a osiągnięcie korzyści prawnopodatkowej należało uznać za główny cel dokonania wnioskowanej czynności. W opinii Szefa KAS doszło wobec tego do spełnienia jednej z przesłanek warunkującej możliwość wydania decyzji z zastosowaniem art. 119a § 1 O.p., tj. osiągnięcia korzyści podatkowych będących jednym z głównych celów dokonania czynności. Wskazano, że obowiązkiem Szefa KAS jest rozważenie, czy osiągnięcie wyżej wskazanej korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności, w tym sensie czy było najważniejszym, podstawowym, zasadniczym lub jednym z najważniejszych, podstawowych, zasadniczych celów czynności. Oceniając czy osiągnięcie korzyści podatkowej będzie głównym lub jednym z głównych celów realizacji zespołu powiązanych ze sobą czynności należało zbadać pozostałe cele ekonomiczne, którymi będzie kierować się podmiot decydując się na wprowadzenie danego rozwiązania oraz, czy te cele ekonomiczne będą miały większy wpływ na wybór czynności, czy też głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności będzie chęć osiągnięcia korzyści podatkowej. Badając tę okoliczność Szef KAS – zgodnie z regułą interpretacyjną zawartą w art. 119d O.p. – wziął pod uwagę cele ekonomiczne wskazane przez Spółkę. Odnosząc się do argumentacji Spółki, w kwestii celów planowanej czynności, Szef KAS stwierdził, że argumenty przedstawione we wniosku, generalnie wskazują na zasadność podjętych działań reorganizacyjnych z perspektywy ekonomicznej (gospodarczej), natomiast motywacje prawnopodatkowe (cel w postaci osiągnięcia korzyści podatkowych) jawiły się organowi jako jedne z głównych (wręcz nadrzędnych), wobec argumentów natury ekonomicznej, celów przemawiających za dokonaniem połączenia, będącego elementem czynności, względem której w przypuszczeniu Szefa KAS może znaleźć zastosowanie art. 119a § 1 O.p. Z przedstawionej analizy wynikało, że połączenie, jako element czynności, względem której mógłby znaleźć zastosowanie art. 119a § 1 O.p. będzie dokonane także ze względu na stanowiące jeden z głównych celów czynności korzyści podatkowe, które w okolicznościach sprawy będącej przedmiotem wniosku nie występują jedynie akcesoryjnie (wtórnie) względem przesłanek ekonomicznych, lecz wydają się jednym z głównych i równorzędnych celów połączenia jako elementu czynności mogącej być objętą klauzulą przeciwko unikaniu opodatkowania. W opinii Szefa KAS sprzeczności korzyści podatkowej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu należy dopatrywać się w takich sytuacjach, w których podatnik poprzez sztuczne działania doprowadził do zastosowania lub niezastosowania norm skutkujących efektem podatkowym nieadekwatnym do charakteru realizowanych działań gospodarczych. W konsekwencji stwierdzenia, że zasadniczym celem czynności opisanej we wniosku, są motywy o charakterze ekonomicznym, a czynności zamierzone w ramach opisanego połączenia stanowią adekwatny sposób działania w stosunku do zamierzonych przez Wnioskodawcę celów, Szef KAS wskazuje, że działanie Wnioskodawcy będzie również sprzeczne z przedmiotem i celem przepisów ustawy o CIT regulujących zasady opodatkowania przychodów, w zakresie których Organ zidentyfikował wyżej opisane korzyści podatkowe. W konsekwencji będące przedmiotem wniosku połączenie, jako część większej operacji motywowanej osiągnięciem zidentyfikowanych i przedstawionych korzyści podatkowych, nie zasługuje na aprobatę w formie opinii wydawanej na podstawie art. 119zzl O.p. W przekonaniu Szefa KAS korzyści podatkowe związane z połączeniem spółek kapitałowych, zarówno jako samodzielnej czynności, jak i stanowiącej pewien etap szerszego planu, który jak w sposób uzasadniony przypuszcza Szef KAS istnieje w ramach grupy z udziałem Wnioskodawcy, Fundatora i Fundacji, są zarezerwowane dla uzasadnionych ekonomicznie czynności. Zdaniem Szefa KAS, połączenie spółek kapitałowych powinno wiązać się z istnieniem pewnej wartości dodanej, którą to wartość dodaną spółka przejmująca uzyska jako beneficjent w następstwie przeprowadzonego połączenia (np. dzięki posiadanym przez spółkę przejmowaną know – how, wiedzy, doświadczeniu, zasobom technologicznym, bazie kontrahentów, zespołowi pracowników i współpracowników, efektu synergii, dostępu do nowych rynków, wzrostu przewagi konkurencyjnej itd.). Samo uporządkowanie obecnej struktury korporacyjnej, w tym umiejscowienie roli holdingu w jednym dedykowanym podmiocie z grupy, przy jednocześnie wyraźnie widocznych i wysuwających się na plan pierwszy (głównych) celach w postaci osiągnięcia korzyści podatkowych, nie jest w ocenie Szefa KAS wystarczające, by przyjąć, że opisane połączenie cechuje się ekonomiczną racjonalnością. W konsekwencji osiągnięcie tych korzyści podatkowych należy uznać za sprzeczne z celem przepisów ustaw podatkowych, które te korzyści przyznają. Zarówno opisane jak i zidentyfikowane przez Organ korzyści podatkowe dedykowane są gospodarczo uzasadnionym restrukturyzacjom korporacyjnym (kapitałowym). W przekonaniu Szefa KAS tego kryterium połączenie nie spełnia. Zdaniem Szefa KAS połączenie jest jedynie elementem bardziej złożonej planowanej restrukturyzacji, której pierwszym z kluczowych celów jest umożliwienie wypłaty dywidend ze Spółek Przejmowanych oraz polskich spółek prowadzących działalność operacyjną w sposób gwarantujący zwolnienie tych wypłat z podatku dochodowego od osób prawnych (WHT), bądź też umożliwienie Spółce przejmującej korzystania z reżimu opodatkowania CIT przewidzianego dla spółek holdingowych w rozdziale 5B u.p.d.o.p. Dystrybucja dywidendy ze Spółek przejmowanych bezpośrednio do Fundatora, tj. bez uprzedniego darowania akcji w Spółkach Przejmowanych do Fundacji, wiązałaby się z opodatkowaniem ich stawką 15% (wynikającą z UPO) u źródła, tj. w Luksemburgu, co ma szczególne znaczenie w przypadku dystrybucji dywidendy przez Spółkę przejmowaną 1, będącą akcjonariuszem jedynych dwóch prowadzących działalność operacyjnych spółek akcyjnych (polskich). W opinii Szefa KAS, drugim zasadniczym celem wiążącym się z osiągnięciem korzyści podatkowej byłoby umożliwienie wypłaty dywidend ze spółek: J. C. i Z. do Spółki przejmowanej 1, jak również wydania majątku polikwidacyjnego wyżej wskazanych, już kwalifikujących się do likwidacji, bądź likwidowanych być może w przyszłości (dotyczy również Wnioskodawcy) spółek polskich z wyeliminowaniem ryzyka zakwestionowania przez organy podatkowe statusu Spółki przejmującej, Spółek przejmowanych i Fundacji, ewentualnie otrzymujących dywidendy i składniki majątkowe likwidowanych podmiotów, jako ich rzeczywistych właścicieli. Zdaniem Szefa KAS faktycznym gospodarczym celem dokonania połączenia, jako elementu czynności, w odniesieniu do której Organ powziął przypuszczenie, że może względem niej znaleźć zastosowanie art. 119a § 1 O.p., nie jest przede wszystkim przebudowa istniejącej struktury holdingowej poprzez wyeliminowanie będących jej zbędnymi elementami Spółek przejmowanych, ale zagwarantowanie, by dystrybucja dywidend z polskich spółek operacyjnych i wydanie składników majątku likwidowanych spółek, w sposób niekwestionowany przez organy podatkowe, korzystała ze zwolnienia z opodatkowania WHT, bądź też by Spółka przejmująca, kwalifikująca się jako spółka holdingowa, o której mowa w art. 24m ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. mogła w sposób niekontrowersyjny korzystać ze zwolnienia przewidzianego dla spółek holdingowych. W związku z tym Szef KAS odmówił wydania opinii, o którą wnioskowała Strona.

2.1. Odmowa wydania opinii została zaskarżona do WSA w Warszawie przez Spółkę, która wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie:

1) art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 w zw. z art. 119a § 1 O.p. poprzez odmowę wydania opinii w zakresie transgranicznego połączenia, o której mowa w art. 119zzl O.p., w skutek błędnej oceny stanowiska Spółki oraz okoliczności sprawy i przyjęcie, że transgraniczne połączenie Spółki (jako spółki przejmującej) ze spółką E. S.A. z siedzibą w Luksemburgu (Spółka przejmowana 1) oraz spółką Z.H. S.A. z siedzibą w Luksemburgu (Spółka Przejmowana 2) stanowi element czynności, której głównym celem jest osiągnięcie korzyści podatkowych, sprzecznych z celem ustaw podatkowych, oraz że sposób działania jest sztuczny,

2) art. 210 § 1 pkt 5 i 6 oraz § 4 w zw. z art. 119zzs oraz 124 O.p. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie odmowy, zawierające błędy logiczne w rozumowaniu oraz błędy co do ustalenia okoliczności faktycznych, polegające na:

a) pominięciu i nieuwzględnieniu ważnych przesłanek oraz argumentów natury biznesowej i osobistej, takich jak cel sukcesyjny reorganizacji struktury aktywów należących do Fundatora Fundacji oraz sytuacja rodzinna i życiowa Fundatora, w tym wiek Fundatora, w poczynionych przez organ ustaleniach czy osiągnięcie korzyści podatkowej było głównym lub jednym z głównych celów dokonania czynności oraz czy dokonanie czynności miało charakter sztuczny;

b) wewnętrznych sprzecznościach w zakresie oceny uzasadnienia ekonomicznego (biznesowego) połączenia transgranicznego, polegających na jednoczesnym wskazaniu, że połączenie transgraniczne posiada uzasadnienie ekonomiczne, któremu organ odbiera jednak prymat nad potencjalnymi motywacjami podatkowymi, a następnie uznaniu, że połączenie transgraniczne nie charakteryzuje się uzasadnieniem ekonomicznym - przy jednoczesnym braku oceny argumentów przedstawionych przez Skarżącą;

c) dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, oceny informacji i dokumentów przedstawionych w toku postępowania, tj. we wniosku Skarżącej o wydanie zaświadczenia o zgodności z prawem polskim połączenia transgranicznego, złożonym na podstawie art. 51612 § 1 k.s.h. w Sądzie rejestrowym w zakresie procedury podlegającej prawu polskiemu oraz w piśmie Skarżącej z dnia 20 marca 2025 r., w tym przyjęcie założenia przez organ, że po dokonaniu połączenia transgranicznego dokonywane będą wypłaty dywidend oraz likwidacje spółek zależnych od Spółek przejmowanych, pomimo ujawnionych okoliczności, że w dotychczasowej strukturze organizacyjnej nie byty dokonywane dystrybucje dywidend; a także brak przeprowadzenia analizy składników majątku spółek zależnych od Spółek przejmowanych, które miałyby dokonać wydania swojego majątku w ramach likwidacji;

d) przyjęciu, że w przypadku wypłat hipotetycznych dywidend przez spółki zależne do Spółki Przejmowanej 1 zostałby zakwestionowany jej status rzeczywistego właściciela dywidendy, podczas gdy weryfikacji warunków do zastosowania zwolnienia z poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych ("WHT") - w tym statusu rzeczywistego beneficjenta - dokonuje płatnik na moment dokonania wypłaty dywidendy;

e) przyjęciu, że połączenie transgraniczne ma służyć wyłączeniu obowiązku pobrania WHT na podstawie art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. ("pay & refund"), i jednoczesnym pominięciu w dokonanej ocenie innych ustawowych mechanizmów wyłączenia stosowania przepisu art. 26 ust. 2e - m.in. na podstawie ust. 7a, zgodnie z którym, przepisu ust. 2e nie stosuje się, jeżeli płatnik złożył oświadczenie, o dochowaniu warunków do niepobrania podatku, które to warunki muszą być spełnione na moment dokonania wypłaty;

f) przyjęciu, że w przypadku potencjalnej likwidacji Skarżącej miałby zastosowanie mechanizm "pay & refund", podczas gdy zgodnie z art. 26 ust. 2eb u.p.d.o.p., przepisu ust. 2e nie stosuje się do podatników będących polskimi rezydentami podatkowymi;

g) wskazaniu, że w związku z połączeniem transgranicznym, Fundator osiągnąłby korzyść podatkową w postaci uniknięcia 15% WHT (na podstawie UPO) w związku z otrzymaniem hipotetycznych dywidend od Spółek przejmowanych, podczas gdy Spółki przejmowane są podmiotami zależnymi od Fundacji, a więc nie mogłyby wypłacać dywidend do Fundatora:

h) przyjęciu, że spółki zależne od Spółek przejmowanych, które nie prowadzą obecnie działalności operacyjnej oraz podejmują działania celem sprzedaży swoich aktywów - w tym spółki zależne będące w stanie likwidacji - wstrzymują się z dokonaniem swoich likwidacji i wydaniem majątku likwidacyjnego do Spółek przejmowanych do czasu przeprowadzenia połączenia transgranicznego;

i) wskazaniu, że połączenie transgraniczne jest elementem czynności określonej w art. 119a O.p,, dokonując oceny połączenia z zastosowaniem szerszej perspektywy, tj. nie ograniczając się do analizy pod tym kątem wyłączenie w odniesieniu do samego połączenia transgranicznego - pomijając jednocześnie w swoim uzasadnieniu cel sukcesyjny reorganizacji oraz sytuację rodzinną i osobistą Fundatora, w tym wiek Fundatora;

3) art. 155 § 1 w zw. z art. 119zzs O.p. poprzez niepełne wykorzystanie instytucji wezwania w obliczu ujawnionych wątpliwości organu, względnie poprzez nieskorzystanie z możliwości ponownego wezwania do wyjaśnienia wątpliwości organu co do okoliczności będących podstawą wydania odmowy;

4) art. 119a § 1 w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) O.p., poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów poprzez uznanie, że połączenie transgraniczne może służyć uzyskaniu korzyści podatkowych, podczas gdy wskazane przez organ korzyści podatkowe nie stanowią skutku dokonania połączenia transgranicznego oraz nie zostałyby faktycznie osiągnięte w związku z realizacją ww. połączenia;

5) art. 3 pkt 18 w zw. z art. 119a § 1 w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) O.p. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji uznanie, że:

- zmitygowanie ryzyka zakwestionowania prawa do zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (WHT) w ramach procedury "pay & refund" stanowi korzyść podatkową,

- uzyskanie statusu polskiej spółki holdingowej (w rozumieniu Rozdziału 5b u.p.d.o.p.) stanowi korzyść podatkową, podczas gdy wskazany przepis przewiduje zamknięty katalog zdarzeń stanowiących korzyść podatkową;

6) art. 119a § 1 oraz § 3 w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a O.p. poprzez niewłaściwą ocenę co do ich zastosowania, poprzez faktyczne uznanie, że czynnością odpowiednią w odniesieniu do połączenia transgranicznego jest niedokonanie tego połączenia i dokonywanie wypłat dywidend przez spółki zależne do Spółki przejmowanej 1 oraz dokonanie likwidacji i wydania majątku likwidacyjnego spółek zależnych do Spółek przejmowanych, co skutkowało błędną oceną co do istnienia uzasadnionego przypuszczenia, że do połączenia transgranicznego ma zastosowanie art. 119a § 1 O.p., ponieważ organ oparł swoje stanowisko na ocenie czynności wykraczających poza zakres czynności połączenia transgranicznego;

7) art. 119a § 1 w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) O.p. poprzez niewłaściwą ocenę co do zastosowania przepisów, poprzez uznanie, że połączenie transgraniczne jest działaniem sztucznym, pomijając przy tym cel sukcesyjny dokonywanej reorganizacji oraz sytuację rodzinną i osobistą Fundatora, a także brak występowania okoliczności wskazujących na sztuczny sposób działania, o których mowa m.in. w art. 119c § 2 O.p. i dokonanie niewłaściwej oceny, że połączenie transgraniczne nie było uzasadnione ekonomicznie, a faktycznym celem było osiągnięcie korzyści.

2.2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

2.3. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę zauważył w pierwszej kolejności, że do odmowy wydania opinii przez Szefa KAS doszło na skutek zidentyfikowania przez organ czterech korzyści podatkowych, które nie zostały uwzględnione we wniosku o wydanie opinii. Sąd nie podzielił argumentacji organu co do wystąpienia tych korzyści w rzeczywistości. Pierwsza korzyść opisana przez Szefa KAS, tj. wyeliminowanie ryzyka zakwestionowania prawa do zwrotu zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w związku z wypłatą dywidend, jak również wydaniem majątku polikwidacyjnego zdaniem Sądu opiera się na tezie, według której podmioty te będą chciały takie dywidendy wypłacić, podczas gdy nie mają takiego obowiązku. Według Sądu organ uwzględniając w swoich rozważaniach tego rodzaju korzyść podatkową nie wykazał, że jej osiągnięcie mogłoby rzeczywiście wystąpić, opierając się jedynie na domniemaniu nie mającym wystarczającego potwierdzenia w stanie faktycznym sprawy i wynikającym jedynie z dotychczasowego braku wypłaty dywidend przez Spółki. Sąd zauważył, że ryzyko zakwestionowania prawa do zwrotu WHT pobranego przez płatnika na podstawie art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. związane z ewentualnym problemem wykazania przez Spółkę przejmowaną 1 statutu rzeczywistego odbiorcy (beneficial owner) nie jest związane z transgranicznym połączeniem Spółek, a z wniesieniem przez Fundatora do Fundacji akcji w Spółkach przejmowanych jako część swojego majątku rodzinnego. Stwierdzono, że ryzyko wskazane przez Szefa KAS wystąpiło wskutek własnych działań Fundatora. Gdyby nie działania Fundatora, to Spółka przejmowana 1 mogłaby wykazać bez ryzyka zakwestionowania przez organy status beneficial ownera i najprawdopodobniej uniknąć procedury pay and refund stosowanie do art. 26 ust. 7a u.p.d.o.p. Zdaniem Sądu dla zastosowania art. 119a § 1 O.p. konieczne jest wskazanie korzyści podatkowej uzyskanej wskutek przeprowadzonej czynności lub zespołu czynności przez podatnika. Zastosowanie klauzuli unikania opodatkowania nie może zostać oparte na swego rodzaju domniemanych związanych z podjęciem ewentualnych, przyszłych i niepewnych czynności nie związanych z czynnością ocenianą w kontekście art. 119a O.p. przez inne podmioty. Na wskazanym we wniosku etapie restrukturyzacji działalności Spółek i okoliczności przedstawionych przez Szefa KAS, nie da się zidentyfikować korzyści podatkowej związanej z transgranicznym połączeniem innych niż wskazane we wniosku. Szef KAS nie wskazał żadnej okoliczności, która uprawdopodobniałaby chęć wypłaty dywidendy w przyszłości i odstąpienia od dotychczasowej praktyki w spółkach. Ponadto Szef KAS poczynił dalsze założenia, że docelową intencją Wnioskodawcy może być następnie poddanie Spółki przejmującej zasadom opodatkowania przewidzianym dla spółek holdingowych, uregulowanych w rozdziale 5B u.p.d.o.p. Wskazał także, że celem Skarżącej może być również uproszczenie aktualnej struktury korporacyjnej z udziałem Wnioskodawcy w taki sposób, jak opisany we Wniosku oraz prowadzący do tego, iż Fundacja byłaby wspólnikiem Wnioskodawcy pozwoliłoby również w sposób zwolniony z opodatkowania dokonać likwidacji Wnioskodawcy, gdyby np. w przyszłości zdecydowano o maksymalnym uproszczeniu struktury w taki sposób, by Fundacja bezpośrednio posiadała akcje w jedynych aktualnie prowadzących działalność operacyjną. Szef KAS zauważył, że wydanie składników majątkowych likwidowanego Wnioskodawcy na rzecz Fundacji, kwalifikowane na gruncie obowiązujących przepisów prawa podatkowego tak jak dystrybucja udziału w zyskach osób prawnych, korzystałoby ze zwolnienia na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p. jako przychód mieszczący się w ustawowym zakresie działalności gospodarczej, jaką może prowadzić fundacja rodzinna. Sąd wskazał, że ewentualne zastosowanie art. 119a O.p może być rozważane przez organy dopiero w sytuacji gdyby doszło do likwidacji Wnioskodawcy i wydania składników majątkowych likwidowanego Wnioskodawcy na rzecz Fundacji. Odnosząc się do kolejnej korzyści, tj. uniknięcia opodatkowania stawką 15% w Luksemburgu od wypłacanych przez luksemburską spółkę dywidend na rzecz Fundatora, Sąd zauważył, iż zobowiązanie to nie powstaje na terenie Polski i w związku z tym nie jest objęte przepisami O.p. Sąd wskazał, że rozumie intencje Szefa KAS, któremu chodziło o wskazanie, że gdyby Spółka przejmowana 1 otrzymała dywidendę i spełniła warunek rzeczywistego odbiorcy i chciała dalej wypłacić dywidendę Fundatorowi (osoba fizyczna), to musiałaby zapłacić 15 % podatek, czego jak zakłada Szef KAS Fundator chciał uniknąć. Pomijając, że nie jest to korzyść podatkowa w rozumieniu O.p., to i tak, Szef KAS zakłada dokonanie czynności (wypłat dywidend), które nie są związane z połączeniem transgranicznym, a nie zostały uprawdopodobnione w niniejszej sprawie. Ponadto Sąd podał, że hipotetyczne ustalenie korzyści podatkowej związane z koniecznością dokonania w przyszłości czynności, które mogą nie zaistnieć spowodowało również problemy ze wskazaniem "czynności odpowiedniej" przez Szefa KAS (art. 119a § 2 O.p.). "Czynność odpowiednia" musiałaby zakładać wypłatę dywidendy i wydanie majątku polikwidacyjnego, a czynności te, nie są zawiązane z połączeniem transgranicznym. Rację zdaniem Sądu miał Skarżący, że "czynnością odpowiednią" zdaniem Szefa KAS byłoby nie dokonanie połączenia transgranicznego i wypłata dywidend oraz wydanie majątku polikwidacyjnego. Przechodząc do dalszych kryteriów stosowania art. 119a § 1 O.p., tj. wymogu, aby osiągnięcie korzyści majątkowej było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, a sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania), zdaniem Sądu nie można ich ocenić skoro Szef KAS nie wykazał zaistnienia korzyści majątkowej. W ramach "uzasadnionego przypuszczenia" Szef KAS nie może domniemywać zamiarów Wnioskodawcy a przede wszystkim innych podmiotów nie związanych w żaden sposób z czynnością będącą przedmiotem wniosku. W dalszej kolejności Sąd zauważył, że zgodnie z art. 119zzp § 1 O.p. Szef Krajowej Administracji Skarbowej odmawia wydania opinii, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że transgraniczne przekształcenie, połączenie albo podział spółki może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. Wystarczające dla wydania odmowy wydania opinii zabezpieczającej jest "uzasadnione przypuszczenie", które jest pojęciem nieostrym. Według Sądu w ramach tego uzasadnionego przypuszczenia organ nie może domniemywać czynności, które nie są związane z połączeniem transgranicznym i w tym aspekcie wyszedł za daleko poza konieczną analizę okoliczności przedstawianych we wniosku. W rozstrzyganej sprawie połączenia transgranicznego Spółek, aby można mówić o korzyści podatkowej musiałaby nastąpić inna czynność (wypłata dywidendy, wydanie majątku polikwidacyjnego), która nie wiąże się z połączeniem transgranicznym. Jednocześnie Szef KAS nie wskazał innych okoliczności uzasadniających przypuszczenie, że wypłata dywidendy lub wydanie majątku polikwidacyjnego jest zamiarem wskazanych Spółek. Sama okoliczność braku dotychczas wypłaty dywidend nie jest wystarczająca. W sprawie nie zbadano nawet tzw. zdolności dywidendowych wskazanych spółek, ani składników majątku spółek, które to byłyby przedmiotem potencjalnych wydań majątku likwidacyjnego. Końcowo Sąd stwierdził, że w ponownym postępowaniu Szef KAS albo podejmie działania które wykażą uzasadnione przypuszczenie, że wskazane podmioty znajdują się w sytuacji ekonomicznej w której możliwa jest wypłata dywidendy (zdolność dywidendowa) bądź posiadają majątek który może być przedmiotem potencjalnych wydań majątku likwidacyjnego albo wyda opinię zabezpieczającą. Szef KAS powinien również uzasadnić przypuszczenie, że wskazane podmioty mogą zmienić dotychczasową praktykę niewypłacania dywidendy, chociażby ze względu na interes Fundacji.

3.1. Na powyższe orzeczenie pełnomocnik organu wniósł skargę kasacyjną zaskarżając je w całości i zarzucając mu na podstawie:

1) art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, tj. motywów 34, 35 i 36 preambuły Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2121 z 27 listopada 2019 r. zmieniającej dyrektywę (UE) 2017/1132 w odniesieniu do transgranicznego przekształcania, łączenia i podziału spółek (dalej: "Dyrektywa"), art. 119zzl § 1 w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 w zw. z art. 119y § 2 w zw. z art. 119g § 1 w zw. z art. 119l w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 119a § 1 O.p. w zw. z art. 2 w zw. z art. 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: "Konstytucja RP"), tj. brak należytego i wnikliwego przeanalizowania sprawy w jej granicach, poprzez błędne zastosowanie przepisów art. 119zzl § 1 w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 w zw. z art. 119a § 1 w zw. z art. 119g § 1 w zw. z art. 1191 w zw. z art. 187 § 1 O.p., polegające na:

- odwołaniu się do treści normy art. 119y § 2 O.p., która nie jest właściwa w sprawie i nie znajduje w niej merytorycznego zastosowania oraz posłużeniu się w treści wyroku sformułowaniem, które w ogóle nie występuje w przepisie art. 119a § 1 O.p., które to uchybienia Sądu przejawiają się w tym zakresie w:

a) błędnym wskazaniu w sentencji wyroku, iż dotyczy on uchylenia opinii zabezpieczającej, nie zaś opinii w zakresie transgranicznego połączenia spółki;

b) błędnym wskazaniu w uzasadnieniu wyroku "Przechodząc do dalszych kryteriów stosowania art. 119a § 1 O.p., tj. wymogu, oby osiągnięcie korzyści majątkowej było sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, było głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania, o sposób działania był sztuczny (unikanie opodatkowania), nie można ich ocenić skoro, w ocenie Sądu, Szef KAS nie wykazał zaistnienia korzyści majątkowej w niniejszej sprawie", w sytuacji, gdy w przepisie art. 119a § 1 O.p. mowa jest o korzyści podatkowej, nie zaś majątkowej, co oznacza, że Sąd posłużył się błędnym brzmieniem regulacji art. 119a § 1 O.p., tj. odwołał się w uzasadnieniu wyroku do elementu treści przepisu, który w ogóle nie występuje w tej regulacji (brak w niej ustawowego sformułowania "korzyść majątkowa");

c) błędne przyjęcie przez Sąd w wyroku, że Szef KAS w sprawie będącej przedmiotem sporu stosował klauzulę przeciwko unikaniu opodatkowania (tak można zrozumieć poniższy fragment ze str. 25 uzasadnienia Wyroku), co wyraża się w następującym stwierdzeniu WSA: "zastosowanie klauzuli unikania opodatkowania nie może zostać (w zakresie uzyskania korzyści podatkowej) oparte na swego rodzaju domniemanych związanych z podjęciem ewentualnych, przyszłych i niepewnych czynności nie związanych z czynnością ocenioną w kontekście art. 119a O.p. przez inne podmioty. Czynności te nie stanowią również logicznej konsekwencji podjętych działań.", w sytuacji, gdy organ w sprawie, w której wydał dyskutowaną odmowę, nie stosował art. 119a § 1 O.p., lecz mając na uwadze okoliczności sprawy jedynie wyraził uzasadnione przypuszczenie zastosowania art. 119a § 1 O.p., o którym to przypuszczeniu mowa we właściwym merytorycznie w sprawie art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) O.p.

- błędne nieuwzględnienie przez Sąd (nieprawidłowe pominięcie części naruszonego przepisu, tj. brak uwzględnienia pełnego brzmienia przepisu art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) przy rozpatrywaniu sprawy, iż ustawową podstawą odmowy wydania opinii w sprawie transgranicznego połączenia spółki w świetle art. 119zzp § 2 O.p. stanowi także uzasadnione przypuszczenie, że transgraniczne połączenie może stanowić element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., zatem w sprawie będącej przedmiotem uchylonej odmowy możliwym było powzięcie przez organ uzasadnionego przypuszczenia, że połączenie jest częścią innej, złożonej czynności ukierunkowanej na unikanie opodatkowania, a motywacje przemawiające za powzięciem przez Szefa KAS uzasadnionego przypuszczenia zastosowania art. 119a § 1 O.p. zostały wyczerpująco opisane w odmowie,

d) błędny brak rozróżnienia przez Sąd między instytucją uzasadnionego przypuszczenia, o której mowa w treści właściwych w sprawie przepisów art. 119zzp § 2 O.p. a instytucją postępowania dowodowego prowadzonego w szczególności na podstawie przepisów działu IIIA rozdziału 2 O.p. (postępowanie w przypadku unikania opodatkowania), tj. art. 119g § 1 w zw. z art. 119l w zw. z art. 187 § 1 O.p. przejawiający się m.in. w nieprawidłowym stwierdzeniu Sądu (str. 28 Wyroku), iż: "W ponownym postępowaniu Szef KAS albo podejmie działania które wykażą uzasadnione przypuszczenie, że wskazane podmioty znajdują się w sytuacji ekonomicznej w której możliwe jest wypłata dywidendy (zdolność dywidendowa) bądź posiadają majątek który może być przedmiotem potencjalnych wydań majątku likwidacyjnego albo wyda opinię zabezpieczającą. Szef KAS powinien również uzasadnić przypuszczenie, że wskazane podmioty mogą zmienić dotychczasową praktykę niewypłacenia dywidendy, chociażby ze względu na interes Fundacji Rodzinnej" w sytuacji, gdy podstawą powzięcia uzasadnionego przypuszczenia, o którym mowa w art. 119zzp § 1 O.p. są okoliczności sprawy (Szef KAS odmawia wydania opinii, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że: transgraniczne przekształcenie, połączenie albo podział spółki może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1), a uzasadnione przypuszczenie musi być umotywowane i uargumentowane z uwzględnieniem tych okoliczności, nie zaś udowodnione.

2. przepisów prawa materialnego art. 26 ust. 2e w zw. z ust. 3 w zw. z art. 28b ust. 1-18 u.p.d.o.p. w zw. z art. 3 pkt 18 lit. a, c i d w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i § 2, art. 119a § 1 O.p. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię tych przepisów skutkującą nieprawidłowym przyjęciem przez Sąd, iż:

- brak konieczności pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych (podatku "u źródła", WHT) w Luksemburgu nie stanowi korzyści podatkowej w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 18 lit. a, c i d, podczas gdy mając na uwadze, że zobowiązanie podatkowe, w związku z którym wystąpiłby obowiązek pobrania WHT w Luksemburgu, byłoby w istocie zobowiązaniem podatkowym Wnioskodawcy jako podatnika (spółki luksemburskie byłyby jedynie płatnikami WHT), możliwym jest zakwalifikowanie braku konieczności pobrania WHT w Luksemburgu jako korzyści podatkowej w rozumieniu art. 3 pkt 18 lit. a, c i d O.p., a co najmniej nie jest wykluczone przyjęcie takiej wykładni. W treści wyroku WSA nie wyjaśnił wyczerpująco i precyzyjnie, dlaczego taka interpretacja jest wykluczona;

- brak ryzyka zakwestionowania prawa do otrzymania zwrotu WHT pobranego w Polsce w związku z wypłatą dywidend / wydaniem majątku polikwidacyjnego przez spółki polskie do spółek luksemburskich w związku z zakwestionowaniem statusu spółek luksemburskich jako rzeczywistych właścicieli otrzymanych należności (z uwagi na fakt, iż są one kontrolowane przez Fundację), tj. niekwestionowane prawo do zwrotu podatku, w miejsce konieczności uiszczenia go w sposób definitywny (brak obowiązku poniesienia ciężaru ekonomicznego WHT) nie może być uznany za korzyść podatkową;

2) art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:

1. przepisów postępowania art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 57a p.p.s.a., art. 119zzl § 1 w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 w zw. z art. 119a § 1 w zw. z art. 119g § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez ich naruszenie przez Sąd w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym przyjęciu przez WSA, że stanowisko Szefa KAS jawi się jako czysto hipotetyczne założenie, w sytuacji gdy organ w odmowie obszernie oraz w sposób spójny i merytorycznie wnikliwy przedstawił argumenty przemawiające za powzięciem uzasadnionego przypuszczenia (Szef KAS nie stosował klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 119g O.p., lecz wyrażał umotywowane przypuszczenie zastosowania klauzuli GAAR, zatem nie miał obowiązku tego przypuszczenia udowodnić), że opisane we wniosku połączenie transgraniczne może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., co w rezultacie skutkowało niezasadnym uchyleniem odmowy przez Sąd w sytuacji, gdy odmowa wydania opinii w sprawie transgranicznego połączenia spółki na podstawie art. art. 119zzp § 1 i 2 O.p. bazuje właśnie na uzasadnionym przypuszczeniu hipotetycznego unikania opodatkowania, zatem formułowanie przez Szefa KAS hipotezy / umotywowanego przypuszczenia na bazie okoliczności sprawy jest działaniem zgodnym z prawem.

2. przepisów postępowania, tj. art. 146 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 57a p.p.s.a., art. 119y § 2, art. 119g § 1 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 119a § 1 O.p. w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 O.p., art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez ich naruszenie w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na błędnym braku rozróżnienia przez WSA między instytucjami: odmowy wydania opinii w zakresie transgranicznego połączenia spółki, odmowy wydania opinii zabezpieczającej oraz postępowania dowodowego w postępowaniu w przypadku unikania opodatkowania, w tym wskazanie w treści wyroku, iż dotyczy on uchylenia odmowy wydania opinii zabezpieczającej, w sytuacji, gdy zaskarżona odmowa nie dotyczy odmowy wydania opinii zabezpieczającej, lecz opinii w sprawie transgranicznego połączenia spółki, oraz nie została wydana w postępowaniu w przypadku unikania opodatkowania, (tj. postępowaniu podatkowym).

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący kasacyjnie Organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi Strony przeciwnej, albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

3.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Spółki wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4.1. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a zatem zasługuje na uwzględnienie.

4.2. Organ kwestionując zaskarżony wyrok powołał zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, zasadniczo w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów, które dotyczą naruszenia przez sąd pierwszej instancji tych ostatnich przepisów. Jednakże należy zauważyć, że główne zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się wokół dokonania przez Sąd pierwszej instancji nieprawidłowej wykładni i w rezultacie nieprawidłowej oceny zastosowania przez organ podatkowy przepisów prawa materialnego z art. 119zzl § 2 pkt 1 lit. a) i art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i § 2 w zw. z art. 119a § 1 O.p., choć wprost te postacie naruszenia prawa materialnego nie zostały wyartykułowane w petitum skargi kasacyjnej, a wynikają z jej uzasadnienia. Zarzuty te uznać należy za uzasadnione. Przede wszystkim należy podkreślić, że wskazanie w sentencji zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako przedmiotu zaskarżenia - w tym zarówno w komparycji jak i tenorze, a także w uzasadnieniu - odmowę wydania opinii zabezpieczającej, w świetle treści uzasadnienia nie może być poczytywane wyłącznie jako oczywista omyłka pisarska. Trafnie wskazano w skardze kasacyjnej, że w istocie Sąd pierwszej instancji zrównał reguły związane ze stosowaniem klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania z oceną tego, czy istnieje uzasadnione przypuszczenie, że transgraniczne połączenie spółki może stanowić czynność lub element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., czyli czynności dotyczącej unikania opodatkowania. Przepisy dotyczące opinii Szefa KAS co do transgranicznego przekształcenia, połączenia albo podziału spółki odnoszą się do czynności określonej w art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 111 ze zm., dalej: "O.p."), lecz nie oznaczają konieczności wskazania przez organ opiniujący, czy wręcz udowodnienia wszystkich okoliczności faktycznych i wystąpienia wszystkich uwarunkowań prawnych, od których zależy stosowanie przepisów rozdziału 1 Działu IIIA O.p., a w konsekwencji wydanie decyzji, o której stanowi art. 119k § 2 O.p. Należy wskazać, że przepisy dotyczące wydawania lub odmowy wydawania opinii w sprawie transgranicznego połączenia spółki modulują zakres odniesienia do czynności stanowiącej unikanie opodatkowania poprzez trzy elementy. Są nimi: po pierwsze wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia wystąpienia czynności abuzywnej, po drugie możliwość wystąpienia takiej czynności, a wreszcie po trzecie postrzeganie przekształcenia, połączenia albo podziału spółki jedynie jako elementu szerszej czynności mającej na celu unikanie opodatkowania. W orzecznictwie wskazuje się, że wyrażenie ustawowe mówiące o "uzasadnionym przypuszczeniu" jest terminem nieostrym i jako takie w istocie stanowi klauzulę generalną, która wymaga w każdym przypadku wypełnienia jej treścią. Jest to pojęcie języka prawnego, którym posługuje się ustawodawca również w innych gałęziach prawa i które posiada ugruntowane znaczenie (por. np. wyroki NSA z: 4 marca 2022 r., sygn. akt II FSK 1606/19; 5 listopada 2024 r., sygn. akt II FSK 996/24; z 18 listopada 2025 r., sygn. akt II FSK 217/23; publ. CBOSA). Przyjmuje się, że przypuszczenie oznacza "taki stan subiektywny, oparty na posiadanych danych, z których można wysnuć logicznie wniosek, iż możliwe jest, że zaistniało to, czego przypuszczenie owo dotyczy". Przypuszczenie uzasadnione to zatem takie, któremu towarzyszą motywy świadczące o wystąpieniu tego stanu. Skoro zwrot ten odnosi się do przymiotu faktów przedstawionych we wniosku o wydanie opinii w zakresie transgranicznego przekształcenia, połączenia albo podziału spółki, to przesłanka ta będzie zawsze wówczas spełniona, gdy przeciwne temu przymiotowi cechy tych faktów są niemożliwe bądź nieprawdopodobne. Analizując wskazaną przesłankę trzeba mieć na uwadze to, czy zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego można uznać, że jest niemożliwe bądź nieprawdopodobne, że opisane czynności nie mają charakteru sztucznego bądź zostały podjęte tylko w celu osiągnięcia korzyści podatkowej. Postępowanie w sprawie dotyczącej opinii w zakresie transgranicznego m.in. połączenia spółki, jest postępowaniem szczególnym i uproszczonym, a nawet wręcz ograniczonym w stosunku do normalnego postępowania podatkowego. Wskazuje na to przede wszystkim odesłanie z art. 119zzs O.p. do uzupełniającego stosowania innych przepisów. Wynika z niego, że w postępowaniu tym nie stosuje się charakterystycznych dla postępowania dowodowego przepisów art. 122 O.p. oraz rozdziału 11 działu IV O.p. Tym samym to uproszczone postępowanie nie może obejmować postępowania dowodowego, czy wszystkich możliwych aspektów danego stanu faktycznego. Z tego względu wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji nie można oczekiwać, że w ramach wskazania na "istnienie uzasadnionego przypuszczenia" organ uprawiony do wydania lub odmowy wydania opinii wskaże precyzyjnie na wszystkie elementy i przesłanki uzasadniające możliwość zastosowania przepisów o klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Z analizowanych przepisów art. 119zzl § 2 pkt 1 lit. a) i art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) O.p. wynika, że aby stwierdzić wystąpienie uzasadnionego przypuszczenia, iż w sprawie może być wydana decyzja na podstawie art. 119a § 1 O.p., nie jest konieczne spełnienie wszystkich przesłanek warunkujących zastosowanie klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, gdyż takiego celu nie można osiągnąć bez przeprowadzenia pełnego postępowania podatkowego, w tym dowodowego. Dlatego też ustawodawca wskazał poprzez użycie czasownika modalnego - "może" (jako tzw. wykładnika modalności deontycznej), że organ opiniujący ma upoważnienie do stwierdzenia możliwości wystąpienia określonego faktu (bądź zespołu powiązanych ze sobą faktów składających się na czynność w rozumieniu art. 119f § 1 O.p.), na podstawie innych ustalonych lub podanych przez stronę okoliczności faktycznych, które pozostają z nim lub z nimi w związku (por. Z. Ziembiński, Logika praktyczna, PWN 1984, str. 116). Stosując wobec tego przepisy Działu IIIC O.p., organ opiniujący, czyli Szef KAS, w kontekście możliwości stwierdzenia wystąpienia czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., nie jest ograniczony przepisami prawa wyłącznie do okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku o wydanie opinii w sprawie transgranicznego połączenia składanym w trybie art. 51612 k.s.h., czy jego uzupełnieniu. Oceniając możliwość zaistnienia przesłanki "uzasadnionego przypuszczenia" organ opiniujący uprawniony jest do uwzględniania i oceny wszystkich okoliczności faktycznych, które zostały przedstawione przez podatnika i które dotyczą także podmiotów z nim powiązanych, a które w jego ocenie mogły i mogą być dokonane w przyszłości w celu osiągnięcia korzyści, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu, jako cel główny lub jeden z głównych celów jej dokonania. Jak już podkreślono ocena ta z istoty rzeczy ma charakter subiektywny, lecz w przypadku odmowy wydania opinii wymaga wskazania okoliczności, o których mowa w art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) O.p., a ponadto podlega z uwagi na zapis art. 3 § 2 pkt 4b p.p.s.a. kontroli przez sąd administracyjny. Doniosłe znaczenie ma także to, że zgodnie z normą wynikającą z art. 119zzl § 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i O.p., transgraniczne połączenie spółki może stanowić nie tylko samodzielnie czynność określoną w art. 119a § 1 O.p., ale także może stanowić jedynie element czynności dotyczącej unikania opodatkowania. To z kolei z uwagi na definicję legalną czynności, o której stanowi art. 119a § 1 O.p., zamieszczoną w art. 119f § 1 O.p., umożliwia dokonanie oceny w kontekście zdarzeń, które miały już miejsce w przeszłości, a także możliwości i uzasadnionego przypuszczenia wystąpienia dalszych czynności w przyszłości. Zgodnie bowiem z art. 119f § 1 O.p., w rozumieniu niniejszego działu czynność oznacza także zespół powiązanych ze sobą czynności, dokonanych przez te same bądź różne podmioty. Stąd zasadnie organ opiniujący wskazując na swoje uzasadnione wątpliwości mógł odwoływać się do działań (w tym także zaniechań z przeszłości), innych powiązanych ze Spółką podmiotów, a także wskazywać na swoje przypuszczenia co do dalszych czynności, które jako logiczny ciąg działań mogą być przedsiębrane, czy to przez samą Spółkę, czy też inne jednostki. Ocena tego zespołu czynności dokonanych zarówno w przeszłości jak i przewidywań co do wystąpienia określonych czynności w przyszłości, powinna zostać dokonana poprzez pryzmat głównego lub jednego z głównych celów, który może w ocenie organu opiniującego polegać na osiągnięciu korzyści podatkowej, sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Łącznikiem zaś na osi czasu pomiędzy tymi czynnościami, jako element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., może być transgraniczne przekształcenie, połączenie albo podział spółki. Tego właśnie elementu czynności może dotyczyć opinia lub odmowa jej wydania na podstawie przepisów Dział IIIC O.p., który ma na celu przeciwdziałanie nadużyciom w zakresie operacji transgranicznych. Samo w sobie zatem połączenie spółek nie musi samodzielnie oznaczać czynności objętej dyspozycją art. 119a § 1 O.p. Jednakże Szef KAS jako organ opiniujący nie jest pozbawiony możliwości oceny jednego z elementów powiązanych ze sobą czynności, dokonanych przez te same bądź różne podmioty, które mogą składać się na zespół powiązanych ze sobą czynności, czyli w efekcie na działania mające na celu unikanie opodatkowania. Zauważyć także należy, że w ramach opiniowania transgranicznego przekształcenia, połączenia albo podziału spółki Szef KAS zgodnie z uregulowaniem wynikającym z art. 119zzl § 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i O.p. nie jest zobowiązany ani do określania, ani nawet do wskazywania jakiejkolwiek czynności odpowiedniej w rozumieniu art. 119a § 2 O.p. Również w tym zakresie stanowisko wyrażone przez WSA w Warszawie było wadliwe. Wskazane przepisy wymagają jedynie zaopiniowania, czyli dokonania oceny możliwości wystąpienia uzasadnionego przypuszczenia wystąpienia czynności lub jej elementu z art. 119a § 1 O.p. Odnoszą się one wyłącznie do regulacji z art. 119a § 1 O.p., a nie do jakiegokolwiek innego przepisu dotyczącego stosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania. Wystarczające jest wobec tego, jeżeli organ opiniujący jedynie wskazuje na zagrożenia, które mogą w jego ocenie mieć potencjalny charakter "uzasadnionego przypuszczenia", o ile znajduje to oczywiście odzwierciedlenie w podanych przez spółkę ubiegającą się o opinie okolicznościach, zgromadzonym materiale, czy powszechnie dostępnych danych, czy informacjach. Organ opiniujący nie musi jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykazywać dowodami lub w innej sformalizowanej formie dojścia do skutku określonych zdarzeń na podstawie już zaistniałych faktów lub wprost deklarowanych przez Spółkę zamierzeń. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę na to, że kluczowy z punktu widzenia stosowania klauzuli (definiujący tę klauzulę) art. 119a § 1 O.p. odnosi się wprost do wyeliminowania skutku czynności (w tym zespołu powiązanych ze sobą czynności), mającej na celu unikanie opodatkowania polegającego na osiągnięciu korzyści podatkowej. Sąd pierwszej instancji na skutek wadliwej wykładni prawa materialnego całkowicie pominął ocenę stanowiska organu – nie uwzględnił w wyroku tego czy ocena organu opiniującego była prawidłowa w zakresie uzasadnionego przypuszczenia zastosowania klauzuli, poprzestając jedynie na obszernym przytoczeniu w pierwszej części uzasadnienia stanowiska organu i następnie podzielając w istocie stanowisko Skarżącej wyrażone w skardze.

4.3. Dokonując oceny wskazanych przez Szefa KAS korzyści podatkowych Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że ich ewentualne wystąpienie opierało się na nieprawidłowych założeniach przyjętych przez ten organ. Jednakże jak wskazano powyżej prawidłowa wykładnia norm prawa materialnego, co do opinii Szefa KAS w zakresie transgranicznego przekształcenia, połączenia albo podziału spółki, w przypadku oceny dotyczącej możliwości zaistnienia czynności lub elementu czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., ma specyficzny charakter. Ma ona dotyczyć wystąpienia uzasadnionego przypuszczenia, co do uzyskania korzyści podatkowej sprzecznej w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Dokonując kontroli legalności stanowiska organu opiniującego w zakresie poszczególnych wskazanych w treści odmowy wydania opinii korzyści podatkowych Sąd meriti, wskutek wadliwej wykładni prawa materialnego, zwęził ją do samej operacji połączenia spółek i wykluczył de facto możliwość wystąpienia sytuacji skutkujących osiągnięciem korzyści podatkowych w rozumieniu art. 3 pkt 18 O.p. Sąd pierwszej instancji choć dostrzegł znaczenie fundacji rodzinnej jako mogącej pełnić funkcję wehikułu optymalizacyjnego ze względu na ogólne zwolnienie przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p., to jednak całkowicie pominął wszystkie okoliczności faktyczne i ich możliwą ocenę pod kątem właśnie powołania Fundacji oraz jej usytuowania w ramach podmiotów powiązanych i zaangażowanych w połączenie. Pominął również ocenę dotychczasowych czynności podejmowane przez Fundatora. Przede wszystkim pominięto jego status we wszystkich powiązanych spółkach i podejmowane przez niego dotychczas działania. Dokonując oceny stanu faktycznego, który legł u podstaw odmowy wydania opinii przez Szefa KAS, a który mógł mieć decydujący wpływ na istnienie uzasadnionego przypuszczenia, że transgraniczne połączenie spółki może stanowić element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., Sąd meriti pominął szereg okoliczności faktycznych. Należy zatem wskazać, że prawidłowa ocena wydania odmowy opinii wymaga uwzględnienia tego, że we wszystkich spółkach uczestniczących w połączeniu (Spółce przejmującej oraz Spółkach przejmowanych), przed ich zbyciem na rzecz Fundacji wyłącznym akcjonariuszem oraz udziałowcem był Fundator. Ponadto dla oceny czy nie istnieje uzasadnione przypuszczenie, że transgraniczne połączenie spółki może stanowić element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. należy mieć na uwadze poniżej wskazane okoliczności faktyczne. Spółka przejmująca została zawiązana w dniu 19 października 2021 r. z minimalnym kapitałem zakładowym 5.000 zł i w dniu 7 grudnia 2021 r. wpisana do KRS. Nie rozpoczęła i nie prowadziła żadnej działalności operacyjnej, nie posiadała żadnego majątku trwałego i już 13 stycznia 2023 r. została postawiona w stan likwidacji. W dniu 29 sierpnia 2024 r. uchylono likwidację tej Spółki, a 30 sierpnia 2024 r. Fundator sprzedał 100% udziałów do utworzonej przez siebie samego w dniu 7 sierpnia 2023 r. Fundacji. Spółka przejmowana 1 została utworzona w 1998 r. Jej jedynym akcjonariuszem był Fundator. Jej akcje zostały wniesione do Fundacji w dniu 13 sierpnia 2024 r. przez Fundatora w drodze darowizny. Spółka przejmowa 1 posiada 67,31% akcji J.C., a kolejne 12,69% akcji tego podmiotu bezpośrednio Fundacja. Wcześniej akcje te należały do Fundatora, który wniósł je do Fundacji w dniu 13 sierpnia 2024 r., podobnie jak akcje Spółek przejmowanych. Pozostałe 20% akcji jako własne posiada J. C.. Tym samym w sposób pośredni i bezpośredni do Fundacji należą wszystkie akcje J. C.. Ta ostania Spółka, będąca spółką operacyjną w strukturze powiązanych spółek nie wypłacała w ostatnich latach dywidendy. Ponadto Spółka przejmowana 1 jest udziałowcem powiązanej spółki Z. spółka z o. o. (dalej: "Z."), która obok J. C. jest spółką prowadzącą działalność operacyjną i również ona nie wypłacała w ostatnich latach dywidend na rzecz Spółki przejmującej 1. Ponadto Spółka przejmująca 1 jest akcjonariuszem i udziałowcem spółek: J.W. E. S.A., [...] M.M. sp. z o.o. w likwidacji oraz Z.P.S. J.W. S. Sp. z o.o. w likwidacji. Spółki te nie prowadzą już aktywnej działalności operacyjnej, lecz posiadają nadal majątek, który może przynieść zyski w postępowaniu likwidacyjnym. Spółka przejmowana 1 w ostatnich latach (2019-2023) również nie wypłacała dywidendy Fundatorowi. Jej zysk w ostatnich latach pochodził z odsetek od udzielanych podmiotom powiązanym pożyczek i w kolejnych latach był przenoszony na kolejny rok, poza 2020 r., kiedy Spółka przejmowana 1 wykazała stratę. Za 2023 r. zysk Spółki przejmowanej 1 wyniósł wraz z skumulowanym zyskiem za lata ubiegłe łącznie 12.394.556,13 euro. Z kolei Spółka przejmowana 2 została utworzona w 1989 r. Jej jedynym akcjonariuszem był Fundator. Jej akcje zostały wniesione do Fundacji w dniu 13 sierpnia 2024 r. przez Fundatora w drodze darowizny. Spółka przejmowa 2 posiada udziały w podmiocie powiązanym Z. spółka z o.o. Ta ostatnia Spółka nie prowadzi działalności operacyjnej. Ponadto z jej sprawozdania finansowego wynika, iż za 2023 r. wykazała ona stratę w wysokości 1.297.496,64 zł, a strata z lat ubiegłych kształtuje się na poziomie 16.166.619,83 zł, lecz Spółka ta nadal posiada majątek. Spółka przejmowana 2 co najmniej od 2018 r. corocznie ponosi stratę, która za 2018 r. wyniosła 10.797,04 USD a za 2023 r. wyniosła 90.987,11 USD. Skumulowana strata Spółki przejmowej 2 w 2023 r., po przeniesieniu strat z lat ubiegłych, wyniosła na koniec 2023 r. łącznie 4.908.678,51 USD. To na tle tych okoliczności faktycznych organ opiniujący wskazał na cztery korzyści podatkowe. Jak już wskazano trafnie Sąd a quo wskazał, że fundacja rodzinna może pełnić funkcję wehikułu optymalizacyjnego ze względu na zwolnienie przewidziane w art. 6 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p. Dokonując jednak oceny odmowy wydania opinii wadliwie uznał, że dopiero przeprowadzenie poszczególnych transakcji pozwoli na ich badanie z uwzględnieniem art. 119a § 1 O.p. Sąd pierwszej instancji na skutek wadliwej wykładni unormowania z art. 119zzl § 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i w zw. z art. 119a § 1 O.p., nieprawidłowo stanął na stanowisku, że transgraniczne połączenie spółek jako samodzielna operacja gospodarcza nie może być postrzegana w kontekście unikania opodatkowania. Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem WSA w Warszawie, że Szef KAS nieprawidłowo poczynił dodatkowe założenia faktyczne co do intencji wnioskującej o opinię Spółki. W rozpatrywanej sprawie nie chodzi bowiem wyłącznie o intencje Skarżącej, ale o obiektywną ocenę dokonanych już czynności przez wszystkie powiązane podmioty, nie tylko Spółkę przejmującą i Spółki przejmowane, lecz także poprzez pozostałe spółki oraz Fundację i Fundatora. Nie ulega zaś wątpliwości, że zarówno Spółka przejmująca jak i Spółki przejmowane nie prowadzą w strukturze powiązanych spółek żadnej działalności operacyjnej. Bezspornym jest fakt, że jedyne dwie spółki operacyjnej w szerszej strukturze spółek powiązanych, tj. J. C.oraz Z.są podmiotami prowadzącymi działalność operacyjną i generującymi przychody z tego tytułu. Pozostałe powiązane spółki, których akcje i udziały posiadają Spółki przejmowane, również nie prowadzą aktywnej działalności operacyjnej, a dwie z nich postawione są w stan likwidacji ([...] M. M. sp. z o.o. w likwidacji i Z.P.S. J.W. S. Sp. z o.o. w likwidacji). Także Spółka przejmująca nie prowadziła i nie prowadzi działalności operacyjnej, a tuż przed jej wniesieniem do Fundacji także była postawiona w stan likwidacji. Na tym tle faktycznym należało zatem ocenić wystąpienie korzyści podatkowych wskazanych przez Szefa KAS. W tym kontekście wstrzymywanie się z wypłatą przez krajowe spółki operacyjne dywidend na rzecz Spółki przejmowanej 1 z siedzibą w Luksemburgu powinno być dokonane poprzez pryzmat wskazanego przez Skarżącą ich holdingowego charakteru, który miał jej zdaniem polegać na sprawowaniu funkcji zarządczych i szerzej również możliwości uznania Spółki przejmowanej 1 za rzeczywistego właściciela tych należności. Także co do stanowiska Sądu meriti, czyli wątpliwości w zakresie konieczności stosowania mechanizmu pay and refund z art. 26 ust. 2e u.p.d.o.p. należy zauważyć, że w przypadku złożenia przez spółki wypłacające dywidendy na rzecz Spółki przejmowanej 1 oświadczeń w trybie art. 26 ust. 7b u.p.d.o.p., ewentualny spór z organami podatkowymi, co statusu beneficial owner Spółki przejmowanej 1, mógłby skutkować samodzielną odpowiedzialnością płatnika za niepobranie i niewpłacenie podatku (czyli powiązanych spółek operacyjnych wypłacających dywidendy). Te okoliczności nie zostały w ogóle wzięte pod uwagę przez Sąd pierwszej instancji, przy ocenie okoliczności mających wpływ na możliwość wystąpienia uzasadnionego przypuszczenia, o którym stanowi norma wynikająca z art. 119zzl § 2 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) i O.p. Oceny wymaga także to, czy skumulowane dotychczas zyski spółek operacyjnych J. C. oraz Z., w przypadku ich wypłaty na rzecz Fundacji, na skutek transgranicznego połączenia spółki może stanowić element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p., także w kontekście powołania Fundacji, która ma uzyskać bez opodatkowania nie tylko przyszłe dochody posiadanych spółek, ale i również te już wypracowane co najmniej na kilka lat przed jej powołaniem i wyposażeniem w majątek w postaci udziałów Spółki przejmującej i akcji Spółek przejmowanych. Oceny w tym zakresie wymaga także dotychczasowe wstrzymywanie się z wypłatą dywidendy przez Spółkę przejmującą 1 na rzecz Fundatora oraz Fundacji. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu a quo, że ewentualna należność z tego tytułu nie stanowiłaby korzyści podatkowej w rozumieniu art. 3 pkt 18 O.p. z uwagi na powstanie zobowiązania podatkowego w Luksemburgu. Należy bowiem zauważyć, że w istocie byłoby to zobowiązanie podatkowe obciążające polski podmiot (Fundację lub Fundatora) jako podatnika. Po wtóre jak już wskazano opinia w przedmiocie transgranicznego przekształcenia, połączenia albo podziału spółki może dotyczyć jako elementu zespołu czynności, które skutkować będą uzyskaniem korzyści podatkowych. Te zaś mogą być uzyskiwane w różnych krajach, gdyż dotyczą należności podatkowych wynikających z postanowień ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, będących przepisami prawa podatkowego w rozumieniu art. 3 pkt 2 O.p. Nie ma wobec tego podstaw, aby w przypadkach czynności obejmujących transakcje transgraniczne, korzyści podatkowe sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej, ograniczać wyłącznie do niepowstania zobowiązania podatkowego na terytorium Polski. W tym przypadku szczególnej ocenie powinny podlegać coroczne uchwały podejmowane przez Radę Dyrektorów (w tym Fundatora) oraz przez jedynego akcjonariusza Spółki przejmowanej 1 co do przeznaczenia wyniku finansowego za kolejne lata. Prawidłowej oceny wymaga także, zwłaszcza w kontekście podmiotu działającego rozsądnie i kierującego się zgodnymi z prawem celami, wieloletnie wstrzymywanie się z likwidacją spółek, które nie generują już dochodów, a posiadają majątek, który w przypadku wydania składników majątku, bądź zbycia generowałby przychody do opodatkowania. Oceny wymaga także w tym kontekście utrzymywanie wpierw przez Fundatora, a następnie przez Fundację Spółki przejmowanej 2, która od wielu lat generuje wyłącznie straty i stale ponosi ciężary spłaty odsetek od zobowiązań na rzecz podmiotów powiązanych. Rzetelnej ocenie wreszcie w kontekście zespołu czynności i ich elementu w postaci transgranicznego połączenia spółki powinien podlegać deklarowany we wniosku charakter holdingowy Spółki przejmującej i Spółek przejmowanych. Szczególnie pomocne w tej ocenie mogą być sprawozdania finansowe tych podmiotów i uchwały podejmowane przez ich organy statutowe. Niewątpliwie w efekcie połączenia dojdzie do skonsolidowania najbardziej wartościowego majątku Fundatora w rękach powołanej przez niego Fundacji. Budzić może także deklarowany we wniosku o wydanie opinii wątpliwości cel "sprowadzenia działalności holdingowej prowadzonej przez Spółki przejmowane do Polski". Jak już wskazano powyżej wnikliwej ocenie powinny zostać poddane sprawozdania finansowe i uchwały dotyczące tak Spółki przejmującej jak i Spółek przejmowanych pod kątem w ogóle prowadzenia przez nie dotychczas działalności holdingowej. Oceny wymaga, czy dotychczas wszystkie te spółki zajmowały w grupie podmiotów powiązanych takie miejsce, które umożliwiało im faktyczne i efektywne zarządzanie posiadanymi spółkami, czyli czy rzeczywiście umożliwiały one centralizację zarządzania i optymalizację procesów biznesowych. Działalność holdingowa powinna być utożsamiana w rozpatrywanej sprawie z działalnością skupiającą się na aktywnym zarządzaniu akcjami i udziałami, także poprzez nadzór nad działalnością operacyjną podmiotów zależnych. W odniesieniu do tego pamiętać należy, że czasami przeniesienie faktycznego miejsca prowadzenia działalności spółki może znamionować dokonanie nadużycia, np. przeniesienie zarządu spółki i związane z tym skutki podatkowe (por. A. Mucha, Klauzula przeciwdziałająca nadużyciom w ramach zmienionych przepisów dotyczących transgranicznego przekształcenia, łączenia i podziału spółek kapitałowych, publ. PPH 2024/8/56-62). Z drugiej strony oceny wymaga to, czy spółki uczestniczące w połączeniu, jako formalnie legalnie działające podmioty, prowadziły dotychczas w ogóle rzeczywistą działalność gospodarczą, czy tylko nieznaczną działalność, będąc w istocie spółkami fasadowymi (tzw. shell companies). W tym znaczeniu konieczna będzie także ocena, czy ich transformacja, polegająca w istocie na transgranicznym, wolnym od opodatkowania przekazaniu akcji i udziałów w spółkach zależnych do Fundacji, może być postrzegana jako element czynności przewidzianej w art. 119a § 1 O.p. Istotny w tej ocenie powinien być także kontekst związany z dotychczasową, wieloletnią kumulacją zysków i majątku przez spółki zależne od Spółek przejmowanych, które w efekcie transgranicznego połączenia będą mogły w całości korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 25 u.p.d.o.p. W zaskarżonym wyroku Sąd pierwszej instancji objął oceną tylko jeden element zespołu czynności, a mianowicie transgraniczne połączenie Spółki, a pominął inne czynności i wskazane przez Szefa KAS korzyści podatkowe. Z taką oceną nie zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny. W tym kontekście nie można było zaakceptować zawartych w końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania organu w tej sprawie. Wyjaśniono w nim, że ponownie rozpoznając sprawę, Szef KAS ma podjąć działania, które wykażą uzasadnione przypuszczenie, że wskazane podmioty znajdują się w sytuacji ekonomicznej w której możliwa jest wypłata dywidendy (zdolność dywidendowa) bądź posiadają majątek który może być przedmiotem potencjalnych wydań majątku likwidacyjnego albo wyda opinię zabezpieczającą. Nie można w świetle powyższych wywodów zaakceptować także zalecenia Sądu pierwszej instancji, aby Szef KAS uzasadnił przypuszczenie, że wskazane podmioty mogą zmienić dotychczasową praktykę niewypłacania dywidendy, chociażby ze względu na interes Fundacji. Zadaniem Szefa KAS nie jest uzasadnienie przypuszczenia co do możliwości wystąpienia w przyszłości określonych działań, lecz jedynie taka ocena okoliczności faktycznych, która w świetle zasad doświadczenia życiowego i logiki przekłada się na "istnienie uzasadnionego przypuszczenia", co do realizacji elementu czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. Pewne wątpliwości w świetle pozyskanych i dostępnych materiałów może budzić jedynie wskazana przez Szefa KAS korzyść podatkowa polegająca na docelowym poddaniu Spółki przejmującej reżimowi opodatkowania przewidzianemu dla spółek holdingowych (zgodnie z rozdziałem 5B u.p.d.o.p., a nie jak nieprawidłowo wskazano w treści odmowy wydania opinii O.p.). Tego rodzaju założenie Szefa KAS, co do przyszłych intencji Spółki przejmującej jak się zdaje nie ma umocowania w dostępnym w sprawie materiale. Prawidłowo jednak założenie o potencjalnym wystąpieniu takiej korzyści powinno zostać poddane ocenie przez sąd rozpatrujący skargę poprzez pryzmat art. 145 § 1 pkt 1 lit a) i c) p.p.s.a., tj. naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

4.4. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji dokona oceny prawnej zaskarżonej odmowy wydania opinii z uwzględnieniem wszystkich przesłanek zastosowania art. 119zzp § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 119a § 1 O.p. oraz oceni prawidłowość ustaleń i ocen dokonanych w tym zakresie przez organ opiniujący. Na zasadach wynikających z art. 190 p.p.s.a. uwzględni również przedstawioną ocenę Naczelnego Sądu Administracyjnego odnośnie wykładni prawa materialnego i oceny wykazania przez Szefa KAS uzasadnionego przypuszczenia, że transgraniczne połączenie spółki może stanowić element czynności określonej w art. 119a § 1 O.p. Okoliczności te nie mogły zostać ocenione w wydanym wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny wobec braku ich prawidłowej weryfikacji w zaskarżonym wyroku. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zastąpić Sądu pierwszej instancji.

4.5. Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. a także § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.).

s. Marzena Łozowska s. Maciej Jaśniewicz s. Aleksandra Wrzesińska-Nowacka

jeszcze 7173 słowa

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo