Pismem z dnia 11 marca 2026 r. Skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu.
W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. akt II FSK 2193/23 została wniesiona w związku z wydaniem w dniu 9 lipca 2025 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o sygn. akt SK 64/20.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jednocześnie jednak art. 190 ust. 2 Konstytucji RP stanowi, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach wymienionych w art. 188 podlegają niezwłocznemu ogłoszeniu w organie urzędowym, w którym akt normatywny był ogłoszony. Stosownie do art. 190 ust. 3 in principio Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego.
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2025 r. sygn. akt SK 64/20 na który powołuje się Skarżący, dotychczas nie został ogłoszony (opublikowany) w Dzienniku Ustaw, zgodnie z art. 190 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP. W takiej sytuacji Trybunał Konstytucyjny nie określił innego terminu utraty mocy obowiązującej. Skoro więc powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony (opublikowany) w Dzienniku Ustaw, to nie można przyjmować, że wyrok ten wywołał skutek prawny w postaci usunięcia z systemu prawnego niekonstytucyjnego rozumienia wymienionych w nim przepisów prawnych (por. L. Garlicki, uwagi 7 - 10 do art. 190, [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, red. L. Garlicki, t. 5, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2007, s. 8 - 11).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ogłoszenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw nie ma charakteru wyłącznie technicznego, lecz stanowi konstytucyjnie określony warunek jego wejścia w życie i wywołania skutków prawnych w sferze powszechnie obowiązującej. Do czasu ogłoszenia wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie uzyskuje przymiotu skuteczności normatywnej w porządku prawnym. Ponadto nie dochodzi wówczas do rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
Wymaga podkreślenia, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego wyraźnie rozróżnia się dwa zdarzenia prawne, tj. publiczne ogłoszenie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny (ogłoszenie sentencji po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego) oraz jego ogłoszenie w Dzienniku Ustaw, stanowiące warunek wejścia w życie orzeczenia w rozumieniu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP.
Należy mieć na uwadze, że Trybunał Konstytucyjny jest tzw. ustawodawcą negatywnym, to jest może usuwać z systemu prawa normy uznane za niekonstytucyjne (tak: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 1653/25). Wykładnia przepisów dotyczących ogłaszania orzeczeń Trybunału musi zatem uwzględniać zasady ogłaszania przepisów prawa.
Skoro zasadą wynikającą z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP jest, że warunkiem wejścia w życie ustaw, rozporządzeń oraz aktów prawa miejscowego jest ich ogłoszenie, to należy przyjąć, że warunkiem koniecznym usunięcia z systemu prawa normy uznanej przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjną jest ogłoszenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w taki sam sposób, w jaki zostały ogłoszone przepisy zawierające niekonstytucyjną normę.
Wobec powyższego, dopiero ogłoszenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w organie urzędowym nadaje mu moc powszechnie obowiązującą w znaczeniu formalnym i prowadzi do zmiany stanu obowiązywania norm w systemie prawa. Na gruncie art. 272 § 1 i 2 P.p.s.a. relewantne jest właśnie to zdarzenie - wejście w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w rozumieniu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP. Ustawodawca wyraźnie powiązał początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie z "wejściem w życie" orzeczenia, a więc nie sposób utożsamiać tego momentu z wcześniejszym publicznym ogłoszeniem sentencji wyroku. Skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lipca 2025 r. sygn. akt SK 64/20 nie został opublikowany w odpowiednim organie urzędowym, a więc nie doszło do jego wejścia w życie w rozumieniu art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, to tym samym nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. W tej sytuacji nie można bowiem przyjąć, że termin z art. 272 § 2 P.p.s.a. został zachowany, skoro nie zaistniało zdarzenie prawne inicjujące jego bieg.
Analogiczny pogląd wyrażono w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 1651/25 i I OSK 1660/25, z dnia 25 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 1994/25 oraz z dnia 27 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 1652/25, który skład orzekający w niniejszej sprawie podziela.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 281 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu należało orzec na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.