Wyrok NSA z dnia 23 września 2025, sygn. II FZ 55/25

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 19 maja 2025 r. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz przywrócenie terminu ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a., w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

W świetle tych przepisów, konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu stanowi brak winy po stronie podmiotu dokonującego czy zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując zdrowiem lub życiem własnym bądź innych osób, lub nie narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe.

Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona przedstawi przekonującą argumentację, która uprawdopodobnia brak winy w uchybieniu terminu. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Jedynie gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, można mówić o braku winy. Innymi słowy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej, ale także lżejszej jej postaci, tj. niedbalstwa, rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy. Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą.

W niniejszej sprawie Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu argumentowała tym, że w okresie od 24 do 28 stycznia 2025 r. przebyła infekcję z zaleceniami pozostania w domu. 24 stycznia 2025 r. nagle zachorowała, a stan chorobowy uniemożliwiał jej normalne funkcjonowanie – Skarżąca leżała w łóżku, wymagała pomocy małżonka, który podawał jej leki. Wskazała, że stan chorobowy trwał do 30 stycznia, zaś w czasie infekcji Skarżąca poddała się samoizolacji, bowiem obawiała się, że choroba mogła być spowodowana zakażeniem grypą, która była powszechna w tamtym okresie. Dalej Skarżąca podkreśliła, że to złe samopoczucie i pozostawanie w stanie bezpośrednio po przebytej infekcji doprowadziło do wadliwego obliczenia terminu na wniesienie wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Na dowód tego, przedłożyła zaświadczenie lekarskie z 6 marca 2025 r., w którym wskazano, że w okresie od 24 do 30 stycznia 2025 r. Skarżąca przebyła infekcję kataralną z zaleceniem pozostania w domu.

W przypadku, gdy strona wskazuje chorobę jako przyczynę uchybienia terminu, konieczne jest wykazanie, że rodzaj choroby uniemożliwiał dokonanie czynności oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się bowiem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy o chorobie są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu przykładowo przez wyręczenie się inną osobą (por. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. II OSK 2175/10; z dnia 31 marca 2012 r., sygn. II GSK 278/11; postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. II FZ 527/11).

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie ocenił, iż nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia