Wyrok NSA z dnia 03 lutego 2026, sygn. II FSK 674/25

Skarżąca wskazywała, że przejście na grunt umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jest uprawnieniem płatnika i podatnika (opcją z której mogą skorzystać) w przypadku, gdy przepisy krajowe przewidują pobór podatku u źródła w odniesieniu do danej należności, w tym dywidendy wypłacanej na rzecz nierezydenta, a dana umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania ogranicza prawo umawiającego się państwa do opodatkowania podatkiem u źródła tej należności pod warunkiem spełnienia określonych przesłanek. Jeżeli jednak, tak jak w niniejszym przypadku, już na gruncie przepisów krajowych dywidenda podlega zwolnieniu z opodatkowania, to brak jest podstaw do odnoszenia się do danej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. W ocenie strony, stanowisko WSA całkowicie wypacza sens zarówno Dyrektywy PS przewidującej specjalne, niezależne od umów, zwolnienie dla podmiotów unijnych oraz sens umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, która mają przecież określać zasady uprawniające do zastosowania stawki niższej niż przewidziana w przepisach krajowych. W rezultacie Sąd dopuścił się błędnej wykładni wskazanych w zarzucie przepisów, które doprowadziło do zajęcia przez WSA błędnego stanowiska w zaskarżonym wyroku, że Fundusz nie może skorzystać ze zwolnienia dywidendowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. z uwagi na rzekomy brak spełnienia wykreowanego przez WSA warunku zwolnienia w postaci posiadania statusu rzeczywistego właściciela, który nie wynika z przepisu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. Gdyby Sąd dokonał prawidłowej interpretacji przepisów - uznałby, że w sprawie spełnione były warunki zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy i należało stwierdzić istnienie nadpłaty podatku WHT, który został zapłacony nienależnie.

- naruszenie przepisów prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.:

6) art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. w zw. z art. 2 pkt a) (iii) Dyrektywy PS poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu niespełnienia w przedmiotowej sprawie warunku zwolnienia z opodatkowania dywidendy ze względu na zwolnienie tej dywidendy z opodatkowania w kraju rezydencji podatkowej Funduszu. WSA w zaskarżonym wyroku, w ślad za organami administracji skarbowej, uznał, iż skoro Fundusz korzystał ze zwolnienia przedmiotowego z opodatkowania dywidend (spełniając warunki określone przez luksemburskie przepisy), to należy uznać, że Fundusz nie wykazał, że nie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. WSA wskazał również, że Fundusz w rzeczywistości nie podlegał efektywnemu opodatkowaniu w Luksemburgu. Tymczasem fakt zwolnienia otrzymanej dywidendy z opodatkowania w kraju rezydencji podatkowej Funduszu nie ma żadnego znaczenia dla stosowania przedmiotowego zwolnienia z opodatkowania dywidend. Kluczowe jest to, że Fundusz nie podlegał zwolnieniu z opodatkowania od całości swoich dochodów, co zresztą nie jest kwestią sporną. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności sprawozdania finansowego Funduszu oraz złożonej luksemburskiej deklaracji podatku CIT, wynika bowiem, że Fundusz podlegał efektywnie opodatkowaniu podatkiem dochodowym w 2022 r. w Luksemburgu, płacąc podatek minimalny. Jednocześnie nawet jeśli Fundusz faktycznie nie zapłaciłaby podatku dochodowego za 2022 r. (np. ze względu na skorzystanie w kraju siedziby ze zwolnienia przedmiotowego dla dywidend), nie oznaczałoby to przecież, iż warunek z art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. nie jest w odniesieniu do niego spełniony (co wskazano w zarzutach dotyczących błędnej wykładni tego przepisu powyżej). W rezultacie Sąd dopuścił się naruszenia wskazanych w zarzucie przepisów poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Fundusz nie spełnił warunku zwolnienia z art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., pomimo, że Skarżąca nie podlegała zwolnieniu z opodatkowania od całości swoich dochodów w kraju siedziby. Powyższe doprowadziło do zajęcia przez WSA błędnego stanowiska w zaskarżonym wyroku, że Fundusz nie może skorzystać ze zwolnienia dywidendowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. z uwagi na rzekomy brak spełnienia warunku zwolnienia wynikającego z przepisu art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. Tymczasem w sprawie spełnione byłyby warunki zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy i należało stwierdzić istnienie nadpłaty podatku WHT, który został zapłacony nienależnie,

7) art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. oraz art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów polegające na uznaniu, iż Fundusz nie był uzyskującym dochody (przychody) z dywidend, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. , a w konsekwencji, że Fundusz nie spełnia warunku zwolnienia określonego w tym przepisie, co skutkowało odmową zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wobec Funduszu. Tymczasem z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności sprawozdania finansowego Funduszu) wynika, iż to właśnie Fundusz był uzyskującym dochody (przychody) z dywidendy wypłaconej przez M. w 2022 r. Dywidenda otrzymana od M. w 2022 r. została bowiem wykazana jako przychód Funduszu w sprawozdaniu finansowym za 2022 r. Fundusz nie przekazał również tych płatności na rzecz jakiegokolwiek innego podmiotu, w tym akcjonariuszy (brak jest w aktach sprawy dowodów, które by na to wskazywały). Ponadto z argumentacji Sądu przedstawionej w zaskarżonym wyroku wynika, że Sąd dla ustalenia, czy Fundusz był "uzyskującym przychody" w rozumieniu art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. zastosował wymóg posiadania przez odbiorcę dywidendy statusu "rzeczywistego właściciela" czy też "beneficial owner", podczas gdy warunek taki nie został określony w przepisie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. ani w żadnym innym przepisie u.p.d.o.p. regulującym opodatkowanie dywidend (co jest przedmiotem odrębnego zarzutu kasacyjnego błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, która to błędna wykładnia doprowadziła do niewłaściwego zastosowania przepisów wskazanych w niniejszym zarzucie). Należy jednak zauważyć, iż na gruncie u.p.d.o.p. spełnienie przesłanki uzyskiwania przychodów z dywidendy w rozumieniu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. nie jest uzależnione od tego, że podmiot uzyskujący przychód z dywidendy będzie spełniał kryteria uznania go za "rzeczywistego właściciela" (ani Dyrektywa PS, ani u.p.d.o.p. nie przewidują takiej koncepcji). W szczególności określając przesłanki dla zastosowania zwolnienia z opodatkowania w odniesieniu do płatności dywidendowych, ustawodawca celowo nie wprowadził koncepcji beneficjenta rzeczywistego. Skarżąca argumentowała, że w niniejszej sprawie niewłaściwie zastosowano art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. w wyniku nieuzasadnionego (sprzecznego z brzmieniem przepisu) wymagania od Funduszu spełnienia kryteriów "rzeczywistego właściciela" wobec otrzymanej dywidendy. W efekcie WSA błędnie ocenił status Funduszu jako podmiotu, który rzekomo nie uzyskał przychodu z dywidendy wypłaconej przez M. w 2022 r. na gruncie art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. i zaskarżonym wyrokiem niezasadnie odmówił Funduszowi prawa do zastosowania zwolnienia z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p.,

8) art. 22c) u.p.d.o.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki nadużycia prawa określone w art. 22c) u.p.d.o.p., gdyż:

i. utworzenie Funduszu nie miało uzasadnienia ekonomicznego – w tym zakresie WSA w Lublinie wskazał m.in. na brak prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej oraz brak substratu majątkowego i osobowego Funduszu (str. 28-29 wyroku);

ii. nadrzędnym i w efekcie jedynym celem istnienia Funduszu w strukturze było zastosowanie preferencji podatkowych – WSA w Lublinie wskazał, że Fundusz istniał

w strukturze wyłącznie w celu optymalizacji podatkowej (minimalizowania obciążeń podatkowych) i działał w charakterze podmiotu pośredniczącego (pośrednika) w przekazywaniu dywidendy – str. 30-31 wyroku;

iii. Fundusz funkcjonował w sztucznej strukturze – WSA w Lublinie wskazał na powiązania osobowe występujące w strukturze, w tym zarządzanie przez osobę wykonującą funkcje zarządcze w podmiotach w Grupie, a także na okoliczność, że komandytariusz Funduszu P2 ma łącznie 45 wspólników (str. 27-30 wyroku),

iv. Fundusz nie miał władztwa ekonomicznego nad otrzymaną dywidendą i nie kontrolował samodzielnie losów omawianej należności – WSA wskazał w zaskarżonym wyroku, że Fundusz był zarządzany przez zewnętrznego zarządcę (S.), który podejmował decyzje dotyczące alokacji powierzonych Funduszowi środków, działając pod nadzorem Komplementariusza i na podstawie rekomendacji Doradcy Inwestycyjnego (str. 28-29 wyroku);

v. Fundusz nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej w zakresie otrzymanej należności – WSA w Lublinie wskazał, że Fundusz przekazywał otrzymane środki inwestorom po zakończeniu trwania Funduszu i likwidacji inwestycji i był jedynie pośrednikiem – str. 28-30 wyroku.

WSA w Lublinie wprost stwierdził, że Dyrektor IAS prawidłowo w tym zakresie zastosował w swojej decyzji art. 22c u.p.d.o.p. i WSA w Lublinie podziela to podejście – a tym samym tak samo stosuje art. 22c) u.p.d.o.p. do przedmiotowej sprawy i na jego podstawie odmawia Funduszowi prawa do zwolnienia z opodatkowania dywidend. Tymczasem:

Ad (i) i (ii)

Fundusz zarówno w momencie wypłaty mu dywidendy w 2022 r. przez M., jak i przez cały okres istnienia (do dnia dzisiejszego) funkcjonował z uzasadnionych i racjonalnych przyczyn ekonomicznych. Celem utworzenia Funduszu, będącego instytucją zbiorowego inwestowania, było i jest w dalszym ciągu prowadzenie działalności inwestycyjnej polegającej na lokowaniu powierzonych mu przez inwestorów środków w celu osiągnięcia dochodu. Lokaty funduszu obejmowały instrumenty finansowe oraz inne prawa majątkowe, takie jak chociażby udziały w spółce M. Fundusz, będąc instytucją wspólnego inwestowania działającą w luksemburskim reżimie prawnym SICAV-RAIF, inwestował w udziały spółek niepublicznych według zasady dywersyfikacji ryzyka. Z okoliczności faktycznych sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Fundusz w 2022 r. prowadził rzeczywistą działalność inwestycyjną w luksemburskim reżimie prawnym SICAV-RAIF:

- jego subfundusze posiadały w 2022 r. parenaście inwestycji oprócz M. (udziały w spółkach l., J., N., P., N., S., U., A., V. (poprzednio N.), P., S., M., S., F., F. oraz E.),

- na dzień 31 grudnia 2022 r. łączne aktywa netto Funduszu wyniosły 1.043.107.150

EUR,

- w 2022 r. Fundusz osiągnął przychody z tytułu dywidend w kwocie 3.987.787 EUR,

z tytułu odsetek w kwocie 7.411.486 EUR, z tytułu innych inwestycji w kwocie 70.535 EUR;

- źródłem finansowania działalności gospodarczej Funduszu były przychody uzyskiwane z jego własnej działalności inwestycyjnej.

Jednocześnie WSA pominął fakt, że działalność inwestycyjną Fundusz prowadził zarówno w 2022 r., jak też w latach wcześniejszych oraz kolejnych, nie został zatem "sztucznie" powołany do istnienia jedynie w celu uniknięcia zapłaty podatku WHT otrzymanej w 2022 r. od M., na co wskazał Sąd w zaskarżonym wyroku.

W zakresie natomiast substratu majątkowego i osobowego jakim dysponował Fundusz - WSA pominął kluczowy fakt, że podmiotem zarządzającym Funduszem jest S., w związku z czym ten element należy oceniać przez pryzmat substratu zarządzającego, który dysponuje lokalem, wykwalifikowanym personelem oraz zapleczem technicznym.

Skarżąca argumentowała dalej, że zgodnie z odpowiednimi przepisami luksemburskimi, co również zostało odzwierciedlone w umowie z zarządzającym (która znajduje się w aktach sprawy), funkcje zarządzania majątkiem inwestycyjnym Spółki mają być obowiązkowo pełnione przez zewnętrznego zarządcę - alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi, co wyklucza zaangażowanie w te funkcje własnego substratu majątkowo-osobowego. Fundusz dysponował i dysponuje substratem majątkowo-osobowym do wykonywania działalności gospodarczej dzięki współpracy z podmiotem zarządzającym, zgodnie z umową zarządzania. Tylko w taki sposób Strona może, uwzględniając wybrany przez siebie reżim prawny SICAV-RAIF, prowadzić swoją działalność. Fundusz jest zatem beneficjentem zasobów podmiotu wyznaczonego do zarządzania jego portfelem inwestycyjnym, a mianowicie S. posiada odpowiednio wykwalifikowaną kadrę, znacznego rozmiaru lokal oraz sprzęt niezbędny do prawidłowego wykonywania funkcji zarządzania portfelem inwestycyjnym (informacja o tym była zresztą przekazywana przez Fundusz w toku postępowania podatkowego w ramach uzasadnienia wniosku o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku, w pismach wyjaśniających oraz w odwołaniu). Substrat majątkowy i osobowy, jakim dysponował Fundusz, był w zupełności wystarczający do prowadzenia działalności inwestycyjnej.

Ad (iii)

Strona zarzuciła, iż WSA, tak jak wcześniej organy podatkowe, nie wyjaśnił w jaki sposób okoliczność, iż jedna osoba, posiadająca znaczne doświadczenie i kompetencje, wspiera różne podmioty w Grupie w realizacji określonych czynności, miałaby świadczyć o sztuczności funkcjonowania tej Grupy, czy też odbierać sens ekonomiczny istnienia poszczególnych podmiotów w Grupie. Wskazała, iż T.G. (członek Zarządu komplementariusza Funduszu P. S.a.r.l.) jest jednym z kluczowych pracowników grupy E. oraz pośrednim udziałowcem mniejszościowym w P. S.a.r.l. W ramach swojej roli w E. T.G. wykonuje funkcje zarządcze w 21 podmiotach Grupy.

W ramach swojej roli, jako członek Zarządu P. S.a.r.l., uczestniczy w posiedzeniach Zarządu, które odbywają się co do zasady fizycznie w Luksemburgu. T.D. nie wykonuje funkcji zarządczych w podmiotach spoza Grupy E. Pomimo zapoznania się z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku, Skarżąca nie wie z jakiego powodu wykonywanie funkcji zarządczych przez T.G. również w innych podmiotach z Grupy E. ma przemawiać za "sztucznym" charakterem działalności Funduszu. Okoliczność sprawowania funkcji zarządczych w różnych podmiotach z Grupy nie oznacza bowiem, że zarządzanie to jest realizowane jedynie "pozornie". WSA, tak jak wcześniej organy podatkowej, nie powołał się zresztą na żadne dowody, które by na to wskazywały. Sąd nie wykazał również, dlaczego w jego ocenie T.G. nie mógł w rzeczywistości pełnić funkcji zarządczych na rzecz grupy podmiotów. WSA założył zatem z góry, że w jego ocenie T.G. nie mógł pełnić rzeczywistej funkcji zarządczej w stosunku do Funduszu, nie przeprowadzając w tym zakresie żadnej analizy. Jednocześnie pomimo wskazania przez WSA, że komandytariusz Funduszu posiada łącznie 45 wspólników, Sąd również w tym przypadku nie wyjaśnił, w jaki sposób okoliczność ta ma wskazywać, że Fundusz nie prowadził działalności gospodarczej w zakresie otrzymanych należności dywidendowych albo że jego działania miały charakter sztuczny, co powoduje, że stanowisko zaprezentowane przez WSA jest gołosłowne i nie przemawia za przyjętym przez Sąd ustaleniem w zakresie "sztuczności" Funduszu.

Ad (iv)

Skarżąca podniosła, iż WSA sformułował wobec Funduszu zarzut, że nie miał władztwa ekonomicznego nad otrzymaną dywidendą i nie kontrolował samodzielnie losów omawianej należności na co ma wskazywać fakt, że Fundusz był zarządzany przez zewnętrznego zarządcę (S.), który podejmował decyzje dotyczące alokacji powierzonych Funduszowi środków, działając pod nadzorem Komplementariusza i na podstawie rekomendacji Doradcy Inwestycyjnego – str. 28-30 wyroku. Tymczasem podleganie zewnętrznemu zarządzaniu nie wynikało z chęci przeprowadzenia optymalizacji podatkowej (minimalizacji obciążeń podatkowych), jak

zarzuca Funduszowi WSA, ale stanowi wymóg ciążący na Funduszu zgodnie z przepisami prawa luksemburskiego. Fundusz, jako instytucja zbiorowego inwestowania będąca alternatywnym funduszem inwestycyjnym, zgodnie z przepisami luksemburskiej ustawy o instytucjach zbiorowego inwestowania oraz ustawy o alternatywnych funduszach inwestycyjnych, jest obowiązkowo zarządzany przez upoważnionego i nadzorowanego zewnętrznego zarządcę alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi w rozumieniu luksemburskiej ustawy o zarządcach alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi – w przypadku Funduszu takim podmiotem jest niepowiązana ze Stroną (bezpośrednio lub pośrednio) spółka mająca siedzibę w Luksemburgu – S. (poprzednio L. S.A ("[...]"), która prowadzi działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym, tj. Commission de Surveillance du Secteur Financier ("CSSF"). Sposób funkcjonowania Funduszu wynikał zatem z obowiązków nałożonych przez luksemburskie prawo wobec podmiotów działających w reżimie SICAV-RAIF, a zewnętrzne zarządzanie zapewnia, że zainwestowane fundusze będą zarządzane przez wykwalifikowaną kadrę podmiotu objętego bezpośrednim nadzorem luksemburskiego organu nadzoru finansowego. Jednocześnie wszelkie zyski osiągnięte w związku z inwestycjami prawnie oraz ekonomicznie należą do Funduszu, i to Fundusz podejmuje decyzję o przeznaczeniu tych zysków, np. do reinwestycji, jak miało to miejsce w przypadku dywidendy otrzymanej w 2022 r. od M. Rodzaj i forma prowadzonej działalności inwestycyjnej przez Fundusz nie może zatem być przedstawiana przez WSA jako przesłanka funkcjonowania w "sztucznej strukturze" ani jako dowód na brak władztwa nad dywidendą, skoro działalność inwestycyjna Skarżącego miała rzeczywisty charakter.

Ad (v)

Skarżąca podkreśliła, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego, okoliczności faktycznych sprawy, a nawet ustaleń samych organów administracji skarbowej (zaakceptowanych i powielonych przez WSA), wynika, że Fundusz prowadził rzeczywistą, a nie pozorną działalność inwestycyjną. To właśnie operacje kapitałowe i finansowe są właściwe dla profilu działalności inwestycyjnej, których przykładem jest nabycie udziałów M. i otrzymanie od tego podmiotu dywidendy. Uzyskiwanie przychodów głównie z udziału w jednostkach zależnych (w tym w formie

dywidend czy odsetek) jest właściwe dla działalności inwestycyjnej. Skoro bowiem działalność ta polega na inwestowaniu w spółki zależne, to właśnie przychody z tego

rodzaju działalności będą przeważające u spółki inwestycyjnej (funduszu inwestycyjnym) i świadczą o prowadzeniu przez nią rzeczywistej, a nie fikcyjnej działalności gospodarczej. Skarżąca zauważyła, iż sam WSA wskazał zresztą na realizowaną przez Fundusz aktywność gospodarczą polegającą na operacjach kapitałowych i finansowych oraz osiąganie przez Fundusz dochodów pasywnych, właściwych dla profilu działalności Funduszu jako instytucji zbiorowego inwestowania. Fundusz realizował zatem faktyczną aktywność gospodarczą (inwestycyjną) wpisującą się w profil prowadzonej działalności gospodarczej i uzyskiwał z tego tytułu przychody właściwe dla tej działalności (dywidendy oraz odsetki). Zatem stwierdzenia WSA, iż Fundusz nie prowadził rzeczywistej działalności gospodarczej, jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Jednocześnie wbrew stanowisku WSA, Fundusz nie przekazał żadnemu podmiotowi środków pieniężnych otrzymanych od M. tytułem dywidendy, ani nie był to takiego przekazania zobowiązany. Dywidenda otrzymana od M. pozostała w dyspozycji Funduszu i została wykorzystana do realizacji podstawowej działalności gospodarczej Funduszu w zakresie inwestowania. Otrzymane od M. środki z tytułu dywidendy zostały reinwestowane, tzn. dywidenda posłużyła sfinansowaniu spłaty zobowiązań wynikających z umów inwestycyjnych zawartych przez Stronę (dowód: sprawozdanie finansowe Funduszu za 2022 r.; wyjaśnienia Funduszu składane w trakcie postępowania podatkowego). Pomimo powołania się przez WSA na okoliczność, że z zasad funkcjonowania Funduszu wynika, iż "Fundusz otrzymane środki przekazuje inwestorom przy braku możliwości dalszej alokacji bądź alokuje w kolejną inwestycję, a po zakończeniu trwania Funduszu i likwidacji inwestycji środki finansowe są przekazywane inwestorom", Sąd zignorował kluczowe fakty:

- Fundusz nie przekazał środków otrzymanych tytułem wypłaconej dywidendy od M. na rzecz innych podmiotów, w tym inwestorom,

- Fundusz otrzymaną od M. dywidendę reinwestował zgodnie z zakresem prowadzonej działalności i w ramach celu tej działalności,

- nie doszło do zakończenia trwania Funduszu ani likwidacji inwestycji, co miałoby spowodować hipotetyczne przekazanie środków finansowych inwestorom, do którego odwołał się WSA.

Ponadto ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby Fundusz miał status powiernika/pośrednika w stosunku do otrzymanej dywidendy. Fundusz był i jest niezależną spółką (osobą prawną), która otrzymała w 2022 r. przysługujący jej z tytułu bycia wspólnikiem M. zysk w formie wypłaconej dywidendy. Należy ponownie podkreślić, iż dywidenda ta weszła do majątku Funduszu (co potwierdza sprawozdanie finansowe Funduszu za 2022 r. znajdujące się w aktach sprawy).

W świetle powyższego Skarżąca argumentowała, iż Sąd dokonał niewłaściwego zastosowania art. 22c) u.p.d.o.p., co doprowadziło do błędnego stwierdzenia, iż utworzenie i funkcjonowanie Funduszu miało charakter sztuczny, a jej jedynym celem było uzyskanie korzyści podatkowej przy wypłacie dywidendy. Skutkowało to błędnym uznaniem przez Sąd, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki nadużycia prawa wynikające z art. 22c) u.p.d.o.p. Gdyby natomiast Sąd prawidłowo zastosował ten przepis uznałby, że przesłanki nadużycia prawa nie zostały spełnione, co powinno było doprowadzić WSA do wniosku, że w sprawie spełnione byłyby warunki zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy i należało stwierdzić istnienie nadpłaty podatku WHT, który został zapłacony nienależnie,

9) art. 22c) u.p.d.o.p. - przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego zastosowaniu pomimo, że w sprawie nie zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu, w tym w szczególności zastosowanie przez Fundusz zwolnienia z podatku u źródła wobec dywidendy otrzymanej od M. nie stanowi nadużycia prawa i nie było sprzeczne z przedmiotem lub celem przepisów, jak również nie było ono głównym celem dokonania transakcji, a sposób działania Funduszu nie był sztuczny. Skarżąca zwraca uwagę, iż przeciwko zastosowaniu w sprawie art. 22c) u.p.d.o.p. przemawia uwzględnienie wniosków płynących z ugruntowanego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ("TSUE"), który określił jakie okoliczności wskazują na wystąpienie w sprawie nadużycia prawa podatkowego polegającego na nieuzasadnionym skorzystaniu ze zwolnienia z podatku u źródła oraz kiedy konstrukcja transakcji może zostać uznana za sztuczną (wyrok TSUE C-116/16 i C-117/16).

Tymczasem w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazujące na nadużycie prawa podatkowego i sztuczność transakcji w ramach której, Funduszu otrzymał dywidendę od M.:

- dywidenda otrzymana od M., wobec której Fundusz chce zastosować zwolnienie z podatku u źródła, nie została wypłacona/przekazana przez Fundusz dalej, ani w całości, ani w części po jej otrzymaniu,

- Fundusz nie działa w strukturze, która obligowała go do wypłacenia/przekazania otrzymanej od M. dywidendy innemu podmiotowi z Grupy, a jednocześnie Fundusz realizuje ze swojej działalności gospodarczej w zakresie inwestowania zyski

(chociażby takie jak dywidenda od M.), dysponując prawem do dysponowania kwotą otrzymanej dywidendy,

- nie istniała umowa finansowa, która obligowałaby Fundusz do dokonania dalszej dystrybucji dywidendy otrzymanej od M. na rzecz innych podmiotów,

- Fundusz miał swobodę dysponowania otrzymaną od M. dywidendą pod względem ekonomicznym,

- nie istniała zbieżność w czasie pomiędzy wejściem w życie nowych przepisów podatkowych (lub ich zmianą) w zakresie zasad przyznawania zwolnienia z podatku u źródła, a sposobem realizacji transakcji polegającej na wypłacie dywidendy przez M. i sposobem zagospodarowania tych środków przez Fundusz.

W ocenie Skarżącego kasacyjnie, WSA nie miał podstaw do zastosowania w sprawie art. 22c) u.p.d.o.p. i odmowy Funduszowi prawa do skorzystania ze zwolnienia z podatku u źródła. Fundusz nie jest bowiem podmiotem jedynie pośredniczącym, a w sprawie nie wystąpiło nadużycie prawa podatkowego. Gdyby natomiast Sąd prawidłowo zastosował ten przepis uznałby, że przesłanki nadużycia prawa nie zostały spełnione, co powinno było doprowadzić WSA do wniosku, że w sprawie spełnione byłyby warunki zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy i należało stwierdzić istnienie nadpłaty podatku WHT, który został zapłacony nienależnie,

10) art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. w zw. z art. 22c) u.p.d.o.p. poprzez ich błędne zastosowanie polegające na uznaniu, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dla zastosowania przez Fundusz zwolnienia z opodatkowania przewidzianego w przepisie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wobec dywidendy otrzymanej od M., gdyż:

(i) Fundusz nie spełniał statusu rzeczywistego właściciela w odniesieniu do dywidendy wypłaconej przez M.,

(ii) Fundusz funkcjonuje w sztucznej strukturze, nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, a celem jego funkcjonowania było zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. do dywidend wypłaconych przez M. ("optymalizacja podatkowa przejawiająca się w minimalizowaniu obciążeń podatkowych").

Skarżąca zwróciła uwagę, iż powyższe ustalenia Sądu nie znajdują podstaw w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i są efektem niewłaściwego zastosowania poszczególnych przepisów z osobna wskazanych w tym zarzucie. Wbrew twierdzeniu Sądu, w niniejszej sprawie zostały spełnione wszystkie warunki dla zastosowania zwolnienia z opodatkowania przewidzianego w przepisie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., a jednocześnie nie doszło do nadużycia prawa w rozumieniu art. 22c) u.p.d.o.p. W konsekwencji Fundusz jest uprawniony do zastosowania zwolnienia z opodatkowania na gruncie polskich przepisów implementujących Dyrektywę PS wobec dywidendy otrzymanej od M.

W świetle powyższego Strona uznała, iż Sąd dokonał niewłaściwego zastosowania przepisów u.p.d.o.p., co doprowadziło do błędnego uznania przez Sąd, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki nadużycia prawa wynikające z art. 22c) u.p.d.o.p., uniemożliwiając Funduszowi skorzystanie ze zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. Gdyby natomiast Sąd prawidłowo zastosował te przepisy uznałby, że przesłanki nadużycia prawa nie zostały spełnione, co powinno było doprowadzić WSA do wniosku, że w sprawie spełnione byłyby warunki zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy i należało stwierdzić istnienie nadpłaty podatku WHT, który został zapłacony nienależnie,

11) art. 22 ust. 1 i ust. 4 u.p.d.o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez WSA, że otrzymana przez Fundusz w 2022 r. dywidenda od M. i powstały z jej tytułu przychód nie podlega zwolnieniu z opodatkowania, o którym mowa w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., ale podlega opodatkowaniu zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.

Tymczasem, jak twierdzi Skarżąca - zostały spełnione łącznie wszystkie przewidziane przepisami obowiązującymi w 2022 r. warunki uprawniające do zastosowania wobec otrzymanej przez Fundusz w 2022 r. dywidendy od M. zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych przewidzianego w przepisie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., tj.:

i. wypłacającym dywidendę była spółka M., tj. spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

ii. uzyskującym dochody z dywidend był Fundusz, tj. spółka podlegająca w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej – w Luksemburgu opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (dowód: certyfikat rezydencji Funduszu, ponadto powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w sprawozdaniu finansowym Funduszu za 2022 r., złożonej luksemburskiej deklaracji podatku CIT oraz bezspornym fakcie zapłaty luksemburskiego minimalnego podatku w Luksemburgu);

iii. Fundusz posiadał bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów w kapitale spółki M. nieprzerwanie przez okres dwóch lat;

iv. Fundusz nie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania (dowód: oświadczenie Funduszu, iż nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania; ponadto powyższa okoliczność znajduje potwierdzenie w sprawozdaniu finansowym Funduszu, w aktach sprawy).

Sąd, pomimo spełnienia przez Fundusz ww. warunków przewidzianych w przepisach prawa uznał, iż Fundusz nie podlega zwolnieniu z opodatkowania przewidzianemu w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wobec dywidendy otrzymanej od M. w 2022 r., które to stanowisko nie tylko nie znajduje oparcia w przepisach prawa, ale jest sprzeczne z prawem. W rezultacie Sąd dopuścił się naruszenia wskazanych w zarzucie przepisów poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zastosowania zwolnienia dywidendowego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wobec dywidendy otrzymanej przez Fundusz od M. (pomimo, że powinno ono znaleźć zastosowanie) i zastosowaniu art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p. przez WSA (pomimo braku podstaw do jego zastosowania). Tymczasem w sprawie spełnione byłyby warunki zastosowania zwolnienia z opodatkowania dywidendy i należało stwierdzić istnienie nadpłaty podatku WHT, który został zapłacony nienależnie.

III. Mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.:

12) naruszenie przepisu art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny (wadliwe zwięzłe przedstawienie stanu sprawy), pominięcie okoliczności wynikających z akt sprawy oraz przyjęcie za podstawę orzekania stanu faktycznego niewynikającego z akt sprawy, czego skutkiem było przesądzenie przez WSA w zaskarżonym wyroku, że Fundusz nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. oraz że znajdzie w sprawie zastosowanie art. 22c) u.p.d.o.p.

Naruszenie przepisów przez WSA w Lublinie w tym zakresie polegało na:

- uznaniu, że Fundusz nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej;

- uznaniu, że utworzenie Funduszu nie miało uzasadnienia ekonomicznego;

- uznaniu, że powiązania osobowe i kapitałowe między podmiotami w Grupie wskazują na sztuczność struktury i brak jej rzeczywistego, innego niż podatkowy cel;

- uznaniu, że Fundusz nie uzyskał przychodów z tytułu otrzymania dywidendy;

- uznaniu, że Fundusz nie uzyskał dywidendy dla swojej korzyści ekonomicznej, a przez to nie jest jej rzeczywistym właścicielem, a jedynie stanowi on podmiot pośredniczący;

- uznaniu, że Fundusz nie posiadał wystarczającego substratu majątkowego i osobowego do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym inwestycyjnej;

- nieuwzględnieniu w ocenie stanu faktycznego specyfiki działalności funduszy inwestycyjnych takich jak Strona w kontekście potrzebnego substratu majątkowego i osobowego koniecznego do jej prowadzenia.

Skarżąca utrzymywała, iż z okoliczności faktycznych sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że:

(i) Fundusz był udziałowcem M. uprawnionym do otrzymywania zysku z tytułu posiadanych w M. udziałów, w tym w formie dywidendy - mając na uwadze konstrukcję dywidendy, trudno jednocześnie uznać podmiot inny niż wspólnika spółki za "rzeczywistego właściciela" dywidendy;

(ii) Fundusz nie był prawnie lub faktycznie zobowiązany do przekazania otrzymanej od M. dywidendy na rzecz podmiotów trzecich i tego faktycznie nie dokonał (dowód: sprawozdanie finansowe Funduszu za 2022 r.; wyjaśnienia Funduszu składane w trakcie postępowania podatkowego);

(iii) dywidenda otrzymana od M. pozostała w dyspozycji Funduszu i została wykorzystana do realizacji podstawowej działalności gospodarczej Funduszu w zakresie inwestowania. Otrzymane od M. środki z tytułu dywidendy zostały reinwestowane, tzn. dywidenda posłużyła sfinansowaniu spłaty zobowiązań wynikających z umów inwestycyjnych zawartych przez Stronę (dowód: sprawozdanie finansowe Funduszu za 2022 r.; wyjaśnienia Funduszu składane w trakcie postępowania podatkowego);

(iv) pomimo powołania się przez WSA na okoliczność, że z zasad funkcjonowania Funduszu wynika, iż "Fundusz otrzymane środki przekazuje inwestorom przy braku możliwości dalszej alokacji bądź alokuje w kolejną inwestycję, a po zakończeniu trwania Funduszu i likwidacji inwestycji środki finansowe są przekazywane inwestorom", Sąd zignorował kluczowe fakty:

- Fundusz nie przekazał środków otrzymanych tytułem wypłaconej dywidendy od M. na rzecz innych podmiotów, w tym inwestorom,

- Fundusz otrzymaną od M. dywidendę reinwestował zgodnie z zakresem prowadzonej działalności i w ramach celu tej działalności,

- nie doszło do zakończenia trwania Funduszu ani likwidacji inwestycji, co miałoby spowodować hipotetyczne przekazanie środków finansowych inwestorom, do którego odwołał się WSA,

(v) Fundusz prowadził rzeczywistą działalność inwestycyjną w luksemburskim reżimie prawnym SICAV-RAIF:

- jego subfundusze posiadały w 2022 r. parenaście inwestycji oprócz M. (udziały w spółkach l., J., N., P., N., S., U., A., V. (poprzednio N.), P., S., M., S., F., F. oraz E.),

- na dzień 31 grudnia 2022 r. łączne aktywa netto Funduszu wyniosły 1.043.107.150 EUR,

- w 2022 r. Fundusz osiągnął przychody z tytułu dywidend w kwocie 3.987.787 EUR, z tytułu odsetek w kwocie 7.411.486 EUR, z tytułu innych inwestycji w kwocie 70.535 EUR;

- źródłem finansowania działalności gospodarczej Funduszu były przychody uzyskiwane z jego własnej działalności inwestycyjnej (dowody: sprawozdania finansowe Funduszu za lata 2021 i 2022; wyjaśnienia Funduszu składane w trakcie postępowania podatkowego);

(vi) brak jest w materiale dowodowym sprawy jakichkolwiek dowodów, które wskazywałyby na to, że przychód Funduszu z tytułu dywidendy wypłaconej przez M. był w jakikolwiek sposób ograniczony przez prawa osób trzecich i odpowiadające im zobowiązania odbiorcy – zysk M. wypłacony w formie dywidendy na rzecz Funduszu wszedł bowiem w 2022 r. do majątku Funduszu, co potwierdza sprawozdanie finansowe Funduszu za 2022 r. (w aktach sprawy);

(vii) ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, aby Fundusz miał status powiernika/pośrednika w odniesieniu do środków finansowych innego podmiotu. Fundusz będąc instytucją wspólnego inwestowania działającą w luksemburskim reżimie prawnym SICAV-RAIF otrzymał w 2022 r. przysługujący jej z tytułu bycia wspólnikiem M. zysk w formie wypłaconej dywidendy. Jednocześnie z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż WSA błędnie zrównuje status powiernika/pośrednika, tj. podmiotu, który czasowo posiada/zarządza środkami finansowymi będącymi własnością innego podmiotu ze statusem instytucji zbiorowego inwestowania, której głównym przedmiotem działalności jest inwestowanie w udziały spółek niepublicznych według zasady dywersyfikacji ryzyka; (viii) zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że Fundusz dysponował i dysponuje substratem majątkowo-osobowym do wykonywania działalności gospodarczej dzięki współpracy z podmiotem zarządzającym (S.), zgodnie z umową zarządzania (w aktach sprawy). Substrat majątkowy i osobowy jakim dysponował Fundusz, był w zupełności wystarczający do prowadzenia działalności inwestycyjnej, które miała rzeczywisty, a nie pozorny charakter. W ocenie Skarżącego oparcie przez WSA rozstrzygnięcia o błędnie ustalony stan faktyczny (zaakceptowanie i powielenie błędnych ustaleń faktycznych organów podatkowych przez WSA) wynikało w szczególności z pominięcia przez Sąd natury i konstrukcji dywidendy, wadliwego rozumienia koncepcji "rzeczywistego właściciela" w odniesieniu do płatności dywidendowych oraz nieuwzględnienia sposobu i celu funkcjonowania instytucji wspólnego inwestowania takich jak Fundusz.

Powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w wyniku przyjęcia za podstawę orzekania błędnie ustalonego stanu faktycznego, Sąd w zaskarżonym wyroku przesądził, że Fundusz nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., które to stanowisko jest nieprawidłowe i niezgodne z przepisami prawa.

13) Naruszenie przepisów art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny (wadliwe zwięzłe przedstawienie stanu sprawy), pominięcie okoliczności wynikających z akt sprawy oraz przyjęcie za podstawę orzekania stanu faktycznego niewynikającego z akt sprawy w zakresie w jakim WSA uznał, że Fundusz nie był uzyskującym dochody (przychody) z dywidend, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., ale jedynie "formalnym odbiorcą dywidendy" i "podmiotem pośredniczącym". Tymczasem z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności sprawozdania finansowego Funduszu za 2022 r.) wynika, iż Fundusz był uzyskującym dochody (przychody) z dywidendy wypłaconej przez M. w 2022 r. Dywidenda otrzymana od M. w 2022 r. została bowiem wykazana jako przychód Funduszu w sprawozdaniu finansowym za 2022 r. Fundusz nie przekazał również środków pochodzących z otrzymanej dywidendy na rzecz jakiegokolwiek innego podmiotu (brak jest w aktach sprawy dowodów, które by na to wskazywały), ale otrzymane od M. środki z tytułu dywidendy zostały reinwestowane, tzn. dywidenda posłużyła sfinansowaniu spłaty zobowiązań wynikających z umów inwestycyjnych zawartych przez Stronę.

Mając na uwadze okoliczności faktyczne sprawy oraz zgromadzony materiał dowodowy, stanowisko Sądu o byciu "sztucznym" i "formalnym" odbiorcą dywidendy przez Fundusz i pełnieniu roli "podmiotu pośredniczącego", nie tylko nie znajduje zatem oparcia w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, ale jest sprzeczne z dowodami. Powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w wyniku przyjęcia za podstawę orzekania błędnie ustalonego stanu faktycznego, Sąd w zaskarżonym wyroku przesądził, że Fundusz nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., które to stanowisko jest nieprawidłowe i niezgodne z przepisami prawa. Powyższe uzasadnia uchylenie zaskarżonego wyroku.

W skardze kasacyjnej zawarto wnioski o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi na podstawie art. 188 P.p.s.a., względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 P.p.s.a.; zasądzenie na rzecz Skarżącego od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

W piśmie z dnia 30 października 2025 r., Skarżąca rozszerzyła argumentację, w zakresie naruszenia poprzez błędną wykładnię przepisu:

1) art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. w zw. z art. 2 pkt a) (iii) Dyrektywy PS poprzez błędną wykładnię, stojącą w sprzeczności z jego językowym znaczeniem i uznanie –

wbrew brzmieniu art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. oraz przepisów Dyrektywy PS, której implementację do krajowego porządku prawnego stanowi między innymi przepis art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p., że dla spełnienia warunku niekorzystania przez odbiorcę dywidendy ze zwolnienia z opodatkowania od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania – tj. niekorzystania ze zwolnienia podmiotowego, konieczne jest efektywne opodatkowanie w kraju rezydencji otrzymanej dywidendy – tj. niekorzystanie w kraju rezydencji odbiorcy ze zwolnienia przedmiotowego w zakresie przychodów dywidendowych.

Zaznaczyła, że dotychczasowe stanowisko Skarżącej powołane w skardze kasacyjnej znajduje potwierdzenie także w wydanych przez NSA wyrokach z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1518/24 i II FSK 1489/24. NSA w tych orzeczeniach potwierdził, że dla zastosowania zwolnienia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. nie ma znaczenia, że odbiorca dywidendy korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, obejmującego dochody z dywidend, skoro nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, tj. w ocenie NSA: "wobec braku zawarcia w art. 22 ust. 4 pkt 4 wymogu efektywności opodatkowania dochodów z dywidend wypłacanych przez polską spółkę zależną spółce dominującej mającej siedzibę w państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, niezasadne jest uzależnianie zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego u źródła poprzez odwołanie się do takiej wykładni art. 2 lit. a pkt (iii) dyrektywy 2011/96, wyprowadzonej z orzecznictwa TSUE. (...). Dla zastosowania zwolnienia (...) nie ma więc znaczenia, że odbiorca dywidendy korzysta ze zwolnienia przedmiotowego, obejmującego dochody z dywidend, skoro nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów". Co istotne, NSA wskazał, że takie stanowisko jest aktualne także, jeżeli zwolnienie przedmiotowe dotyczy dochodu z dywidend od spółek zależnych, a dochód z tego źródła stanowiłby znaczną część lub nawet całość osiąganych przez daną spółkę dochodów: "ponieważ skarżąca Spółka w państwie siedziby nie korzysta ze zwolnienia (...) od całości swoich dochodów (zwolnienia podmiotowego), korzystanie przez nią ze zwolnienia przedmiotowego w zakresie dochodów z dywidend od spółek zależnych nie wyklucza możliwości skorzystania ze zwolnienia z podatku (...) nawet, jeżeli dochody z dywidend stanowią zasadniczą część lub nawet całość osiąganych przez tę spółkę dochodów". Ponadto NSA potwierdził, że interpretacja ogólna MF z dnia 20 listopada 2024 r. Nr DD9.8202.1.2024 i wyrażone w niej stanowisko Ministra Finansów powinna być uwzględniana przy wykładni art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. także w sytuacji, gdy na moment rozstrzygania sprawy w postępowaniu podatkowym ta interpretacja nie była jeszcze opublikowana. W ocenie NSA: "Niezrozumiałe jest dezawuowanie przez organ podatkowy korzystnego dla podatnika poglądu prawnego wyrażonego w interpretacji ogólnej Ministra Finansów, mimo, że interpretacja ta została wydana w okresie późniejszym i zarówno skarżąca Spółka, jak i organ podatkowy, nie mogły się na niej oprzeć". Stanowisko NSA potwierdza, że WSA w Lublinie nie miał podstaw, aby w wydanym rozstrzygnięciu pominąć treść interpretacji ogólnej z dnia 20 listopada 2024 r. tylko z tego względu, że została ona wydana już po wydaniu decyzji w II instancji wobec Funduszu. Tym samym Fundusz uzupełnia uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazując, że dokonanie błędnej wykładni przez WSA w Lublinie i prawidłowość stanowiska Skarżącego potwierdzają także powyższe orzeczenia NSA.

2) naruszenie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. poprzez jego błędną wykładnię stojącą w sprzeczności z jego językowym znaczeniem i uznanie, wbrew brzmieniu art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., że dla zastosowania zwolnienia opodatkowania dywidendy wypłacanej przez polską spółkę na rzecz nierezydenta niezbędne jest posiadanie przez odbiorcę dywidendy statusu "rzeczywistego właściciela" czy też "beneficial owner", podczas gdy warunek taki nie został określony w przepisie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. ani w żadnym innym przepisie u.p.d.o.p. regulującym opodatkowanie dywidend.

Fundusz uzupełnia uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazując na wydanie przez NSA wyroku z dnia 13 sierpnia 2025 r. sygn. akt II FSK 1510/22, na mocy którego NSA utrzymał w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 października 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 505/22, zgodnie z którym: "brak w art. 22 ust. 4 oraz w pozostałych przepisach u.p.d.o.p. warunku posiadania przez spółkę otrzymującą dywidendę, w wysokości nieprzekraczającej 2 mln zł, statusu rzeczywistego właściciela przesądza o tym, że dla skorzystania z prawa do zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych w odniesieniu do tych dywidend nie jest wymagane, by odbiorca dywidendy był jej rzeczywistym właścicielem". NSA po raz kolejny zajął zatem stanowisko, że ustawodawca w odróżnieniu od zwolnienia z podatku u źródła pobieranego od odsetek, nie przewidział warunku zwolnienia w postaci posiadania przez spółkę otrzymującą dywidendę statusu rzeczywistego właściciela. Przywołany wyrok świadczy o utrwalonej już linii orzeczniczej NSA, potwierdzającej prawidłową wykładnię art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., zgodnie z którą przepis ten nie przewiduje warunku statusu rzeczywistego właściciela. Tym samym Fundusz uzupełnia uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazując, że dokonanie błędnej wykładni przez WSA w Lublinie i prawidłowość stanowiska Skarżącego potwierdza także powyższe orzeczenie NSA.

3) naruszenia art. 22 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. przez ich błędną wykładnię i uznanie, iż "uzyskującym przychody" w rozumieniu przepisu art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. jest podatnik, który spełnia wszystkie cechy rzeczywistego właściciela na gruncie prawa krajowego, umów międzynarodowych, prawa unijnego, w tym orzecznictwa TSUE i tym samym zignorowanie zawartego w art. 4a pkt 29 u.p.d.o.p. zwrotu "Ilekroć w ustawie jest mowa o rzeczywistym właścicielu..." poprzez odniesienie ustawowej definicji rzeczywistego właściciela do regulacji, która nie posługuje się tym zwrotem, tj. art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p.

Uzupełniając uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej Fundusz wskazuje dodatkowo, że błędna wykładnia tych przepisów przez WSA w Lublinie polegała także na przyjęciu nieprawidłowej definicji "rzeczywistego właściciela" poprzez przyjęcie przez Sąd zbyt rygorystycznych warunków dla spełnienia tej definicji przez danego podatnika i brak uwzględnienia specyfiki działalności funduszy inwestycyjnych lub działalności innych podmiotów, których przedmiot działalności nie wymaga rozbudowanego substratu majątkowo-osobowego, a definicja tego pojęcia przyjęta przez WSA w Lublinie stoi w sprzeczności z definicją przyjętą w objaśnieniach podatkowych MF z dnia 3 lipca 2025 r. Fundusz podkreśla przy tym, że podtrzymuje swoje stanowisko, że przepis art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. przede wszystkim nie wprowadza w ogóle przesłanki posiadania statusu "rzeczywistego właściciela" przez odbiorcę należności dywidendowej. Niezależnie natomiast od tego, że ustawodawca takiego warunku nie wprowadził w odniesieniu do zwolnienia z podatku u źródła dot. dywidend, to przyjęta przez WSA w Lublinie definicja tego pojęcia jest nieprawidłowa i świadczy o nieprawidłowej wykładni powołanych przepisów. Tym samym Fundusz uzupełnia uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazując, że dokonanie błędnej wykładni przez WSA w Lublinie potwierdza także to, że przyjęta przez WSA w Lublinie definicja pojęcia "rzeczywistego właściciela" pozostaje w sprzeczności z Objaśnieniami WHT.

II. W zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 P.p.s.a., poprzez niewłaściwe zastosowanie:

1. art. 22 ust. 4 pkt 4 u.p.d.o.p. w zw. z art. 2 pkt a) (iii) Dyrektywy PS poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu niespełnienia w przedmiotowej sprawie warunku zwolnienia z opodatkowania dywidendy ze względu na zwolnienie tej dywidendy z opodatkowania w kraju rezydencji podatkowej Funduszu. Skarżący uzupełniając uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazuje, że w świetle przywołanych powyżej wyroków NSA z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1518/24 i II FSK 1489/24 dla spełnienia warunków zwolnienia z opodatkowania dywidendy koniecznym jest, aby odbiorca dywidendy nie korzystał ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania, natomiast ten warunek będzie spełniony także wtedy, jeżeli odbiorca dywidendy podlegałby zwolnieniu przedmiotowemu w kraju rezydencji w zakresie dywidendy i to nawet, jeżeli dywidendy stanowiłyby jedyne lub prawie jedyne źródło dochodu jako potencjalną podstawę opodatkowania tego odbiorcy. Tymczasem Fundusz wykazał, że nie podlegał zwolnieniu z opodatkowania od całości swoich dochodów w kraju rezydencji podatkowej (co nie zostało zakwestionowane przez WSA w Lublinie ani organy podatkowe). Tym samym Fundusz uzupełnia uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazując, że niewłaściwe zastosowanie tych przepisów przez WSA w Lublinie potwierdza także stanowisko NSA zajęte w wyrokach z dnia 30 maja 2025 r., sygn. akt II FSK 1518/24 i II FSK 1489/24,

2) art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p. oraz art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów polegające na uznaniu, iż Fundusz nie był uzyskującym dochody (przychody) z dywidend, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., a w konsekwencji, że Fundusz nie spełnia warunku zwolnienia określonego w tym przepisie, co skutkowało odmową zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wobec Funduszu.

Uzupełniając uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej Fundusz wskazuje, że WSA w Lublinie nieprawidłowo uzależnia zastosowanie tego zwolnienia od posiadania statusu "rzeczywistego właściciela", gdy tymczasem w świetle powołanego powyżej wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 2025 r. sygn. akt II FSK 1510/22, potwierdzającego dotychczasową linię orzeczniczą tego Sądu, ustawodawca takiego wymogu nie wprowadził w odniesieniu do dywidend.

Ponadto Fundusz wskazuje także, że nawet gdyby uznać, że dla zastosowania zwolnienia określonego w tym przepisie konieczne jest, aby odbiorca dywidendy posiadał status rzeczywistego właściciela (jak zdaje się uznawać WSA w Lublinie), to Fundusz spełniałby warunki uznania go za rzeczywistego właściciela dywidendy wypłaconej przez M., co potwierdza treść Objaśnień WHT. Tym samym nawet gdyby przychylić się do takiego stanowiska WSA w Lublinie (przy czym Fundusz ponownie podkreśla, że omawiany przepis takiego wymogu nie wprowadza), to prawidłowe zastosowanie tego przepisu oznaczałoby przyznanie Funduszowi zwolnienia wynikającego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p.,

3) art. 22 ust. 1 i ust. 4 u.p.d.o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez WSA, że otrzymana przez Fundusz w 2022 r. dywidenda od M. i powstały z jej tytułu przychód nie podlega zwolnieniu z opodatkowania, o którym mowa w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., ale podlega opodatkowaniu zgodnie z przepisem art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p.

Fundusz uzupełnia uzasadnienie tej podstawy kasacyjnej wskazując, że niewłaściwe

zastosowanie tych przepisów przez WSA potwierdzają także powołane powyżej wyroki NSA oraz Objaśnienia WHT, z których treścią Skarżący się zgadza i przedstawia jako część uzasadnienia własnego stanowiska przemawiającego za uchyleniem zaskarżonego wyroku.

III. W zakresie zarzutów naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., tj.:

1) Naruszenia przepisu art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny (wadliwe zwięzłe przedstawienie stanu sprawy), pominięcie okoliczności wynikających z akt sprawy oraz przyjęcie za podstawę orzekania stanu faktycznego niewynikającego z akt sprawy, czego skutkiem było przesądzenie przez WSA w zaskarżonym wyroku, że Fundusz nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. oraz że znajdzie w sprawie zastosowanie art. 22c) u.p.d.o.p.

Naruszenie przepisów przez WSA w Lublinie w tym zakresie polegało na:

- uznaniu, że Fundusz nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej;

- uznaniu, że utworzenie Funduszu nie miało uzasadnienia ekonomicznego;

- uznaniu, że powiązania osobowe i kapitałowe między podmiotami w grupie wskazują na sztuczność struktury i brak jej rzeczywistego, innego niż podatkowy cel;

- uznaniu, że Fundusz nie uzyskał przychodów z tytułu otrzymania dywidendy;

- uznaniu, że Fundusz nie uzyskał dywidendy dla swojej korzyści ekonomicznej, a przez to nie jest jej rzeczywistym właścicielem, a jedynie stanowi on podmiot pośredniczący;

- uznaniu, że Fundusz nie posiadał wystarczającego substratu majątkowego i osobowego do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym inwestycyjnej;

- nieuwzględnieniu w ocenie stanu faktycznego specyfiki działalności funduszy inwestycyjnych takich jak Strona w kontekście potrzebnego substratu majątkowego i osobowego koniecznego do jej prowadzenia a także:

2) Naruszenia art. 133 § 1 oraz art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny (wadliwe zwięzłe przedstawienie stanu sprawy), pominięcie okoliczności wynikających z akt sprawy oraz przyjęcie za podstawę orzekania stanu faktycznego niewynikającego z akt sprawy w zakresie w jakim WSA uznał, że Fundusz nie był uzyskującym dochody (przychody) z dywidend, o którym mowa w art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., ale jedynie "formalnym odbiorcą dywidendy" i "podmiotem pośredniczącym".

Tymczasem - w ocenie Skarżącej – z zebranego w sprawie materiału dowodowego (w szczególności sprawozdania finansowego Funduszu za 2022 r.) wynika, iż Fundusz był uzyskującym dochody (przychody) z dywidendy wypłaconej przez M. w 2022 r. Dywidenda otrzymana od M. w 2022 r. została bowiem wykazana jako przychód Funduszu w sprawozdaniu finansowym za 2022 r. Fundusz nie przekazał również środków pochodzących z otrzymanej dywidendy na rzecz jakiegokolwiek innego podmiotu (brak jest w aktach sprawy dowodów, które by na to wskazywały), ale otrzymane od M. środki z tytułu dywidendy zostały reinwestowane, tzn. dywidenda posłużyła sfinansowaniu spłaty zobowiązań wynikających z umów inwestycyjnych zawartych przez Stronę,

- w odniesieniu do dwóch powyższych podstaw kasacyjnych Fundusz uzupełnia ich uzasadnienie wskazując, że wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny (wadliwe zwięzłe przedstawienie stanu sprawy), pominięcie okoliczności wynikających z akt sprawy oraz przyjęcie za podstawę orzekania stanu faktycznego niewynikającego z akt sprawy, czego skutkiem było przesądzenie przez WSA w zaskarżonym wyroku, że:

i) Fundusz nie spełnia warunków do zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. oraz że znajdzie w sprawie zastosowanie art. 22c) u.p.d.o.p.,

ii) Fundusz nie był uzyskującym dochody (przychody) z dywidend, o którym mowa w

art. 22 ust. 4 pkt 2 u.p.d.o.p., ale jedynie "formalnym odbiorcą dywidendy" i "podmiotem pośredniczącym", potwierdza także to, że w świetle Objaśnień WHT Fundusz spełnił wszelkie warunki do uznania go za rzeczywistego właściciela dywidendy wypłaconej przez M. W świetle Objaśnień WHT Fundusz spełnił bowiem przesłankę otrzymania danej należności dla własnej korzyści i nieistnienia zobowiązania do przekazania całości lub części należności, a także przesłankę prowadzenia rzeczywistej działalności gospodarczej, jako że posiadał adekwatny substrat majątkowo-osobowy, a źródłem finansowania działalności gospodarczej Funduszu były przychody uzyskiwane z jego własnej działalności inwestycyjnej. Tym samym Objaśnienia WHT potwierdzają dodatkowo, że WSA w Lublinie błędnie przyjął, że Fundusz był jedynie formalnym odbiorcą dywidendy i rzekomo nie miał nad nią władztwa ekonomicznego. Ponadto Objaśnienia WHT potwierdzają, że w sprawie błędnie ustalono, że stan faktyczny zaistniały w sprawie pozwala na zastosowanie art. 22c) u.p.d.o.p., w szczególności WSA w Lublinie przyjął błędne ustalenia co do tego, że Fundusz miał nie prowadzić rzeczywistej działalności gospodarczej, nie posiadał substratu majątkowo-osobowego i był jedynie formalnym odbiorcą dywidendy, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania art. 22c) u.p.d.o.p., podczas, gdy ustalenia te nie tylko nie znajdują oparcia w okolicznościach

faktycznych sprawy oraz w zgromadzonym materiale dowodowym, ale są z nimi sprzeczne. Poniżej Fundusz przedstawia szczegółową argumentację w zakresie uzupełnienia uzasadnienia wskazanych powyżej podstaw kasacyjnych objętych zarzutami kasacyjnymi skargi kasacyjnej, która to argumentacja przemawia za zasadnością wniosku Skarżącego o uchylenie zaskarżonego wyroku.

II. Brak wymogu efektywnego opodatkowania dywidendy dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła.

W pierwszej kolejności Skarżący wskazuje, że WSA w Lublinie nieprawidłowo uznał, że art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wprowadza wymóg, aby odbiorca dywidendy podlegał efektywnemu opodatkowaniu w kraju rezydencji, a zatem, że dla zastosowania tego zwolnienia nie może on podlegać zwolnieniu przedmiotowemu w zakresie dochodu z tytułu dywidendy. Jak ocenił WSA (s. 31-32 zaskarżonego wyroku):

"Jednakże skoro zyski z dywidend podlegają zwolnieniu z opodatkowania, a w rozpoznawanej sprawie - co istotne - ocenie podlega to konkretne źródło przychodów, to z ustaleń tych wynika, że spółka nie płaci podatku dochodowego z uwagi na osiągane w przeważającej mierze dochody podlegające zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych. Tym samym nie wykazuje, że nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania. W tych warunkach podatnik w rzeczywistości nie podlega efektywnemu opodatkowaniu".

Strona podkreśliła końcowo, iż WSA w Lublinie potwierdził, że Fundusz nie podlegał zwolnieniu podmiotowemu od całości swoich dochodów w kraju rezydencji. Tej okoliczności nie kwestionowały też zresztą organy podatkowe w toku postępowania podatkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżony wyrok pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

4. Podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej była błędna wykładnia

i niewłaściwe zastosowanie art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. i w tym zakresie przyznać należy rację stronie skarżącej, gdyż wadliwie Wojewódzki Sąd Administracyjny zinterpretował jego treść, wyprowadzając wnioski nie mające oparcia w treści tego przepisu.

Zgodnie z art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p zwalnia się od podatku dochodowego przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w art. 7b ust. 1 pkt 1 lit. a, f oraz j, (...), jeżeli spełnione są łącznie następujące warunki:

1. wypłacającym dywidendę oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest spółka mająca siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

2. uzyskującym dochody (przychody) z dywidend oraz inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, o których mowa w pkt 1, jest spółka podlegająca w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania;

3. spółka, o której mowa w pkt 2, posiada bezpośrednio nie mniej niż 10% udziałów (akcji) w kapitale spółki, o której mowa w pkt 1;

4. spółka, o której mowa w pkt 2, nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.

Wykładnia językowa tego przepisu prowadzić musi do wniosku, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia w nim opisanego nie jest posiadanie przez uzyskującego dochodu z dywidendy statusu rzeczywistego właściciela. Jedną z podstawowych dyrektyw wykładni językowej jest zakaz wykładni synonimicznej. Zgodnie z tą dyrektywą - różnym zwrotom ustawowym (różnym sformułowaniom użytym w tekście prawnym) nie należy nadawać identycznych (tożsamych) znaczeń. Oznacza to, że prawodawca (ustawodawca) dąży do precyzji i celowo używa różnych słów lub wyrażeń, aby opisać odmienne stany faktyczne, sytuacje prawne lub nadać im inne konsekwencje. Nie posługuje się on wyrazami bliskoznacznymi (synonimami) w sposób zamienny, a każde użyte sformułowanie ma swoje unikalne znaczenie w danym kontekście prawnym. Na uwagę zasługuje również okoliczność, że wyraźnie odmienne regulacje obowiązują w odniesieniu do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych odsetek i należności licencyjnych wypłacanych przez polską spółkę na rzecz zagranicznego podmiotu, o którym mowa w art. 21 ust. 3 u.p.d.o.p. W przepisie tym określono warunki dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła w odniesieniu do odsetek i należności licencyjnych, co do zasady skonstruowane w analogiczny sposób jak warunki zwolnienia z podatku u źródła dla dywidend określone w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., tj. w zakresie wypłat odsetek/należności licencyjnych na rzecz spółki podlegającej w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania i niekorzystającej ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania i posiadającej w spółce wypacającej odsetki/należności licencyjne określony udział w kapitale zakładowym przez nieprzerwany okres co najmniej 2 lat. W art. 21 ust. 3 pkt 4 u.p.d.o.p. przewidziano jednak dodatkowy warunek dla zastosowania zwolnienia z podatku u źródła dla odsetek/należności licencyjnych, którego nie przewidziano w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p., dotyczącym zwolnienia z podatku u źródła dla dywidend. Warunek ten zawarty w art. 21 ust. 3 pkt. 4 u.p.d.o.p. wprost stanowi, że zwolnienie z podatku źródła może mieć zastosowanie jeżeli spółka otrzymująca płatność odsetek / należności licencyjnych będzie ich rzeczywistym właścicielem.

Powszechnie w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się prymat wykładni językowej prawa podatkowego. Oparciem normatywnym tego poglądu jest art. 217 Konstytucji, zgodnie z którym nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podatników zwolnionych od podatków, następuje w drodze ustawy oraz art. 84 Konstytucji RP, który stanowi, że: "Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie". Wobec takich regulacji konstytucyjnych dopuszczenie możliwości wyprowadzenia obowiązków lub ograniczenia uprawnień podatnika przez taką interpretacje tekstu ustawy, która wykracza poza językowe znaczenie użytych w niej słów, budzi zasadnicze zastrzeżenia z uwagi na potencjalne naruszenie zasady pewności prawa stanowionego będącej fundamentem państwa prawnego.

W świetle tych rozważań należy stwierdzić, że z samego przepisu art. 22 ust.4 u.p.d.o.p nie sposób jest wyinterpretować warunku posiadania przez odbiorcę dywidendy statusu rzeczywistego właściciela. Podkreślić wypada, że stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym przedmiocie jest jednolite i ugruntowane (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2023 r. w sprawach II FSK 1277/22 i 1281/22, z dnia 9 października 2024 r. - II FSK 78/22, z dnia 4 kwietnia 2023 roku, II FSK 561-565/22, z dnia 28 października 2025 r. II FSK 154/23, wszystkie dostępne pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną przedstawione w przywołanych orzeczeniach poglądy prawne w pełni podziela i stwierdza, że wobec braku zawarcia w art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wymogu spełnienia przez odbiorcę dywidend warunku posiadania statusu beneficial owner (rzeczywistego właściciela), niezasadne jest uzależnianie zastosowania zwolnienia z podatku dochodowego u źródła poprzez odwołanie się do orzecznictwa TSUE w sposób, w jaki uczynił to Sąd pierwszej instancji.

Zwrot "beneficial owner" jest kluczowym pojęciem międzynarodowego prawa podatkowego. Pojęcie to pojawia się w art. 10, art. 11 i art. 12 MK OECD, a jego rozwinięcie w komentarzu do tej Konwencji obecne jest w Modelowej Konwencja ONZ (UN Model Double Taxation Convention between Developed and Developing Countries) oraz w Dyrektywie Rady 2003/49/WE z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie do wypłat odsetek i należności licencyjnych między powiązanymi spółkami z różnych państw członkowskich, w Dyrektywie Rady 2011/96/UE z dnia 30 listopada 2011 r. w sprawie wspólnego systemu opodatkowania mającego zastosowanie do spółek dominujących i spółek zależnych różnych państw członkowskich i opartym o nią orzecznictwie TSUE (połączone sprawy C-116/16 i C-117/16 tzw. duńskie).

Podsumowując te rozważania, należy stwierdzić, że poprzez obowiązek wynikający z art. 22a u.p.d.o.p uwzględnienia przy stosowaniu art. 20-22 tej ustawy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, treść art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p winna ulec modyfikacji wynikającej z tej umowy. Tymczasem poza sporem pozostaje, iż z sytuacją taką w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - Sąd pierwszej instancji uznał stan faktyczny ustalony przez organ podatkowy za prawidłowy. Z kolei w ocenie autora skargi kasacyjnej Fundusz prowadził rzeczywistą, a nie pozorną działalność inwestycyjną. To właśnie operacje kapitałowe i finansowe są właściwe dla profilu działalności inwestycyjnej, których przykładem jest nabycie udziałów M. i otrzymanie od tego podmiotu dywidendy.

Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in. w powołanych wyżej wyrokach) wskazuje się, że weryfikując status i rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej danego podmiotu należy wziąć pod uwagę przykładowo następujące czynniki: czy posiada własny majątek; czy posiada biuro w sensie materialnym; czy zatrudnia personel; czy opłaca rachunki związane z bieżącą działalnością (w tym np. za wynajem, za media: prąd, telefony i.t.p.); czy zatrudnia (posiada) osoby zarządzające z wystarczającym doświadczeniem i wiedzą w zakresie transakcji finansowych; czy posiada swój kapitał, który służy finansowaniu działalności; czy podejmuje samodzielnie i na własny rachunek czynności w obrocie gospodarczym; czy pomiędzy podmiotem a jego właścicielem/właścicielami nie zachodzą powiązania kapitałowe i osobowe, tego rodzaju, że podmiot taki można uznać za jedynie administratora dochodu.

Skarżący Fundusz kryteriów tego testu nie spełnia.

Trafnie więc Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjął za prawidłowe stwierdzenie organów wskazujące na sztuczność struktury, w której funkcjonował podatnik, w szczególności przy braku substratu majątkowego i osobowego, powiązaniach pomiędzy podmiotami w Grupie oraz specyficznymi cechami przyjętego sposobu działalności. Ustalone w sprawie okoliczności wskazują, że spółka nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej w zakresie otrzymanych należności – otrzymane środki przekazuje inwestorom przy braku możliwości dalszej alokacji bądź alokuje w kolejną inwestycję, a po zakończeniu trwania Funduszu i likwidacji inwestycji środki finansowe są przekazywane inwestorom. Skarżąca nie posiada odpowiedniego substratu majątkowo-osobowego, nie zatrudnia żadnych pracowników, nie posiada lokalu ani urządzeń służących do wykonywania działalności gospodarczej, ponosi przy tym tylko koszty administracyjne i z tytułu prowizji S. Na sztuczność struktury, w jakiej strona funkcjonuje, wskazują także wyczerpująco opisane w decyzji powiązania osobowe pomiędzy spółkami w Grupie. W szczególności, jak podniesiono wyżej, strona jest zarządzana m.in. przez osobę wykonującą funkcje zarządcze w 21 podmiotach wchodzących w skład Grupy.

Powyższe wnioski zostały w sposób prawidłowy wyciągnięte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wskazał, że "skarżąca jest obowiązkowo zarządzana przez zewnętrznego zarządcę, to jest przez S., w ten sposób, że S. podejmuje decyzje dotyczące alokacji powierzonych środków, a komplementariusz i komandytariusz podatnika wykonują czynności polegające na zbieraniu aktywów od inwestorów w celu ich lokowania w aktywa inwestycyjne oraz na ponoszeniu ryzyka i uzyskiwaniu związanych z tym korzyści. (...) komandytariusz podatnika posiada łącznie 45 wspólników, to jest komplementariusza oraz 44 komandytariuszów, którymi są: 32 fundusze, 5 firm ubezpieczeniowych, organizacja charytatywna, międzynarodowa instytucja finansowa oraz 6 innych instytucji finansowych. Jednocześnie, funkcje członków zarządu komplementariusza strony pełnią: A.F., T.G. i E.M., z tym, że T.G. (który był pełnomocnikiem strony w postępowaniu podatkowym w sprawie) jest również jedną z osób pełniących kluczowe zadania w Grupie E. (sprawującym funkcje zarządcze w 21 podmiotach z tej Grupy) oraz zarazem pośrednim udziałowcem mniejszościowym w komplementariuszu strony. Osoba ta dodatkowo jest wskazana jako przedstawiciel prawny komandytariusza podatnika w złożonej luksemburskiej deklaracji podatku CIT w części dotyczącej informacji dodatkowych. Natomiast pozostali członkowie zarządu komplementariusza zajmują się w Grupie E. profesjonalnym świadczeniem usług zarządczych w oparciu o stałe wynagrodzenie. (...) skarżąca z jednej strony nie posiada lokalu, zaś z drugiej nie zatrudnia jakichkolwiek pracowników. (...) komplementariusz strony jest odpowiedzialny za kwestie administracyjne oraz zarządzanie stroną, jak też zarządzanie jej aktywami. (...) podmiot ten, pełniący zarazem jednak wykonuje te zadania "pod nadzorem Komplementariusza". W ramach swych obowiązków podejmuje według własnego uznania decyzje inwestycyjne oraz dotyczące wyjścia z inwestycji dla Funduszu na podstawie rekomendacji Doradcy Inwestycyjnego". Jak trafnie dostrzegł organ, zadania opisanego wyżej "Doradcy Inwestycyjnego" realizuje spółka amerykańska, którą jest E., zarejestrowana w Stanach Zjednoczonych pod adresem [...] Nowy Jork. Pod tym samym adresem w Nowym Jorku usytuowane jest również biuro zarejestrowanego na Kajmanach komandytariusza podatnika – P2" (str. 26-28 uzasadnienia wyroku).

Wszystkie te okoliczności potwierdzają, że strona nie prowadzi rzeczywistej działalności gospodarczej, a utworzenie jej nie miało uzasadnienia ekonomicznego, gdyż stanowi ona podmiot pośredniczący, istniejącym w strukturze Grupy w celu optymalizacji podatkowej (minimalizowania obciążeń podatkowych).

Opisane wyżej okoliczności faktyczne – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – trafnie przywiodły Sąd pierwszej instancji do wniosku, że struktura powiązanych z sobą kapitałowo i personalnie podmiotów została stworzona i służyła zasadniczo uzyskaniu dywidend bez ich opodatkowania podatkiem dochodowym.

Z uwagi na powyższe zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że wykorzystanie Skarżącej w strukturze Grupy do wykazania przesłanek zwolnienia z poboru WHT jest sprzeczne z celem tych przepisów. Sposób działania Skarżącej uznać należy za sztuczny, w rozumieniu art. 22c) u.p.d.o.p. Zgodnie z treścią tego przepisu oznacza to, że art. 22 ust. 4 u.p.d.o.p. wprowadzający zwolnienie podatkowe w odniesieniu do przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych nie mógł zostać wobec strony zastosowany.

W tym miejscu należy podnieść, że te ustalenia faktyczne poczynione przez organ podatkowy, a które zaakceptował Sąd pierwszej instancji nie zostały skutecznie podważone w skardze kasacyjnej. Za niezrozumiały należy uznać zarzut strony dotyczący naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a., stanowiący, iż "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy". Trudno bowiem dopatrzeć uchybienia temu przepisowi w sytuacji, gdy autor skargi kasacyjnej faktycznie nie zgadza się z oceną zebranego materiału dowodowego – a to nie odnosi się do przesłanek wynikającym z cytowanego przepisu.

Za chybione również uznać należy wytknięcie w skardze kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu - uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W orzecznictwie przyjmuje się, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 P.p.s.a., jeżeli nie wiadomo, jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął, jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. może być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej, gdy wada uzasadnienia nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (zob. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 12 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1620/10 oraz wyrok NSA z 19 grudnia 2024 r., sygn. akt III OSK 2718/23). Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego, dlaczego sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem, dlaczego nie stwierdził - czy stwierdził - w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, czy też przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 1985/09). Jednocześnie zarzut kasacyjny oparty o treść art.141 § 4 P.p.s.a nie może służyć do podważania błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku oraz błędnej wykładni i zastosowania prawa materialnego

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których mowa w art. 141 § 4 P.p.s.a. Kwestionowane uzasadnienie zawiera wszystkie elementy, które winno zawierać – zwięzłe przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, podstawę prawną oraz jej wyjaśnienie. Sposób jego sporządzenia umożliwiał także sformułowanie skargi kasacyjnej liczącej kilkanaście stron zarzutów i argumentów na ich poparcie oraz ich ocenę przez Naczelny Sąd Administracyjny. Stwierdzić należy, że twierdzenie o powoływaniu w uzasadnienie przez Sąd na "okoliczności, które nie wynikały z ustalonego przez organ stanu faktycznego" mogło być kwestionowane w ramach zarzutów błędu w ustaleniach faktycznych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Sąd pierwszej instancji (mimo częściowo błędnego uzasadnienia) dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonej decyzji i w sposób jasny i wyczerpujący przedstawił motywy, które nim kierowały.

Końcowo wskazać należy, iż w sytuacji, w której żadna ze stron niniejszego postępowania nie zakwestionowała poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o konieczności ponownego rozpoznania sprawy w zakresie zbadania przesłanek zwolnienia wynikającego z art. 17 ust. 1 pkt 58 u.p.d.o.p. - zagadnienie to uchyla się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 183 § 1 P.p.s.a.).

5. Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 184 P.p.s.a należało oddalić skargę kasacyjną.