Wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2026, sygn. II FZ 30/26

3.3. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że Skarżąca nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek, które dawałyby podstawę do zastosowania środka ochrony tymczasowej. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji argumentacja zawarta we wniosku sprowadzała się do stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej majątkowej szkody u Skarżącej. Poza ogólnymi stwierdzeniami w tym zakresie Skarżąca nie przywołała jednak danych, które potwierdzałyby w sposób wiarygodny, że takie niebezpieczeństwo rzeczywiście istnieje. Ogólnikowego przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej Skarżącej nie można bowiem uznać za wystarczające potwierdzenie wystąpienia przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarówno w skardze, jak i zażaleniu przedstawiając swój aktualny stan finansowy ograniczyła się tak naprawdę do podania kilku generalnych informacji, na podstawie których trudno jest jednoznacznie określić jak ewentualny brak wstrzymania decyzji wpłynie na działanie Spółki. Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny jak i Naczelny Sąd Administracyjny nie posiadały wystarczających danych pozwalających na przeprowadzenie dokładnej analizy i wysnucie na jej podstawie wniosku, że wykonanie decyzji doprowadzi Skarżącą do znacznych strat finansowych. Przede wszystkim nie została przedstawiona struktura wpływów i wydatków Spółki, w szczególności w dłuższym zakresie czasowym. Na podstawie danych przedstawionych przez Skarżącą niemożliwym zatem było jednoznaczne określenie jak wykonanie decyzji wpłynie na funkcjonowanie Spółki. Nie sposób zatem również określić czy ewentualna strata wywołana wykonaniem decyzji rzeczywiście będzie na tyle znacząca, aby uznać ją za spełniającą wymogi określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że składająca zażalenie ograniczyła się jedynie do przedstawienia danych z niewielkiej przestrzeni czasowej, obejmującej tylko jeden kwartał w 2025 r. Nie pozwala to w żaden sposób na ustalenie jaka jest rzeczywista kondycja finansowa Spółki. Wpływy i wydatki w tak krótkim okresie mogą się bowiem znacząco różnić w zależności od okoliczności, w porównaniu z innymi okresami. Tak niewielki przedział czasu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest niewystarczający, aby określić jednoznacznie jaka jest sytuacja finansowa Skarżącej. Informacje podane przy okazji składania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji oraz późniejszego zażalenia były zatem niewystarczające do uwzględnienia żądania Spółki. Jak już wyżej wskazano natomiast, na Sądzie nie ciąży natomiast obowiązek przeprowadzania dalszych czynności w zakresie wyjaśniania okoliczności odnoszących się do kwestii konieczności wstrzymania zaskarżonej decyzji. To Skarżąca jest zobowiązana przedstawić wszystkie konieczne informacje celem wykazania, że rzeczywiście może ona ponieść straty uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji. Ewentualnie negatywne skutki procesowe w przypadku niewykonania przez Skarżącą tego obowiązku, z oddaleniem wniosku włącznie w niniejszym przypadku obciążają zatem Spółkę. Skarżąca podając niewiele informacji nie dała Sądowi realnej możliwości do zbadania czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki do zastosowania instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Spółka opierała się bowiem w znacznej mierze na własnych twierdzeniach, które na podstawie złożonej dokumentacji nie mogły być w pełni zweryfikowane. Oznacza to, że Sąd wydając postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji musiałby się opierać głównie na twierdzeniach Skarżącej nie mających żadnego konkretnego uzasadnienia. Sąd natomiast w rozstrzyganiu sporów zobowiązany jest do kierowania się obiektywnymi przesłankami, nie zaś subiektywnymi odczuciami jednej ze stron postępowania. Samo przekonanie strony Skarżącej co do tego, że poniesiona strata będzie znaczna, nie może stać się podstawą dla rozstrzygnięcia Sądu. Składane oświadczenia Skarżącej w ramach uzasadnienia wniosku o wstrzymanie decyzji nie stanowiły powodu dla uwzględnienia wniosku.

3.4. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób również uznać za zasadną argumentacji, według której Sąd rozpatrujący wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie uwzględnił faktu, że decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego rozłożono Skarżącej płatność zaległości podatkowej na 12 rat. W ocenie Skarżącej tego rodzaju decyzja potwierdzała jednoznacznie, ze Spółka znajduje się w złej kondycji finansowej i niewstrzymanie wykonania decyzji mogłoby doprowadzić do znaczących strat finansowych po jej stronie. Co więcej, spółka podnosiła, że tego rodzaju dowód ma niepodważalny charakter, gdyż decyzja o rozłożeniu na raty zaległości została wydana przez organ podatkowy, zatem potwierdza obiektywnie przywoływane przez Skarżącą okoliczności, co przeczyłoby oparciu wniosku na samych subiektywnych twierdzeniach strony. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny również nie podzielił stanowiska Skarżącej. W ślad za Sądem I instancji należy przede wszystkim zauważyć, że instytucja rozłożenia na raty zaległości podatkowej oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzją cechują się odrębnością i mają zastosowanie w przypadkach, których nie można uznać za tożsame. Rozłożenie na raty ma służyć ułatwieniu wykonania zobowiązania podatkowego, natomiast wstrzymanie wykonania decyzji nastąpić może jedynie wtedy, gdy prowadziłoby ono do daleko idących skutków niemożliwych do późniejszego odwrócenia lub naprawienia. Już pobieżny przegląd obu instytucji wskazuje, że mają one inne zastosowanie i nie sposób dojść do wniosku, że użycie jednej z nich prowadzić powinno automatycznie do skorzystania z drugiej. Trafnie zauważył więc Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przesłanki zastosowania obu tych instytucji są różne, w związku z czym niekoniecznie wydanie decyzji o rozłożeniu na raty świadczy o zaistnieniu podstaw do także do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że rzeczywiście do rozłożenia na raty zaległości podatkowej może dojść w przypadku trudności finansowych podatnika, jednakże niekoniecznie muszą one przybierać formę tak znacznych trudności, aby koniecznym było zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji. To właśnie na Skarżącej jako składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania, ze trudności finansowe nie tylko istnieją, ale że są na tyle znaczne, że zachodzi konieczność wstrzymania wykonania decyzji. Temu obowiązkowi Spółka jednak nie podołała, gdyż samo powołanie się na decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego nie może zostać uznane za wystarczające dla dowiedzenia, że wykonanie decyzji doprowadziłoby do niemożliwych do odwrócenia skutków. Oprócz tego zaznaczenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie zauważył, iż rozłożenie na raty zaległości podatkowej Spółki w rzeczywistości ułatwi jej ochronę własnych interesów finansowych i przez to wręcz przeczy, aby koniecznym było zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym zakresie należało dostrzec, że każdorazowo rozłożenie na raty jakiejkolwiek kwoty ułatwia zarządzanie środkami finansowymi, gdyż pozwala na uniknięcie zablokowania znacznych zasobów pieniężnych. Przy zastosowaniu takiego mechanizmu Skarżąca po spłacie określonej części zaległości nadal pozostaje w posiadaniu środków, którymi może obracać, co niemożliwe byłoby bez wcześniejszego zastosowania rozłożenia na raty. Uznać zatem należy, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego tak naprawdę polepsza sytuację Spółki. Tym trudniej zatem przychylić się do stanowiska, że zachodzą przesłanki do zastosowania wstrzymania zaskarżonej decyzji, gdyż środek ten może zostać użyty jedynie w skrajnych przypadkach, gdy trudności finansowe strony są na tyle daleko idące, że ich skutki byłyby później potencjalnie nieodwracalne. Przyznać w tym miejscu należy zatem rację Sądowi I instancji, że zastosowanie mechanizmu rozłożenia na raty zaległości Skarżącej świadczy tak naprawdę o poprawie sytuacji Spółki, a nie jej drastycznym pogorszeniu.

3.5. Nie sposób zgodzić się także z argumentacją Skarżącej, według której zobowiązanie Spółki do wykonania decyzji, tj. uiszczenia całości podatku doprowadziłoby ją do bankructwa i w konsekwencji zwolnienia znacznej ilości pracowników. Tego rodzaju skutek rzeczywiście mógłby zostać uznany za trudny do odwrócenia, jednak Spółka nie wykazała w wystarczającym stopniu, aby mogło do niego realnie dojść. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że informacje przekazane przez Skarżącą nie są wystarczające, aby stwierdzić czy tego rodzaju zagrożenie jest rzeczywiste. Jak już wyżej wskazano dane przekazane przez Spółkę nie pozwalają na dokładną ocenę w jakiej kondycji finansowej znajduje się ona realnie, co też nie pozwala na stwierdzenie, że zagraża jej bankructwo i konieczność zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej. Obowiązek wykazania tego faktu spoczywał natomiast na Skarżącej. Ponadto wspomniane rozłożenie na raty w ocenie Sądu ma właśnie na celu ochronę Spółki przed nadmiernymi negatywnymi skutkami konieczności uiszczenia zaległości podatkowej i Skarżąca nie wykazała w żaden sposób, że tego rodzaju pomoc jest niewystarczająca. W tym zakresie poprzestała jedynie na własnych twierdzeniach, które nie mogą być podstawą do wstrzymania wykonają zaskarżonej decyzji. Subiektywne odczucia Strony postępowania nie mogą bowiem stanowić podstawy rozstrzygnięcia Sądu, który jest zobligowany do opierania się jedynie na obiektywnych przesłankach. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadna jest argumentacja, według której Spółka na skutek pogorszenia sytuacji finansowej będzie zmuszona zwolnić szereg pracowników, co stanowiłoby trudny do odwrócenia skutek. Z podobnych względów na aprobatę nie zasługiwała argumentacja dotycząca strat wizerunkowych oraz utraty kontrahentów ze względu na konieczność ograniczenia działalności gospodarczej ze względu na trudności finansowe spowodowane koniecznością wykonania zaskarżonej decyzji. W tym zakresie Spółka również poprzestała na własnych twierdzeniach, co nie pozwalało na zweryfikowanie czy wspomniane zagrożenie rzeczywiście istnieje.

3.6. W ślad za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym należało zatem stwierdzić, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Podkreślić także należy, że realizacja zobowiązań publicznoprawnych poprzez uiszczanie wynikających z decyzji organów podatkowych zobowiązań, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, jednak takie wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją i samo w sobie nie stanowi podstawy do wstrzymania wykonania decyzji. Wobec treści zażalenia trzeba podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Uwzględniając zatem całość rozważań opisanych powyżej należało dojść do konkluzji, że argumentacja Skarżącej była niewystarczająca do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co skutkowało oddaleniem zażalenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.