Wyrok NSA z dnia 11 marca 2026, sygn. II FZ 20/26

b) art. 87 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., poprzez błędne wskazanie, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych w terminie, podczas gdy skarżący, w tym także jego pełnomocnik, nie zaniechał uzupełnienia braków formalnych w terminie,

c) art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji medycznej skarżącego załączonej do wniosku o przywrócenie terminu, podczas gdy dokumentacja ta wykazuje, że skarżący uprawdopodobnił brak swej winy w uchybieniu terminu.

Mając na uwadze wyżej opisane okoliczności oraz treść wniesionej skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 16 marca 2023 r., zdaniem strony skarżącej należy uznać, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu, zatem nie ziściły się przesłanki odrzucenia skargi określone w art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie jest zasadne.

Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu, jeśli została wniesiona z uchybieniem terminu. Należy podkreślić, że regulacja zawarta w art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ma charakter związany, co oznacza, że w przypadku wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, sąd ma obowiązek odrzucić skargę bez badania przyczyn naruszenia terminu. Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje, czy w danej sprawie rzeczywiście nie został dochowany termin na dokonanie czynności procesowej, a w konsekwencji – czy sąd pierwszej instancji zasadnie skargę odrzucił. W toku takiego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie bada natomiast tego, z jakich powodów doszło do ewentualnego uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Tym samym za niezasadne należy uznać zarzuty sformułowane w zażaleniu, bowiem w istocie dotyczą one kwestii przywrócenia terminu, a nie odrzucenia skargi.

W rozpoznawanej sprawie sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., czego następstwem było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 16 marca 2023 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznych w sprawach określenia: wysokości zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2010 - 2012 oraz odsetek za zwłokę od nieuregulowanych zaliczek miesięcznych na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące w latach 2010 – 2012 doręczona została w trybie zastępczym w dniu 4 kwietnia 2023 r. Oznacza to, że termin do wniesienia skargi, upływał 4 maja 2023 r., co trafnie wskazał sąd w kontrolowanym postanowieniu. Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, złożył skargę 30 kwietnia 2025 r., z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2025 r. WSA odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi, zaś postanowienie to jest prawomocne, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 31 października 2025 r. oddalił zażalenie skarżącego na powyższe postanowienie (sygn. akt II FZ 80/20). W tych okolicznościach sąd, stosując art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawidłowo odrzucił skargę, uznając, że została ona wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia.

Z wymienionych powodów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.