Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została złożona.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest niezasadna.
Istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny zagadnienia, czy brzmienie art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p. pozwala podatnikom podatku dochodowego na zmianę stawek amortyzacyjnych zarówno w odniesieniu do przyszłych, jak i przeszłych rozliczeń podatkowych.
Podobne zagadnienie prawne rozpoznawane było już w orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym m.in. w wyrokach: z dnia 3 lutego 2022 r. sygn. akt II FSK 1413/19; z dnia 25 stycznia 2024 r. sygn. akt II FSK 545/21; z dnia 16 lutego 2024 r. sygn. akt II FSK 708/21; z dnia 18 lutego 2025 r. sygn. akt II FSK 633/22; z dnia 19 marca 2025 r. sygn. akt II FSK 856/22 oraz z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt II FSK 1028/22. Rozważania zawarte w wyżej wymienionych orzeczeniach skład rozpoznający niniejszą sprawę w pełni akceptuje i przyjmuje, w związku z czym posłuży się nimi w niezbędnym zakresie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji, jak i wspierająca je argumentacja są prawidłowe i nie naruszają wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
Należy wskazać, że obowiązujące roczne stawki amortyzacji zostały określone w załączniku nr 1 do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Wysokość odpisów amortyzacyjnych dokonywanych przez podatników ustala się poprzez pomnożenie wartości początkowej składnika majątkowego oraz przyjętej stawki amortyzacyjnej. Tym samym wybrana/przyjęta stawka wyznacza okres amortyzacji danego składnika majątkowego. Zgodnie z art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p. podatnicy mogą obniżać podane w Wykazie stawek amortyzacyjnych stawki dla poszczególnych środków trwałych. Zmiany stawki dokonuje się począwszy od miesiąca, w którym środki te zostały wprowadzone do ewidencji albo od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego.
Sąd pierwszej instancji właściwie stwierdził, że Skarżąca jest uprawniona do zmiany stawek amortyzacyjnych zarówno przyszłych, jak i przeszłych rozliczeń podatkowych, w tym rozliczeń za wszystkie lata podatkowe wstecz, które nie uległy jeszcze przedawnieniu. Zmiana stosowanych przez Skarżącą stawek amortyzacyjnych może zostać wprowadzona ze skutkiem od pierwszego miesiąca roku podatkowego, na podstawie decyzji podjętej w trakcie jego trwania. Należy zaznaczyć, że brak precyzji w art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p. powoduje pewną dowolność u podatników w kwestii zmiany stawek amortyzacyjnych w odniesieniu do przyszłych, jak i przeszłych rozliczeń podatkowych. Organ jednak podtrzymuje swoje stanowisko, w którym stwierdza, że wolą Ustawodawcy nie była całkowita dowolność w dopuszczaniu stawek amortyzacyjnych, w tym ich zmiany ze skutkiem "wstecz", a analizowany przepis wprowadza jedynie dwa momenty, w których obniżenie stawek amortyzacyjnych jest dopuszczalne. Pierwszym jest rozpoczęcie dokonywania odpisów amortyzacyjnych, natomiast drugi to czas od pierwszego miesiąca każdego następnego roku podatkowego. Organ zaznaczył, że wbrew twierdzeniu sądu pierwszej instancji przepis nie przewiduje możliwości korekty wysokości stawki amortyzacji "wstecz".
Należy wskazać, że wykładnia przedstawiona przez organ stoi w sprzeczności z wykładnią gramatyczną, która jak zauważył sąd pierwszej instancji jest punktem wyjścia dla wszelkiej interpretacji prawa. Z językowego znaczenia wynika, że podatnicy mogą obniżyć stosowane stawki amortyzacyjne począwszy od miesiąca, w którym dany środek trwały został ujęty w ewidencji, lub od pierwszego dowolnego miesiąca z kolejnych lat podatkowych.
Artykuł 16i ust. 5 nie zawiera zakazu korygowania deklaracji podatkowych, ani też nie przewiduje wyraźnego zakazu zmiany stawek amortyzacji za lata ubiegłe. Regulacje dotyczące korekt planowanych deklaracji podatkowych zostały zawarte w art. 81 § 1 O.p., z których wynika, że istnieje możliwość dokonania korekty uprzedniego samoobliczenia podatku przez podatnika. Dopiero wyjątek, wyraźnie uregulowany w ustawie wyłącza możliwość dokonania korekty. Granicę prawa do dokonania korekty deklaracji stanowi przedawnienie zobowiązania podatkowego. W art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p. nie uregulowano wprost ani zakazu dokonywania korekty deklaracji podatkowej, ani bezpośredniego zakazu dokonywania zmian stawek amortyzacji za lata wcześniejsze. Gdyby ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie takiego zakazu, to powinien uczynić to w sposób niebudzący wątpliwości w ustawie. Tego rodzaju ograniczeń ani podatnik, ani organ podatkowy nie mogą przyjmować istnienia takich ograniczeń w drodze domniemania.
Na prawidłowość prezentowanego stanowiska wskazuje również treść uzasadnienia projektu nowelizacji u.p.d.o.p., w szczególności dotyczącego nowelizacji art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p. (druk sejmowy nr 411 z dnia 17 kwietnia 2002 r.), w którym wskazano, że "podatnicy będą mogli w okresie ponoszenia strat podatkowych zaplanować maksymalnie obniżone stawki amortyzacyjne i powrócić do stawek, tj. wyższych kosztów podatkowych, w okresie osiągania dochodów, a tym samym odpowiednio wpływać na wysokość straty podatkowej i dochodu do opodatkowania". Nie zawsze jest możliwe oszacowanie ewentualnej wysokości straty podatkowej, zwłaszcza straty osiąganej na przestrzeni kilku lat. W konsekwencji, osiągnięcie celu regulacji art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p., o którym mowa w uzasadnieniu projektu nowelizacji u.p.d.o.p., możliwe jest niejednokrotnie jedynie w drodze zmiany stawki amortyzacji wstecz i korekty deklaracji podatkowej.
Uwzględniając te rozważania Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że sąd pierwszej instancji zasadnie uwzględnił skargę Spółki, a podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty błędnej wykładni art. 16i ust. 5 u.p.d.o.p. w zw. z art. 16i ust. 1 u.p.d.o.p. należy uznać za bezzasadne.
Podobnie nieuzasadniony charakter ma zarzut naruszenia art.81 § 1 o.p. Zgodnie z nim, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą korygować uprzednio złożone deklaracje. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej przepis ten nie wskazuje żadnych okoliczności, od których byłoby uzależnione prawo do złożenia korekty, w szczególności tylko do błędów popełnionych w pierwotnie złożonej deklaracji. Przepis art.81 § 1 o.p wyznacza zasadę, prawo podmiotowe podatników, płatników i inkasentów do skorygowania deklaracji, wyjątki od tej zasady (prawa) muszą wynikać z odrębnych przepisów, do tych wyjątków nie należy ograniczenie tego prawa do poprawienia dostrzeżonych omyłek.
Mając na względzie ogół zaprezentowanej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.204 pkt.2 w związku z art.205 § 2 i art. 209 P.p.s.a i § 2 ust.1 pkt.2 w związku z § 2 ust.2 pkt.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2018 roku poz. 1687 ).