Uzasadnienie
Postanowieniem z 11 sierpnia 2025 r., sygn. akt I SA/Kr 416/25 w sprawie ze skargi E. B.j (dalej: "Skarżąca") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 10 kwietnia 2025 r. w przedmiocie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., w skrócie "p.p.s.a.") oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że podane we wniosku okoliczności odnoszące się własnej pomyłki pełnomocnika i podania błędnego adresu epuap, co skutkowało brakiem wiedzy o terminie rozprawy nie mogą w ocenie sądu, wyłączyć winy w niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, gdyż wskazują na co najmniej lekkie niedbalstwo w postaci błędnego podania adresu do doręczeń epup.
Pełnomocnik Skarżącej zaskarżył powyższe postanowienie w całości i zarzucił mu naruszenie art. 86 § 2 p.p.s.a. i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie do ponownego rozpoznania lub też oddalenia lub też jego uchylenia i wydanie postanowienia o przywróceniu terminu do uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony, która nie dokonała w terminie czynności procesowej. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Brak winy zachodzi wówczas, gdy dochowana zostanie należyta staranność przy dokonaniu danej czynności procesowej. Należy przy tym szczególnie zwrócić uwagę, że chodzi tu o staranność należytą w danych stosunkach, a nie nadzwyczajną czy najwyższą obejmującą podejmowanie wszelkich możliwych czynności, w tym również czynności nieracjonalnych. Ustawodawca nie określił kryteriów oceny zachowania strony co oznacza, że kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być zatem oceniany przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności konkretnej sprawy. Wykazany brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności stanowi konieczną przesłankę przywrócenia terminu. Instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Istotą instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony swoich praw, w sytuacji gdy upływ określonego terminu procesowego wywołuje dlań negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby negatywnych konsekwencji uniknąć. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma zatem ustalenie, że uchybienie nastąpiło (rozpoczął i zakończył bieg termin procesowy) i że zdarzenie to nie nastąpiło z winy strony. Stosowanie omawianej instytucji winno odbywać się wyjątkowo i być traktowane w sposób ścisły, ograniczony tylko do szczególnych okoliczności, w sposób niewypaczający zasady wyważonego formalizmu i dyscypliny procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu w kontekście badania zasadności jego przywrócenia winien być oceniany przez pryzmat wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy, biorąc przy tym pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. W procesie oceny występowania ewentualnego zawinienia należy uwzględniać, że winą może być obarczona również osoba trzecia, której strona postępowania sądowoadministracyjnego powierza dokonanie określonej czynności procesowej, co dotyczy w szczególności działania profesjonalnego pełnomocnika umocowanego w sprawie.