Wyrok NSA z dnia 24 marca 2026, sygn. II FZ 11/26

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący zarzucił naruszenie art. 86 § 1 P.p.s.a. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Pełnomocnik podtrzymał, że przedstawił dokumentację medyczną, która uprawdopodobnia chwilowe problemy z oczami. Nie przedstawił dokumentacji z wizyty w dniach, gdy ból oczu uniemożliwił złożenie pisma w terminie – przed umówieniem potencjalnej wizyty lekarskiej pełnomocnik planował bowiem zaczekać kilka dni, żeby zobaczyć czy ból samoistnie nie ustąpi. W międzyczasie ból uniemożliwił pełnomocnikowi jednak złożenie pisma w terminie - czy choćby poproszenie o to Skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Powyższe oznacza, że tylko stwierdzenie, iż strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi zatem o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić się należy z Sądem pierwszej instancji, że pełnomocnik strony (wnioskodawca) nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający okoliczności, które wskazywałyby na brak winy w uchybieniu terminowi. Przede wszystkim pełnomocnik nie wykazał, aby na przeszkodzie do usunięcia braków formalnych skargi stanęły nagłe, niespodziewanie i niemożliwe do przewidzenia przeszkody, których pomimo ogromnych starań nie udało się usunąć. Zasadnie podkreślał Sąd pierwszej instancji, że dokumentacja przedstawiona przez pełnomocnika dotyczyła okresu sprzed wniesienia skargi do sądu, nie odnosiła się do okresu w którym pełnomocnik miał się podjąć czynności procesowej w postaci uzupełnienia braków formalnych skargi. Z przedstawionych dokumentów nie wynika, by w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi doszło do znacznego i nagłego pogorszenia choroby pełnomocnika uniemożliwiającego prawidłowe uzupełnienie braków formalnych skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela także stanowisko, zgodnie z którym profesjonalny pełnomocnik, jako osoba dbająca należycie o interesy swojego mocodawcy, winien podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu zabezpieczenia terminowości dokonywanych czynności procesowych, chociażby poprzez skorzystanie z pomocy osób trzecich, np. poprzez udzielenie pełnomocnictwa substytucyjnego innemu doradcy podatkowemu, który wspomógłby go w sytuacji choroby i w obliczu upływającego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży bowiem obowiązek takiego zorganizowania swojej pracy, aby w sposób właściwy dbano o interesy mocodawcy (zob. postanowienie NSA z 7 maja 2014 r., II OZ 412/14, z 1 października 2025 r., III FZ 436/25).

Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.