1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a) p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.; dalej: "p.u.s.a.") - przez dokonanie wadliwej kontroli legalności rozstrzygnięcia, zawartego w interpretacji, które skutkowało oddaleniem skargi w sytuacji, gdy skarga powinna być uwzględniona w całości;
2. art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga powinna być uwzględniona w całości, w tym wskutek zaakceptowania przez WSA naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 14c w zw. z art. 121 § 1 i art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej: "O.p.") – przez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych przez: (i) dokonanie błędnej wykładni przepisów u.p.d.o.p. w zakresie CFC, co doprowadziło w konsekwencji do podwójnego opodatkowania dochodów Spółki osiąganych przez Spółkę jako wspólnika spółki cypryjskiej z działalności żeglugowej prowadzonej przez spółkę cypryjską i opodatkowanych podatkiem tonażowym na Cyprze, jak również (ii) zaniechanie wyczerpującego uzasadnienia stanowiska DKIS;
3. art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez wadliwe uzasadnienie wyroku, przejawiające się w oparciu się w znacznej części uzasadnienia wyroku na stanowisku DKIS zawartym w interpretacji, co wskazuje na wadliwą kontrolę legalności rozstrzygnięcia zawartego w interpretacji;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. – przez rażąco wadliwe uzasadnienie wyroku WSA przejawiające się w zaniechaniu odniesienia się przez WSA do merytorycznego stanowiska Spółki przedstawionego w Skardze, co uniemożliwia (znacząco utrudnia) Spółce podniesienie zarzutów instancyjnych, a następnie uniemożliwia (znacząco utrudnia) NSA dokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej, co jednocześnie narusza art. 45 Konstytucji RP i konstytucyjnie gwarantowane Spółce prawo do sądu, co narusza też art. 134 i art. 135 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
5. art. 14b § 1 w zw. z art. 14c § 1 zdanie pierwsze i art. 14c § 2 O.p. – przez zaakceptowanie przez WSA ich błędnego zastosowania i zaakceptowanie przez WSA naruszenia art. 14b § 1 w zw. z art. 14c § 1 zdanie pierwsze i zdanie drugie O.p. – przez ich błędne niezastosowanie – w wyniku uznania za nieprawidłowe stanowiska Spółki przedstawionego w zakresie pytania nr 1 wniosku i oddalenie skargi (co uzasadniania zarzut naruszenia art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.), podczas gdy w stanie faktycznym analizowanym w interpretacji, stanowisko Spółki przedstawione we wniosku w zakresie pytania nr 1, należało uznać za prawidłowe w całości, a skargę uwzględnić (co uzasadnia też zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarga winna być uwzględniona w całości);
6. nieuprawnione pominięcie przez WSA stanowiska wyrażonego w wytycznych Komisji Europejskiej w odniesieniu do podstawowych zasad nakładania podatku tonażowego, skutkujące błędnym zastosowaniem przepisów o CFC w tej sprawie, co
powoduje naruszenie swobody przepływu kapitału i przedsiębiorczości, co narusza art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 134 p.p.s.a.
II. Na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. – naruszenie art. 145 § 1 pkt 1) lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 146 § 1 p.p.s.a. – przez wydanie wyroku z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 14b § 1 w zw. z art. 14c § 1 zdanie pierwsze i art. 14c § 2 O.p. oraz art. 14b § 1 w zw. z art. 14c § 1 zdanie pierwsze i zdanie drugie O.p. w zw. z art. 24a ust. 6 i ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4) u.p.d.o.p. – przez zaakceptowanie przez WSA błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji niewłaściwej oceny co do ich zastosowania – polegającej na błędnym uznaniu, że: (i) w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, dochody spółki cypryjskiej z działalności żeglugowej, podlegające opodatkowaniu podatkiem tonażowym na Cyprze, powinny zostać opodatkowane też w Polsce podatkiem CFC, w sytuacji, gdy dochody takie winny być wyłączone z zakresu opodatkowania podatkiem CFC w Polsce na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 4) u.p.d.o.p., a także (ii) błędne oparcie się wyłącznie na wykładni językowej przepisów u.p.d.o.p. i uznanie, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, nie znajduje zastosowania przepis art. 2 ust. 1 pkt 4) u.p.d.o.p. do dochodów spółki cypryjskiej z działalności żeglugowej, opodatkowanej podatkiem tonażowym na Cyprze w sytuacji, gdy w tej sprawie przepis art. 2 ust. 1 pkt 4) u.p.d.o.p. powinien znaleźć analogiczne zastosowanie przez uznanie, że z zakresu opodatkowania podatkiem CFC są wyłączone dochody spółki cypryjskiej z działalności żeglugowej, opodatkowane podatkiem tonażowym na Cyprze na takiej samej zasadzie, jak dochody przedsiębiorcy żeglugowego opodatkowane podatkiem tonażowym zgodnie z polską ustawą o podatku tonażowym - co w konsekwencji doprowadziło do zaakceptowania przez WSA błędnego zastosowania przez DKlS art. 14b § 1 w zw. z art. 14c § 1 zdanie pierwsze i art. 14c § 2 O.p. oraz błędnego niezastosowania art. 14b § 1 w zw. z art. 14c § 1 zdanie pierwsze i zdanie drugie O.p. – przez uznanie za nieprawidłowe w całości stanowiska Spółki, przedstawionego we wniosku, podczas gdy w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym analizowanym w interpretacji, stanowisko Spółki przedstawione we wniosku należało uznać za prawidłowe w całości.
W związku z przytoczonymi wyżej zarzutami Spółka wniosła o uchylenie w całości wyroku WSA i merytoryczne rozpoznanie sprawy przez NSA, względnie o uchylenie w całości wyroku WSA i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA; rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie na rzecz Spółki zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
4.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną DKIS wniósł o jej oddalenie, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
5.1. Skarga kasacyjna jest niezasadna.
5.2. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Sąd nie stwierdził wystąpienia żadnej z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w § 2 cytowanego przepisu, stąd też stosownie do art. 193 zd. drugie p.p.s.a. dalszą część uzasadnienia ograniczy do oceny zarzutów skargi kasacyjnej.
5.3. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Zgodnie z zasadą przyjętą w orzecznictwie sądów administracyjnych, zbadaniu w pierwszej kolejności podlegają zarzuty proceduralne, których zasadność może prowadzić do naruszeń prawa materialnego. W rozpoznawanej sprawie istota sporu koncentruje się jednak wokół błędnej wykładni przepisu prawa materialnego. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny odstąpi od wskazanej powyżej zasady i w pierwszej kolejności przystąpi do oceny zarzutu materialnoprawnego.
5.4. Odnosząc się do meritum sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że rację w zaistniałym sporze ma organ interpretacyjny. Z literalnej, jednoznacznie brzmiącej treści przepisu art. 2 ust. 1 pkt 4) u.p.d.o.p. wynika wprost, że wyłączenie tam wskazane dotyczy konkretnie przedsiębiorcy żeglugowego opodatkowanego na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 985), z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1a. Ustawodawca wyłączył zatem stosowanie ustawy w stosunku do podmiotów opodatkowanych na podstawie konkretnego aktu prawnego, tj. wskazanej tam polskiej ustawy o podatku tonażowym, według konkretnych zasad przewidzianych w tym akcie – nie zaś w stosunku do podmiotów generalnie opodatkowanych podatkiem tonażowym "jako takim", niezależnie od kraju i obowiązujących w nim zasad opodatkowania. Uwzględniając dyrektywę wykładni racjonalnego ustawodawcy stwierdzić należy, że gdyby jego intencją przy konstruowaniu analizowanego przepisu było szersze ujęcie wyłączenia opodatkowania ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, sformułowałby przepis w inny sposób. Tymczasem wykładnia językowa art. 2 ust. 1 pkt 4) u.p.d.o.p. nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych. W tej sytuacji poszukiwanie znaczenia normy poza ramami wyznaczonymi przez wykładnię literalną i odwoływanie się do pozostałych rodzajów wykładni, tj. funkcjonalnej i systemowej, nie znajduje uzasadnienia. Ewentualna modyfikacja treści spornego przepisu mogłaby co najwyżej stać się przedmiotem postulatu de lege ferenda. W aktualnym stanie prawnym Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje natomiast podstaw do stosowania wykładni rozszerzającej znaczenie przepisu, proponowanej przez Stronę w skardze kasacyjnej, które w istocie oznaczałoby niedozwolone zastosowanie wykładni contra legem. Podkreślić ponadto należy, że przepisy dotyczące stosowania wszelkich ulg, zwolnień oraz wyłączeń z opodatkowania stanowią wyjątek od zasady ogólnej, co oznacza, że zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extendendae – muszą być one interpretowane w sposób ścisły. Również z tego względu wyrażone w skardze kasacyjnej oczekiwania strony skarżącej są niemożliwe do zrealizowania. Tym samym, zasadne było stanowisko DKIS zaaprobowane przez WSA, że dochody Skarżącej podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od dochodów zagranicznych jednostek kontrolowanych (CFC), na podstawie art. 24a ust. 1 u.p.d.o.p.
5.5. Konsekwencją przedstawionej powyżej oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego jest uznanie przez Sąd za niezasadne: pierwszego, drugiego i piątego zarzutu naruszenia prawa procesowego. Odnosząc się ponadto bezpośrednio do pierwszego z podniesionych zarzutów, to skład orzekający podziela stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę kasacyjną, w której pełnomocnik powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2016 r. o sygn. akt II GSK 2340/14 i trafnie zauważył, że przepisy art. 3 par. 1 i 2 p.p.s.a. (jak również art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a.) zawierają normy o charakterze ustrojowym. Stanowią one, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie oraz że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne i inne akty wskazane w ustawie. Słusznie wskazano, że do wystąpienia przesłanek warunkujących naruszenie tych przepisów mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił rozpoznania skargi mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie. Takiego uchybienia Naczelny Sąd Administracyjny w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził.
5.6. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji w sposób zwięzły i klarowny uzasadnił motywy swojego rozstrzygnięcia, które w ocenie składu orzekającego nie wymagały szerszego wyjaśnienia niż zostało to przedstawione w zaskarżonym wyroku. Jednocześnie wojewódzki sąd administracyjny nie miał obowiązku konstruowania w całości nowej argumentacji, jeśli ta przedstawiona przez organ interpretacyjny okazała się wystarczająca. Sąd powinien natomiast w uzasadnieniu wyroku wyjaśnić, dlaczego przyjął sposób rozumowania, który doprowadził go do konkretnego rozstrzygnięcia, co też uczynił. Sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się z tym rozstrzygnięciem i proponuje inny sposób rozumienia spornego przepisu, nie może stanowić podstawy zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
5.7. Odnosząc się do ostatniego z zarzutów procesowych, tj. zarzutu naruszenia art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 49 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, stwierdzić należy, że wytyczne Komisji Europejskiej nie są wiążącym źródłem prawa ani tym bardziej nie mają prymatu nad przepisami ustaw krajowych państw członkowskich. Zarzut, którego przedmiotem jest tworzenie regulacji prawnych sprzecznych (w ocenie Skarżącej) z prawem europejskim, przy uwzględnieniu powołanych wytycznych Komisji Europejskiej, może być co najwyżej postawiony ustawodawcy, jednak Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny do jego oceny.
6. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1) w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.