W zażaleniu strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, a czynności tej dokonuje się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, o czym stanowi art. 54 § 1 p.p.s.a. Wniesienie skargi po upływie terminu powoduje zaś obligatoryjne jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Aby skutecznie wnieść do sądu skargę, strona musi to uczynić za pośrednictwem organu, którego rozstrzygnięcie kwestionuje, w terminie prawem przewidzianym. Mając na względzie fakt, że strona kwestionuje skuteczność doręczenia decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, w dalszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 i 2 o.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 o.p., operator pocztowy przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 150 § 2 o.p.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej, o czym stanowi § 3 ww. przepisu. Stosownie do art. 150 § 4 o.p. w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Jak stanowi art. 150a o.p., na wniosek strony doręczenie może być dokonane na wskazany przez nią adres skrytki pocztowej. W tym przypadku pismo przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 1640) składa się w placówce pocztowej tego operatora. Artykuł 150 § 2-4 stosuje się odpowiednio, z tym że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej, wraz z informacją o możliwości jego odbioru, umieszcza się w skrytce pocztowej adresata.
Przepisy o doręczeniach pism pełnią dwojaką rolę. Po pierwsze mają zapewnić sprawne procedowanie przez organ administracji, a w konsekwencji zapobiegać próbom negatywnego wpływania przez strony na przebieg postępowania poprzez utrudnianie go w wyniku nieodebrania pism i próby blokowania jego przebiegu. Po drugie, mają zapewnić stronom postępowania możliwość zapoznania się z pismami, które są do nich kierowane, przede wszystkim przez zagwarantowanie procedury urzeczywistniającej możliwość odebrania i zapoznania się przez stronę z treścią pisma w odpowiednim terminie (zob. wyrok NSA z 14 stycznia 2021 r., II FSK 2330/20). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wszelkie uchybienia przy zastosowaniu trybu doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 73 p.p.s.a. powodują jego bezskuteczność. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na konieczność zagwarantowania stronom postępowania administracyjnego prawa do sądu oraz gwarancji rzetelnej procedury, takie podejście znajduje również odzwierciedlenie na gruncie art. 150 o.p., a więc dla uznania czy decyzja została skutecznie doręczona w trybie art. 150 o.p. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa/pracownik organu podatkowego lub inna upoważniona osoba zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Umieszczone na zwróconej przesyłce adnotacje, czy to na kopercie, czy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru opatrzone stosownymi pieczątkami oraz podpisami mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone (zob. postanowienie NSA z 18 października 2022 r., III FZ 532/22).
W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 150a o.p., którego ewentualne uwzględnienie skutkowałoby najdalej idącymi procesowo konsekwencjami. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest on niezasadny. W rozpoznawanej sprawie pomimo sformułowania przez stronę na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji wniosku o doręczanie korespondencji w trybie art. 150a o.p., w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji strona zakwestionowała ten sposób doręczania korespondencji, zarzucając naruszenie ww. przepisu "(...) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na doręczaniu pism na adres skrytki pocztowej, mimo że wniosek Strony nie spełniał wymogów określonych przepisami prawa i nie mógł mu zostać nadany bieg (...)" (cyt. zarzutu odwołania skarżącej od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji). Ponadto w uzasadnieniu przytoczonego zarzutu spółka argumentowała: "(...) brak wezwania Strony przez Organ do usunięcia braku formalnego poskutkował tym, że wszystkie pisma skierowane przez Organ na adres skrytki pocztowej, w tym także zaskarżona Decyzja, zostały doręczone w sposób wadliwy.". Wobec przytoczonego stanowiska spółki wyrażonego na etapie postępowania przed organami podatkowymi, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja organu odwoławczego została prawidłowo nadana na adres spółki, tj. ul. O. [...], [...] W., który to adres został podany przez stronę w omawianym odwołaniu. W świetle powyższego należy przyznać rację sądowi meriti, że strona nie wyartykułowała jasno, aby oczekiwała doręczania przesyłek w trybie art. 150a o.p., zatem brak jednoznacznego formułowania żądań obciąża jedynie stronę.
Ponadto mając na względzie treść wniesionego odwołania do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku, zarzutów sformułowanych w odrzuconej przez sąd a quo skardze, jak również w rozpoznawanym zażaleniu, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że strona w zależności od etapu postępowania, czy to przed organami podatkowymi, czy przed sądami administracyjnymi, kwestionuje zasadność lub niezasadność zastosowania art. 150a o.p. w sprawie, upatrując w takim działaniu korzyści procesowych. Tego typu działanie, cechujące się niekonsekwencją odnośnie właściwego adresu, na który organy powinny doręczać pisma w sprawie, nie mogło wywrzeć oczekiwanego przez stronę skutku w postaci uwzględnienia żądań spółki.
Na podstawie analizy akt sprawy należy stwierdzić, że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku została doręczona stronie w trybie art. 150 o.p. (doręczenie przez awizo w postępowaniu podatkowym). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że przesyłka zawierająca decyzję została zwrócona do nadawcy w dniu 19 listopada 2024 r. wobec niepodjęcia dwukrotnie awizowanego pisma. Pierwsze awizo zostało umieszczone pod adresem skarżącej w dniu 4 listopada 2024 r., a drugie awizo w dniu 12 listopada 2024 r., co jednoznacznie wynika z adnotacji umieszczonych na kopercie awizowanej przesyłki i znajduje potwierdzenie w elektronicznym systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej. Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że w dniu 18 listopada 2024 r. rozpoczął swój bieg termin do wniesienia skargi, który upłynął z dniem 18 grudnia 2024 r. Skarga strony została wniesiona w dniu 10 lutego 2025 r., a więc po upływie przewidzianego prawem terminu, co musiało skutkować jej odrzuceniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Na powyżej zaprezentowaną ocenę skuteczności doręczenia nie miała wpływu treść pisma strony z 5 maja 2025 r., które dotyczyło kwestii braku doręczeń pism przez Pocztę Polską oraz podjęcie przez skarżącą próby nakłonienia organu do wniesienia reklamacji pocztowej. Tego typu twierdzenia nie podważają domniemań wynikających z adnotacji, pieczątek i podpisów umieszczonych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru oraz kopercie zawierającej przesyłkę pocztową.
Nie zasługiwał na uwzględnienie także zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 166 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku (w przypadku rozpoznawanej sprawy postanowienia) powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz wyjaśnienie powodów, dla których sąd pierwszej instancji odrzucił skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko sądu meriti instancji wyrażone w tym zakresie pozwala na poddanie zaskarżonego orzeczenia kontroli instancyjnej. Natomiast zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować oceny prawnej i oceny ustaleń faktycznych przeprowadzonej przez wojewódzki sąd administracyjny.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.