Wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2026, sygn. II FZ 25/26

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie jest zasadne.

Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 P.p.s.a). Natomiast w myśl art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Natomiast skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 230 § 3 P.p.s.a.).

Wysokość wpisów sądowych w sprawach rozpatrywanych przed sądami administracyjnymi została uregulowana rozporządzeniem. Zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 tego rozporządzenia wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych - 500 zł.

W zaskarżonych zarządzeniach powołano się na § 1 pkt 3 rozporządzenia, zgodnie z którym wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi dla wartości przedmiotu zaskarżenia o wartości ponad 50 000 zł do 100 000 zł - 2 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 1500 zł. W niniejszej sprawie w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu od skargi określono wpis sądowy na kwotę 1695 zł, stosownie do § 1 pkt 3 rozporządzenia z uwagi na ustalenie wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 84 729 zł (k. 20 akt sprawy).

Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że wartość przedmiotu zaskarżenia, a w konsekwencji wysokość wpisu została ustalona w sposób nieprawidłowy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosowanie powinien znaleźć § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia, który stanowi, że w sprawach skarg z zakresu zobowiązań podatkowych, nieobjętych wpisem stosunkowym wpis stały wynosi 500 zł. W rozpatrywanej sprawie skarga do Sądu pierwszej instancji została wniesiona na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2021 r. i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi podatkowemu pierwszej instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tego rodzaju sprawach spór nie sprowadza się do kwestionowania konkretnej należności pieniężnej, a dotyczy ustalenia istnienia przesłanek uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jednakże sprawa taka nadal objęta jest zakresem zobowiązań podatkowych. Postępowanie w sprawie podatkowej toczyło się bowiem w zakresie zobowiązania podatkowego za 2021 r. Charakter sprawy, w której wniesiono skargę, a ściślej jej przedmiot wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi, i tym samym przesądza o tym, jaki rodzaj wpisu strona będzie zobowiązana uiścić. Podkreślić przy tym należy, że nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu.

Należy podzielić prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że wpis od decyzji kasacyjnej ma charakter wpisu stałego i zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia i wynosi 500 zł. Zaskarżone zarządzenie narusza prawo, a wskazana w nim kwota należnego wpisu jest nieprawidłowa (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 grudnia 2013 r. sygn. akt I GZ 559/13; z dnia 16 lutego 2015 r. sygn. akt II FZ 15/15, z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FZ 171/12 oraz z dnia 9 marca 2010 r. sygn. akt I FZ 142/10, treść uzasadnienia tych postanowień oraz innych orzeczeń sądów administracyjnych powołanych w niniejszym uzasadnieniu dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

W orzecznictwie przyjęto, że zarządzenie przewodniczącego określające wartość przedmiotu zaskarżenia w wyniku sprawdzenia tej wartości nie jest zaskarżalne. Podlega ono kontroli wskutek zażalenia na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I GZ 181/14). Z uwagi na wniosek Skarżącego o ponowne ustalenie wysokości wpisu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 191 P.p.s.a., dokonał również kontroli zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego I Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 marca 2026 r. w przedmiocie ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 i art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji, a stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197, art. 198 i art. 191 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie drugim sentencji.