- dalece niewystarczające ustosunkowanie się do kwestii zastosowania odebranej przez skarżącego i przedstawionej organowi w toku postępowania podatkowego interpretacji indywidualnej z dnia 10.08.2016 r., a także nieodniesienie się do kwestii zastosowania interpretacji ogólnej Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 4.11.2016 r.;
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 14k § 1 i § 2 oraz art. 14m § 1 i § 3, a także art. 187 § 1 O.p., jak również art. 14 ust. 3 Konwencji polsko-norweskiej, art. 15 ust. 2, art. 5, art. 23 ust. 1 lit. a i § 3 umowy Polska-RPA i w związku z art. 27 ust. 8 u.p.d.o.f., przez oddalenie skargi w sytuacji, w której decyzja dotknięta była naruszeniami wymienionych przepisów, przy czym do naruszenia tych przepisów doszło przez:
- lakoniczne sformułowanie części uzasadnienia decyzji, w której należało podjąć kwestię interpretacji indywidualnej i interpretacji ogólnej,
- nieuzasadnioną odmowę zastosowania interpretacji indywidualnej oraz interpretacji ogólnej przy rozstrzygnięciu sprawy, podczas gdy ich zastosowanie było w pełni uzasadnione i nie doprowadziłoby do wydania zaskarżonej decyzji,
- niewyjaśnienie stanu faktycznego w kontekście tego, że art. 14 ust. 3 Konwencji polsko-norweskiej posługuje się zwrotem "na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym przez przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa", co wymagało ustalenia, czy praca była wykonywana na takim statku, w tym w szczególności – czy był to statek eksploatowany przez przedsiębiorstwo w Norwegii,
- nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w związku z ukonstytuowaniem się zakładu pracodawcy w rozumieniu umowy Polska-RPA, co skutkowałoby możliwością opodatkowania dochodu w tym kraju i jednocześnie zwolnieniem z opodatkowania w Polsce,
- brak jakiegokolwiek ustalenia, czy dochód skarżącego mógł podlegać opodatkowaniu w kraju wykonywania pracy (to jest w Indonezji), w związku z możliwym ukonstytuowaniem się zakładu pracodawcy w rozumieniu umowy polsko-indonezyjskiej w tym kraju, które skutkowałoby możliwością opodatkowania dochodu w tym kraju i jednocześnie zwolnieniem z opodatkowania w Polsce.
Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie:
3. art. 14 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 lit. f-g i art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji polsko-norweskiej przez błędną wykładnię, to znaczy uzależnienie zastosowania art. 14 ust. 3 Konwencji – wbrew literalnemu brzmieniu tego przepisu – od opodatkowania dochodu w Norwegii oraz od faktu zarejestrowania statku w rejestrze NIS/NOR, czego konsekwencją jest uznanie, że metoda zaliczenia proporcjonalnego, określona w art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji nie znajduje zastosowania w stosunku do dochodu skarżącego, czego konsekwencją było również zakwestionowanie ulgi abolicyjnej w rozumieniu art. 27g u.p.d.o.f.;
4. art. 27 ust. 9, ust. 9a i ust. 8 oraz art. 27g u.p.d.o.f. w związku z art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji polsko-norweskiej, przez błędną wykładnię, to znaczy przez uznanie, że brak opodatkowania dochodu w Norwegii stanowi przeszkodę do skorzystania z określonej w art. 27g u.p.d.o.f. ulgi abolicyjnej;
5. art. 27g ust. 1 i ust. 2 oraz art. 27 ust. 9, ust. 9a i ust. 8 u.p.d.o.f. w związku z art. 3 ust. 1 lit. f-g, art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji polsko-norweskiej, przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżącemu nie przysługuje prawo do ulgi abolicyjnej, choć spełnione zostały wynikające z art. 27g ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f. przesłanki tej ulgi, a dodatkowo zostało to potwierdzone w interpretacji indywidualnej oraz wynika to z interpretacji ogólnej;
6. art. 14k § 1 i § 3 oraz art. 14m § 1 O.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie ochrony wynikającej z zastosowania się przez skarżącego do wydanej na jego rzecz interpretacji indywidualnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, ponieważ zaskarżony nią wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Nietrafne są podniesione na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
W szczególności Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył art. 141 § 4 w związku z art. 3 § 1, art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. przez niewyjaśnienie podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. Należy bowiem przypomnieć, że zastosowanie w sprawie art. 14 ust. 3 Konwencji polsko-norweskiej warunkowane jest nie tylko tym, by praca była wykonywana na pokładzie statku eksploatowanego przez przedsiębiorstwo z Norwegii, ale także – a nawet przede wszystkim – by była ona wykonywana na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w transporcie międzynarodowym. Jeżeli zatem skarżący wykonywał pracę na pokładzie statku morskiego, który nie służył do przewożenia towarów lub ludzi, ale do badania dna morskiego, wykluczona jest a limine możliwość zastosowania do przychodów skarżącego norm wynikających z art. 14 ust. 3 Konwencji – niezależnie od tego, czy statek ten był eksploatowany przez przedsiębiorstwo norweskie, czy też nie. W konsekwencji do przychodów skarżącego nie ma także zastosowania art. 3 ust. 1 lit. f-g Konwencji, zawierający definicje pojęć "przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa" oraz "transport międzynarodowy", jak również art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji, odnoszący się do szczególnego przypadku zwolnienia dochodów marynarza z opodatkowania w Norwegii ze skutkiem prowadzącym do nieopodatkowania tych dochodów również w Polsce – a to dlatego, że warunkiem zastosowania przewidzianego w tym przepisie odliczenia jest zastosowanie do dochodów marynarza przepisów Konwencji, co jest wykluczone w przypadku świadczenia pracy na pokładzie statku nie eksploatowanego w transporcie międzynarodowym.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a., a w szczególności zawiera wystarczające wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny istotności ujęcia statku w stosownym rejestrze nie było wprawdzie zasadne, niemniej wobec niespełnienia podstawowej przesłanki zastosowania art. 14 ust. 3 Konwencji polsko-norweskiej w postaci eksploatacji statku w międzynarodowym transporcie morskim, uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Chybiony jest także zarzut odstąpienia od rozpatrzenia podniesionego w skardze zarzutu odnoszącego się do ewentualnego zastosowania w rozpoznawanej sprawie art. 15 ust. 2, art. 5, art. 23 ust. 1 lit. a i art. 23 ust. 3 umowy Polska-RPA oraz odpowiednio art. 15 ust. 2, art. 5 i art. 23 ust. 1 lit. a umowy polsko-indonezyjskiej, argumentowanego potencjalną możliwością ukonstytuowania się w tych krajach zagranicznego zakładu pracodawcy skarżącego, bowiem rozważanie możliwości zastosowania wymienionych przepisów zależne jest od wykazania rzeczywistego opodatkowania dochodów skarżącego w tych państwach – którego to warunku skarżący nie dopełnił. Ponadto ani postępowanie podatkowe, ani tym bardziej postępowanie sądowoadministracyjne, nie służą weryfikacji wysuwanych przez podatnika hipotez, ale określaniu skutków podatkowych ujawnionego w sprawie stanu faktycznego oraz kontroli zgodności z prawem tego procesu.
Ustosunkowanie się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do kwestii braku ochrony wynikającej z zastosowania się skarżącego do interpretacji indywidualnej i ogólnej było wystarczające, jeśli zważyć, że w opisie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej pominięto podstawową okoliczność, że skarżący nie wykonywał pracy na pokładzie statku morskiego eksploatowanego w międzynarodowym transporcie morskim, wobec czego przepisy Konwencji polsko-norweskiej nie miały zastosowania do uzyskanych przez niego przychodów, a zamiast tego podano, że dochody skarżącego podlegają opodatkowaniu w Norwegii, ale objęte zostały zwolnieniem podatkowym; niezgodność pomiędzy stanem faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji a rzeczywistym stanem faktycznym sprawy podatkowej wyklucza możliwość skorzystania przez podatnika z ochrony przewidzianej w art. 14k § 1 O.p. Również z interpretacji ogólnej, na którą powołuje się skarżący, wynika istotność warunku podlegania obowiązkowi podatkowemu w kraju źródła dochodu, podczas gdy skarżący ze względu na charakter świadczonej pracy obowiązkowi podatkowemu w Norwegii nie podlegał; powyższa różnica wyklucza możliwość skorzystania przez skarżącego z ochrony przewidzianej w art. 14k § 2 O.p.
Z tożsamych przyczyn niezasadny jest też zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4, art. 14k § 1 i § 2 oraz art. 14m § 1 i § 3, a także art. 187 § 1 O.p., jak również art. 14 ust. 3 Konwencji polsko-norweskiej, art. 15 ust. 2, art. 5, art. 23 ust. 1 lit. a i § 3 umowy Polska-RPA i w związku z art. 27 ust. 8 u.p.d.o.f. przez oddalenie skargi. Z omówionych już względów błędne jest zapatrywanie skarżącego, jakoby zaskarżona przez niego decyzja była dotknięta naruszeniami wymienionych przepisów; można jedynie dodatkowo zauważyć, że zastosowanie art. 27 ust. 8 u.p.d.o.f. warunkowane jest uzyskiwaniem przez podatnika dochodów zwolnionych z opodatkowania na podstawie międzynarodowych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, podczas gdy skarżący takich dochodów w analizowanym roku podatkowym nie uzyskał. Zastrzeżenia co do lakoniczności uzasadnienia decyzji zdają się pomijać, że przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną jest wyrok sądu administracyjnego, a nie decyzja organu podatkowego.
Nietrafne są także podniesione na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zarzuty naruszenia prawa materialnego. Stanowią one w istocie powielenie zarzutów podniesionych uprzednio na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., toteż ich omówienia dokonano z uwzględnieniem przeprowadzonego już wywodu.
Błędny jest zatem zarzut naruszenia art. 14 ust. 3 w związku z art. 3 ust. 1 lit. f-g i art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji polsko-norweskiej przez jego błędną wykładnię. Chociaż zastosowanie przepisów wymienionych w tym zarzucie nie jest uzależnienie od opodatkowania dochodu w Norwegii oraz od faktu zarejestrowania statku w rejestrze NIS/NOR – jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny - niemniej dochody podatnika muszą pochodzić z pracy najemnej wykonywanej na statku morskim eksploatowanym w transporcie międzynarodowym – a tego warunku skarżący nie spełnił. Określona w art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji metoda zaliczenia proporcjonalnego nie znajduje zatem zastosowania do dochodu skarżącego, czego konsekwencją jest wykluczenie możliwości zastosowania ulgi abolicyjnej, o której stanowi art. 27g u.p.d.o.f., ale z innej przyczyny, niż przyjął to Wojewódzki Sąd Administracyjny. W konsekwencji nie stanowi zatem błędnej wykładni art. 27 ust. 9, ust. 9a i ust. 8 oraz art. 27g u.p.d.o.f. w związku z art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji polsko-norweskiej uznanie, że brak opodatkowania dochodu w Norwegii stanowi przeszkodę do skorzystania z określonej w art. 27g u.p.d.o.f. ulgi abolicyjnej.
Nie stanowi także niewłaściwego zastosowania art. 27g ust. 1 i ust. 2 oraz art. 27 ust. 9, ust. 9a i ust. 8 u.p.d.o.f. w związku z art. 3 ust. 1 lit. f-g, art. 14 ust. 3 i art. 22 ust. 1 lit. d Konwencji polsko-norweskiej uznanie, że skarżącemu nie przysługuje prawo do ulgi abolicyjnej, jako że – wbrew zapatrywaniu skarżącego – nie zostały spełnione wynikające z art. 27g ust. 1 i ust. 2 u.p.d.o.f. przesłanki zastosowania tej ulgi; ponadto – również wbrew zapatrywaniu skarżącego - zastosowanie tej ulgi nie znalazło potwierdzenia w interpretacji indywidualnej oraz nie wynika z interpretacji ogólnej.
Wreszcie, z powyższych przyczyn nie doszło do naruszenia art. 14k § 1 i § 3 oraz art. 14m § 1 O.p., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na odmowie ochrony wynikającej z zastosowania się przez skarżącego do wydanej na jego rzecz interpretacji indywidualnej, ponieważ interpretacja ta została wydana w oparciu o inny stan faktyczny, niż rzeczywiście zaistniały.
W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, przeto skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. oraz stosowanego odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r., poz. 118), zasądzając od skarżącego na rzecz organu administracji publicznej kwotę 5.400 zł tytułem opłaty za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym radcy prawnego, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji.
SWSA (del.) SNSA SNSA
Artur Kot Tomasz Zborzyński (spr.) Jerzy Płusa