Wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2026, sygn. II FZ 124/25

-art. 7 Konstytucji RP oraz art. 121 § 1 p.p.s.a. (zasada zaufania obywatela do państwa i działania wnikliwego) poprzez niepodjęcie przez sąd żadnych działań mających na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, w szczególności niezweryfikowanie, czy wpłata o określonych parametrach (kwota, data) nie wpłynęła na inny rachunek budżetowy sądu powszechnego znajdującego się w tej samej miejscowości (Białystok), zwłaszcza przy tożsamym beneficjencie środków publicznych (budżet państwa).

Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do dalszego rozpoznania (nadanie biegu skardze) oraz zwolnienie zażalenia od wpisu, na podstawie art. 220 § 4 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy przede wszystkim podkreślić, że pełnomocnik skarżącego nie zaprzecza, że wezwanie zostało doręczone prawidłowo i było w swej treści jednoznaczne (wiadomo było, jakiego zachowania sąd oczekuje od pełnomocnika), jak też, że nie wykonał wezwania w zakreślonym terminie. Akta sprawy potwierdzają, że pełnomocnik został pouczony o skutkach niewykonania wezwania w terminie 7 dni od jego otrzymania, tj. że nieuiszczenie wpisu spowoduje odrzucenie skargi.

W świetle art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W okolicznościach sprawy nie ma wątpliwości, że przesłanki zastosowania tego przepisu zostały spełnione, gdyż skarżący, mimo wezwania, nie opłacił wpisu. W konsekwencji zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z prawem.

Nie można zgodzić się z twierdzeniami strony, że wykonanie obowiązku uiszczenia wpisu poprzez jego wpłatę w wyznaczonym terminie na rachunek dowolnego sądu (innego niż ten, do którego złożono pismo podlegające wpisowi) jest równoznaczne z uiszczeniem opłaty sądowej w terminie. Opłaty sądowe stanowią dochód budżetu państwa. Wszystkie sądy są jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 27 sierpnia 2007 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz.1483), jednakże są one wyodrębnione pod względem organizacyjnym, księgowym i statystycznym (por. M. Cilak [w:] Ustawa o finansach publicznych. Komentarz, red. Z. Ofiarski, LEX/el. 2021, art. 9). Potwierdza to art. 176 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 334 ze zm.) oraz art. 14 ustawy z 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz.1267), z których wynika wyodrębnienie w budżecie dochodów i wydatków sądownictwa powszechnego oraz sądownictwa administracyjnego. Wpłata wpisu na rachunek sądu powszechnego nie może zatem być uznana za wpłatę wpisu od skargi w ustawowym terminie.

Nie doszło także do naruszenia gwarantowanego konstytucyjnie i konwencyjnie prawa do sądu oraz zasady zaufania obywatela do państwa i działania wnikliwego Obowiązek poniesienia opłat w związku ze wszczęciem postępowania sądowego co do zasady nie stanowi ograniczenia prawa do sądu. Wymagania co do obowiązku wpłaty opłaty sądowej w określonym terminie nie stanowią nadmiernego formalizmu, skoro sąd ma obowiązek wskazać wysokość opłaty, termin do jej uiszczenia oraz sposób, w jaki strona może ten obowiązek wykonać. Od strony można wymagać należytej staranności przy spełnieniu warunków formalnych (por. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 16 października 2012 r. w sprawie P[...], skarga 34216/07, LEX nr 1219713). W tej sprawie skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, w doręczonym mu zarządzeniu wskazano wysokość wpisu, termin do jego uiszczenia, a także numer rachunku bankowego, na który wpis ma być uiszczony oraz na możliwość jego zapłaty w kasie sądu. Tym samym nie można uznać, że omyłka strony w numerze rachunku sądowego, na który wpłacono równowartość wpisu może być uznana za naruszenie prawa do sądu poprzez nieustalenie przez sąd, że opłata sądowa została uiszczona na rzecz innego sądu.

Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.