Wyrok NSA z dnia 07 lipca 2026, sygn. II FSK 618/25

W zakresie sytuacji materialnej Sąd uwzględnia znajdujące się w aktach sprawy dokumenty związane z prawem pomocy, z których wynika sytuacja materialna skarżącej. NSA ma na uwadze, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w postanowieniu z dnia 2 stycznia 2025 r., sygn. akt I SPP/Bk 110/24 przyznał prawo pomocy, uznając, że Skarżąca uprawdopodobniła brak możliwości poniesienia kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, akcentując jej wiek, stan zdrowia, samotne zamieszkiwanie, brak majątku oraz utrzymywanie się wyłącznie ze świadczenia wypłacanego przez

ZUS. Ustalenia te nie przesądzają jeszcze automatycznie o zasadności niniejszego wniosku, ale mają istotne znaczenie dowodowe. Pochodzą bowiem z akt sądowych tej samej strony, dotyczą tej samej sytuacji życiowej, zdrowotnej i majątkowej, a nadto zostały poczynione po analizie urzędowego formularza

PPF i załączonej dokumentacji. Trudna sytuacja Skarżącej wynika z akta sprawy. Jedynym składnikiem majątku, z którego prowadzona jest egzekucja, pozostaje świadczenie wypłacane przez ZUS - egzekucja konsumuje znaczną część

środków przeznaczonych na bieżące utrzymanie Skarżącej i wprost ingeruje w minimum egzystencji. Dodatkowo Skarżąca pozostaje osobą ciężko schorowaną.

W aktach znajduje się dokumentacja medyczna. Wynika z niej, ze Skarżąca m.in. poddawała się leczeniu operacyjnym guza tylnego dołu czaszki z rozpoznaniem oponiaka meningotelialnego, torbieli jajnika lewego, tętniaka tętnicy śledzionowej. Skarżąca legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na stale, ze wskazaniem potrzeby stałej lub długotrwałej pomocy innych osób oraz korzystania z systemu wsparcia w samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji dalsze uszczuplanie jej jedynego świadczenia oznacza realne ryzyko ograniczenia dostępu do leczenia, leków, diagnostyki i podstawowych potrzeb życia

codziennego. Środki potrącane z bieżącego świadczenia nie mogą być przeznaczone na utrzymanie oraz leczenie osoby starszej, samotnej i trwale niepełnosprawnej. Ich utrata przekłada się na konieczność rezygnacji z części bieżących potrzeb, a w sferze zdrowotnej może prowadzić do

pogorszenia stanu organizmu, którego późniejsze odwrócenie będzie albo niemożliwe, albo bardzo utrudnione – zaległości w zakresie zdrowia nie można zwrócić ani nadrobić, szczególnie w starszym wieku, przy tak licznych chorobach. Zatem ewentualny późniejszy zwrot wyegzekwowanych kwot nie usunie skutków w postaci przerwania terapii, odsunięcia diagnostyki, pogłębienia chorób przewlekłych czy zadłużania się w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych.

naczelny Sad Administracyjny ma na uwadze, że czasowe wstrzymanie wykonania decyzji nie godzi w sposób istotny w interes publiczny. Prowadzenie egzekucji z jedynego świadczenia Skarżącej nie przynosi wierzycielowi realnej, proporcjonalnej ochrony, natomiast wywołuje po stronie Skarżącej wyjątkowo dotkliwe skutki bytowe i zdrowotne. Wstrzymanie wykonania decyzji na czas kontroli kasacyjnej

stanowi więc środek wyważony i proporcjonalny.

Nie jest to sytuacja, w której strona powołuje się jedynie na abstrakcyjnie wysoką kwotę zobowiązań. Przy kwocie 1.583,16 zł pozostającej miesięcznie do dyspozycji i przy stałych - wykazanych - wydatkach rzędu 1.500 zł, margines bezpieczeństwa finansowego Skarżącej – w szczególności ten medyczny – jest

niezwykle delikatny. Wystąpienie jakiegokolwiek dodatkowego wydatku

farmakologicznego, diagnostycznego lub związanego z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej prowadzi do natychmiastowego zachwiania równowagi budżetowej i rezygnacji z potrzeb, które mają charakter podstawowy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 197 P.p.s.a.