Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 594/22, oddalający skargę D.B. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy (dalej: "organ", "DIAS") z dnia 12 września 2022 r. w przedmiocie odmowy uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej. Wyrok ten dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl (CBOSA).
2. W stanie faktycznym sprawy Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: "Naczelnik") decyzją z dnia 2 czerwca 2021 r. odmówił Skarżącej stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2017 rok w kwocie [...] zł. Po rozpatrzeniu odwołania, DIAS w Bydgoszczy decyzją z dnia 8 września 2021 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Na powyższą decyzję DIAS Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który postanowieniem z dnia 7 lutego 2022 roku, sygn. akt I SA/Bd 836/21 odrzucił ją z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
Pismem z dnia 25 maja 2022 r. Skarżąca wystąpiła do Naczelnika z wnioskiem o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 253 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm., dalej: "O.p."), w odniesieniu do decyzji Naczelnika z dnia 2 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniła, że w trakcie postępowania prowadzonego przed Naczelnikiem wskazała na fikcyjność przychodów uzyskanych przez E. Sp. z o.o. sp. k. z siedzibą we W., a tym samym na fikcyjność swojego dochodu. Według Skarżącej, organ nadużył tzw. interesu publicznego poprzez danie mu pierwszeństwa nad ważnym interesem podatnika. W ocenie Strony, odmowa stwierdzenia nadpłaty narusza jej ważny interes jako podatnika, gdyż została zubożona nie ze swojej winy, a kwota ponad [...] zł. w sposób istotny naruszyła budżet rodzinny. Zdaniem Skarżącej, jej działalność w żaden sposób nie uszczupliła budżetu Państwa, co w tej sytuacji upoważnia ją do skorzystania z preferencji podatkowych. Strona wniosła o uwzględnienie wartości równoprawnego, a zwłaszcza uczciwego traktowania podatnika, jako mającego ważny interes w uchyleniu lub zmianie wymienionej decyzji. Wskazała, że jej sytuacja życiowa, rodzinna i osobista oraz ekonomiczna i majątkowa poprzez wydaną decyzję doznała niepowetowanego i nieodwracalnego uszczerbku. W ocenie Strony, wykazała ona brak winy ze swojej strony.
DIAS decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. odmówił uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej tego organu z dnia 8 września 2021 r.
Decyzją z dnia 12 września 2022 r. DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przywołał treść art. 253 § 1 O.p. i wskazał, że możliwość wzruszenia decyzji w trybie tego przepisu została uzależniona od spełnienia przynajmniej jednej z dwóch przesłanek, to jest "interesu publicznego" lub "ważnego interesu podatnika". Organ wyjaśnił, że "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny" nie zostały zdefiniowane w ustawie, lecz ich znaczenie zostało przede wszystkim ukształtowane przez orzecznictwo sądowe, a następnie przedstawił jak pojęcia te należy interpretować. Wyjaśnił ponadto, że nieuprawnione wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji odmawiającej stwierdzenia nadpłaty podatkowej nie tylko naruszałoby konstytucyjną zasadę równości podatników wobec prawa oraz ordynacyjną zasadę budowania zaufania do organów podatkowych, ale przede wszystkim zasadę legalizmu, czyli działania organu podatkowego na podstawie prawa.
W ocenie organu strony obrotu gospodarczego mogą w dowolny sposób kształtować swoje stosunki, jednak konsekwencje rozliczania się między podmiotami gospodarczymi nie mogą obciążać budżetu państwa. Okoliczności braku uregulowania przez kontrahenta płatności za świadczone usługi wywołuje dla spółki skutki podatkowe zarówno w sferze obowiązków, jak i uprawnień, i nie może stanowić uzasadnionej przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej. W tej sytuacji nie można wymagać od organu podatkowego, aby godził się na przerzucenie na Skarb Państwa skutków zaistniałego stanu rzeczy.
Przypomnienia wymaga, że Skarżącej, jako komandytariuszowi, przysługiwała wypłata zysku spółki, proporcjonalnie do wysokości jej udziału w spółce komandytowej. Spółka nie otrzymała zapłaty z tytułu faktury wystawionej na rzecz kontrahenta ze Stanów Zjednoczonych. Wypłata odpowiedniej części zysku nie mogła zatem nastąpić tak długo jak nie doszło do uregulowania należności przez dłużnika. Organ podatkowy ocenił zaś, że brak wypłaty zysku Skarżącej stanowił konsekwencję niewyegzekwowania należności od kontrahenta, a okoliczność braku uregulowania przez kontrahenta płatności za świadczone usługi wywołuje dla spółki skutki podatkowe zarówno w sferze obowiązków, jak i uprawnień, i nie może stanowić uzasadnionej przesłanki do wzruszenia decyzji ostatecznej. DIAS podkreślił, że przystępując do spółki w charakterze komandytariusza Skarżąca podlega obowiązkowi opodatkowania dochodów osiągniętych przez spółkę z prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazał, że osoba, która przystępuje do spółki komandytowej jako komandytariusz czyni to z pełną świadomością, że sprawami spółki faktycznie nie będzie się zajmować, a będzie się nimi zajmować inna osoba (komplementariusz) i godzi się na taki stan rzeczy. Tym samym występując do spółki jako jej komandytariusz, Skarżąca powinna była dokładnie zapoznać się z przepisami regulującymi kwestię obowiązków i uprawnień wspólników spółki komandytowej, ze wszystkimi ich konsekwencjami w sferze prawno-podatkowej, w szczególności kształtującymi obowiązki i uprawnienia podatnika, które następnie wyjaśnił w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.