od warunków, które ustaliłyby między sobą na rynku podmioty niepowiązane, czego konsekwencją było bezpodstawne dokonanie oszacowania dochodów skarżącej.
2.3. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję NUCS (jako organu odwoławczego) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. — Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 329 ze zm.;
zw. dalej "ppsa") przyjmując, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Op. Brak było bowiem podstaw do zaniechania przez organ podatkowy analizy przedstawionych przez spółkę dowodów w postaci raportów sporządzonych przez D. AG i K. AG dla Grupy M. Za nieuzasadnione sąd pierwszej instancji uznał przy tym stanowisko NUCS, że pominięcie ww. raportów stanowiło wynik zastosowania § 4 ust. 3 rozporządzenia (w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przywołano nieistniejącą jednostkę redakcyjną, tj. pkt 3 § 4, zob. s. 20). Przyjął bowiem, że skoro umowa została zawarta w 2015 r., to również analizy późniejsze – o ile dotyczą warunków, które były znane lub przewidziane w dacie jej zawarcia – mogą być istotne dowodowo. Końcowo WSA stwierdził, że naruszenie przepisów postępowania spowodowało, że stan faktyczny sprawy nie został wyjaśniony w sposób umożliwiający ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 ust. 1, 2 i 3 updop.
2.4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik NUSC (radca prawny). Wystąpił o uchylenie ww. wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie
o uchylenie ww. wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Na podstawie regulacji z art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, Naczelnik UCS postawił wyrokowi WSA zarzuty naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (1-3), a także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego (4), tj. naruszenie:
1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 180 § 1 oraz art. 187 § 1 Op, a także § 4 ust. 3 rozporządzenia poprzez wadliwą kontrolę legalności działania organu oraz zaniechanie rozpoznania przez sąd istoty sprawy
w zakresie określenia dochodu podatnika wynikającego z transakcji z podmiotem powiązanym, wynikające z błędnego przekonania sądu, że stanowisko organu odnośnie do ustalenia wartości rynkowej przedmiotu transakcji jest przedwczesne z uwagi na nie zgromadzenie całości materiału dowodowego, podczas gdy organ poddał analizie wszystkie okoliczności zgodnie z zasadami wynikającymi z rozporządzenia w związku
z czym sprawa powinna zostać rozpoznana co do istoty, a decyzja organu podatkowego nie powinna zostać uchylona;
2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1,
art. 187 § 1 i art. 191 Op w zw. z § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia polegające
na uwzględnieniu skargi strony przeciwnej i uchyleniu decyzji organu podatkowego wynikające z błędnego przyjęcia, że organ nie uwzględnił obowiązku rozpatrzenia całości materiału dowodowego i nie rozpatrzył materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tj. nie dokonał analizy dwóch raportów z 2018 i 2020 r., podczas gdy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawidłowo ocenił zgromadzony materiał dowodowy w oparciu o zasady wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej oraz z § 4 rozporządzenia i w tym kontekście dokonał analizy raportu z 2017 r., gdyż tylko jego treść była znana stronom [transakcji-dopisek NSA] w 2017 r. a pozostałe raporty zostały sporządzone później, wobec czego strona nie mogła mieć o nich wiedzy, a organ nie mógł wziąć ich pod uwagę;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 141 § 4 ppsa w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia poprzez sformułowanie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania niemożliwych do wykonania przez organ bez naruszenia przepisów prawnych, czego rezultatem dla organu jest niewykonalność wyroku.
Istotność wpływu na wynik sprawy wskazanych wyżej naruszeń przepisów postępowania przejawia się w tym, że myląc transakcję z 2017 r. z umową ramową
z 2015 r. sąd de facto zaprzeczył istocie cen transferowych wyprowadzając wniosek,
że organ podatkowy nie zgromadził i nie przeanalizował całości materiału dowodowego. Gdyby sąd pierwszej instancji zważył, że w sprawie chodzi o transakcję z 31 grudnia 2017 r., a nie o umowę z 2015 r., to po pierwsze nie stwierdziłby, że rozumowanie organu jest nieuzasadnione, gdyż "żadna z analiz nie spełniałaby warunków organu" oraz nie stwierdziłby przedwczesności ustaleń i oceny tych ustaleń dokonanej przez organ. Po drugie, rozpoznałby sprawę co do istoty, a zatem dokonałby analizy stanu sprawy na gruncie przepisów materialnych, co doprowadziłoby go do wniosku, że organ zasadnie określił stronie przeciwnej zobowiązanie podatkowe. Po trzecie zaś nie sformułowałby wskazań co do dalszego postępowania, które są w istocie niewykonalne dla organu bez naruszenia prawa.
Zarzut materialnoprawny (4) skargi kasacyjnej dotyczy zaś naruszenia § 4 ust. 3 rozporządzenia poprzez:
a) niewłaściwe zastosowanie tego przepisu wynikające z błędnego uznania, że stan faktyczny polegający na wyeliminowaniu przez organ dwóch raportów z 2018 i 2020 r. ze względu na to, że raporty te nie były i nie mogły być znane stronie przeciwnej
w dniu zawarcia umowy (tj. w dniu 31 grudnia 2017 r.) nie odpowiada hipotezie normy prawnej z § 4 ust. 3 rozporządzenia, gdyż stan wiedzy podatnika należy odnosić
do daty zawarcia umowy z 2015 r., podczas gdy stan faktyczny w istocie odpowiada hipotezie tej normy prawnej, gdyż datą, do której należy odnosić stan wiedzy podatnika jest w przedmiotowym stanie faktycznym data zawarcia transakcji w 2017 r. a nie umowy w 2015 r., jak błędnie przyjął sąd pierwszej instancji;
b) błędną wykładnię tego przepisu w kontekście pojęcia "transakcji" opartą
na pominięciu specyfiki sporządzania dokumentacji cen transferowych, tj. pominięciu reguł systemowych i celowościowo-funkcjonalnych wykładni tego przepisu i uznaniu,
że transakcją w przedmiotowym stanie faktycznym, o której mowa we wskazanym przepisie, jest umowa ramowa z 2015 r., podczas gdy prawidłowa wykładnia § 4 ust. 3 rozporządzenia powinna przebiegać w odniesieniu do całości przepisów w zakresie cen transferowych i dawać taki rezultat interpretacyjny, że transakcją w rozumieniu rzeczonego przepisu jest transakcja potwierdzona fakturą w roku, za który podatnik sporządza dokumentację podatkową w cenach transferowych.
2.5. Pełnomocnik spółki nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi
na skargę kasacyjną. Natomiast pismem z 27 marca 2025 r. wystąpił z wnioskiem
o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia się procedury rozstrzygnięcia sporu dotyczącego podwójnego opodatkowania prowadzonej na skutek wniosku spółki z 27 lutego 2024 r. przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. W trakcie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek spółki o zawieszenie postępowania sądowego. Pełnomocnik spółki (adwokat) wystąpił zatem o oddalenie skargi kasacyjnej i o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
3. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną należy uwzględnić oraz uchylić zaskarżony wyrok na podstawie art. 185 § 1 ppsa.
3.1. Usprawiedliwione okazały się zarzuty procesowe skargi kasacyjnej odnośnie do naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 ppsa oraz w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia. W konsekwencji za zasadne należało uznać również zarzuty procesowe skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania podatkowego, tj. art. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 oraz art. 191 Op. Sąd pierwszej instancji uchylając decyzję Naczelnika UCS z 23 marca 2022 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa nie przedstawił stosownych rozważań dotyczących "istotności" naruszeń procesowych zarzucanych temu organowi podatkowemu. Nie przedstawił również stosownych rozważań materialnoprawnych dotyczących rozpoznawanej sprawy. W tym nie odniósł się należycie do argumentacji Naczelnika UCS prezentowanej na tle przepisów rozporządzenia, w szczególności § 4 ust. 3, zgodnie z którym przy ustalaniu wartości rynkowej przedmiotu transakcji organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej nie biorą pod uwagę okoliczności, które nie mogły być znane stronom transakcji w dniu jej zawarcia, a które, jeśli byłyby znane, mogłyby powodować określenie przez strony wyższej lub niższej wartości przedmiotu takiej transakcji. W sposób dowolny przyjął zatem, że argumentacja NUCS wyrażona
na tle § 4 ust. 3 rozporządzenia nie ma wpływu na ocenę zasadności stanowiska tego organu podatkowego odnośnie do odstąpienia od uwzględnienia przy ustalaniu wartości rynkowej transakcji raportów sporządzonych przez D. AG i K. AG dla Grupy M. Zgodzić należy się przy tym z autorką skargi kasacyjnej co do tego, że WSA nie wyjaśnił na jakiej podstawie powołuje się na umowę z 2015 r. w kontekście pojęcia "transakcja" używanego w przepisach rozporządzenia, w tym także we wszystkich jednostkach redakcyjnych § 4 (a także w art. 11 ust. 4a updop). Naruszenie art. 141 § 4 ppsa dotyczy zatem zarówno sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego (uchylonego) wyroku w sposób uniemożliwiający dokonanie kontroli instancyjnej, ale także poprzez brak należytych wskazań co do dalszego postępowania, których adresatem byłby organ podatkowy. Warto zauważyć, że sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił również tego, jaki wpływ na wynik sprawy miałoby uwzględnienie ww. raportów przy dokonywaniu oceny sposobu zastosowania art. 11 ust. 1 updop. Przepis ten ma zaś kluczowe znaczenie
dla wyniku niniejszej sprawy, gdyż spełnienie przesłanek wskazanych w art. 11 ust. 1 updop skutkuje koniecznością stosowania przez organ podatkowy kolejnych jednostek redakcyjnych wymienionych przez WSA (tj. ust. 2 lub 3). W uzasadnieniu uchylonego wyroku brak jest rozważań dotyczących wartości rynkowej przedmiotu transakcji.
3.2. Przedwczesne, a przez to nieusprawiedliwione okazały się natomiast zarzuty materialnoprawne skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia § 4 ust. 3 rozporządzenia. Skoro przedmiotem stosownych rozważań materialnoprawnych sądu pierwszej instancji nie była regulacja zawarta w treści § ust. 3 rozporządzenia, to znaczy, że chybiony jest zarzut błędnej wykładni tego przepisu oraz niewłaściwego zastosowania tego przepisu. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie brak stosownych rozważań sądu pierwszej instancji w zakresie wykładni § 4 ust. 3 rozporządzenia, a także odnośnie
do niewłaściwego zastosowania tego przepisu, pozwala na sformułowanie zasadnych zarzutów procesowych skargi kasacyjnej. Nie pozwala natomiast na sformułowanie zasadnego zarzutu materialnoprawnego co do naruszenia § 4 ust. 3 rozporządzenia
w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 174 pkt 1 ppsa. Stawianie zarzutu naruszenia art. 141 § 4 ppsa w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji jako wydanego z naruszeniem przepisów postępowania skutkuje zaś brakiem możliwości zastosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny art. 188 ppsa, tj. uchyleniem zaskarżonego wyroku i rozpoznaniem skargi poprzez jej oddalenie. W tym zakresie wniosek skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny. Dodać warto, że w ocenie składu orzekającego nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 124 i art. 125 ppsa, uzasadniające zawieszenie postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że brak jest podstaw do wniosku jakoby zainicjowanie przez spółkę procedury rozstrzygania sporu dotyczącego podwójnego opodatkowania stanowiło kwestię prejudycjalną w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1a) ppsa. Niezasadny okazał się zatem wniosek spółki zawarty w jej piśmie procesowym z 27 marca 2025 r.
Ponownie rozpoznając sprawę sąd pierwszej instancji obowiązany będzie zatem uwzględnić powyższe rozważania dokonując oceny legalności decyzji NUCS z 23 marca 2022 r., a także przy dokonywaniu oceny zasadności zarzutów skargi. Dodać warto, że skład orzekający podziela zasadnicze elementy stanowiska WSA wyrażonego w ramach wykładni art. 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 updop. Tym bardziej niezrozumiałe w tej sytuacji jest uchylenie przez WSA ww. decyzji wyłącznie z tej przyczyny, że organ podatkowy nie uwzględnił w procesie stosowania prawa (szacowania dochodów spółki) raportów nieistniejących w 2017 r., jednocześnie z pominięciem okoliczności zmiany sposobu liczenia wartości opłat licencyjnych, skrajnie niekorzystnych dla spółki. Opłaty te od 2015 r. zostały ustalone jako trzykrotność dotychczasowych, czyli stosowanych
w latach 1998 – 2014. Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił również czemu miałoby służyć uwzględnienie nieistniejących w 2017 r. raportów (zastosowaniu art. 11 ust. 1 czy też zastosowaniu jednej z kolejnych jednostek redakcyjnych (ust. 2 lub ust. 3).
4. W świetle przedstawionych wyżej rozważań Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 ppsa, tj. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę WSA w Lublinie do ponownego rozpoznania. Skarga kasacyjna posiada bowiem usprawiedliwione podstawy procesowe. W zakresie kosztów postępowania sądowego orzeczono zaś na podstawie przepisów art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 i art. 209 ppsa w zw. z przepisami § 2 pkt 7, § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), uwzględniając przy tym wynik niniejszej sprawy.