Z zarzutów skargi kasacyjnej, które zostały oparte na obydwu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji DIAS w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automatach poza kasynem gry, stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem i dlatego oddalił wniesioną na nią skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w sprawie, następnie zaakceptowanie przez WSA dokonanej na ich podstawie przez organy administracji oceny, że stanowiące przedmiot, przeprowadzonej 23 listopada 2016 r., kontroli automaty do gier: [...] nr [...], [...] [...], [...] [...], które nie posiadały poświadczeń rejestracji wydanych przez właściwego naczelnika urzędu celnego, służyły do urządzania na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h. poza kasynem gry w lokalu "[...]" znajdującym się przy ul. S w L., a strona swoim zachowaniem wypełniła znamiona deliktu, polegającego na urządzaniu gier w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. na automatach poza kasynem gry, skarżąca nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry lub zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych, co skutkowało nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 48.000zł, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.
W świetle opisanych zasad, zarzuty skargi kasacyjnej nie podważają trafności stanowiska Sądu I instancji, że kontrolowana decyzja nie jest niezgodna z prawem, a tym samym skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieusprawiedliwione są zarzuty wskazane w pkt I. a petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyroki NSA z: 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07; 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11), a do tego właśnie zmierza autor skargi kasacyjnej zarzucając naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Sąd I instancji jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05).
Nie stanowi naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nieodniesienie się przez Sąd I instancji do wszystkich zarzutów skargi, ponieważ o czym była już mowa uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną. Natomiast odwołanie się przez Sąd I instancji do poglądów wyrażonych w uzasadnieniach innych sądów, wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest dopuszczalną praktyką i - wbrew twierdzeniom autora skargi - nie świadczy o braku samodzielności Sądu I instancji w rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z 15 lipca 2022 r., sygn. akt III OSK 1715/21).
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii naruszenia przez organ II instancji art. 7, art. 7a § 1, art. 8, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 88 § 1 k.p.a. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary pieniężnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, a nie przepisy k.p.a. Stanowią o tym przepisy art. 8 i art. 91 u.g.h. Z art. 8 u.g.h. wynika, że do postępowań w sprawach określonych w u.g.h. stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa o grach hazardowych stanowi inaczej. Natomiast art. 91 u.g.h. stanowi, że do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa. Sąd I instancji trafnie zatem stwierdził, że zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. są niezasadne.
Podkreślenia wymaga, że skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Należy przy tym wskazać, że przy sporządzaniu skargi kasacyjnej wprowadzono tzw. przymus adwokacki, aby nadać temu środkowi odwoławczemu charakter pisma o wysokim stopniu sformalizowania, gdy chodzi o wymagania dotyczące podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, jako istotnych elementów konstrukcji skargi kasacyjnej (por. wyroki NSA z dnia: 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt I FSK 1353/09; 30 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1961/08; 29 stycznia 2010 r., sygn. akt I FSK 2048/08).
W konsekwencji należy uznać, że stan faktyczny ustalony przez organy i jego ocena, przyjęte następnie przez Sąd I instancji za podstawę wyrokowania, nie został skutecznie zakwestionowany skargą kasacyjną. W skardze kasacyjnej nie podważono bowiem zgodności z prawem dokonanych w tej sprawie ustaleń faktycznych, które doprowadziły do uznania, że z powodu podejmowanych czynności skarżąca była urządzającą gry na automatach w rozumieniu przepisów u.g.h.
Wskazać należy, że ustawa o grach hazardowych nie zawiera legalnej definicji "urządzającego gry", jednak posługuje się tym określeniem w wielu przepisach, z których można wywnioskować zakres tego pojęcia. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy (por. wyroki NSA z: 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1915/17; 27 lutego 2019 r., sygn. akt II GSK 5042/16; 26 listopada 2020 r., sygn. akt II GSK 47/18; 15 listopada 2022 r., sygn. akt II GSK 860/19). Urządzającym grę jest więc ten podmiot, który zapewnia (stwarza, organizuje) warunki umożliwiające udział w grze na automatach bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia nieograniczonej liczbie graczy. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jednoznacznie wyjaśnił, na podstawie, jakich okoliczności uznał skarżącą za podmiot urządzający gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Zebrany materiał dowodowy potwierdzał aktywne działania skarżącej. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji skarżąca (jako wydzierżawiająca) zawarła w dniu 7 października 2016 r. z umowę dzierżawy powierzchni z HOT QUIZ Łódzkie Sp. z o. o., na podstawie, której Spółka [...] Łódzkie wydzierżawiła część lokalu znajdującego się w lokalu mieszczącego się w L. przy ul. S. W lokalu tym na podstawie tej umowy, eksploatowane były przedmiotowe urządzenia. Zgodnie z brzmieniem umowy skarżącą (jako wydzierżawiająca), przyjęła na siebie dodatkowe obowiązki związane z funkcjonowaniem automatów, umieszczonych w lokalu, w którym prowadziła działalność gospodarczą. Zgodnie z § 6 umowy, nie tylko zapewniała dostęp energii elektrycznej do przedmiotowych urządzeń ale również zobowiązała się do nadzoru nad nimi i niezwłocznego informowania dzierżawcy wystąpieniu jakichkolwiek uszkodzeń i innych nieprawidłowości. Strona zobowiązała się równocześnie do "utrzymania przedmiotu dzierżawy w stanie umożliwiającym eksploatowanie Quizomatów". Dzierżawca natomiast zobowiązał się do zapewnienia wydzierżawiającemu, obsługi prawnej związanej z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń. Takie zachowanie wydzierżawiającego można uznać za sprawowanie nadzoru nad prawidłową działalności automatów. Istotne jest, iż zgodnie z § 3 wyżej wymienionej umowy czynsz dzierżawny, ustalony został jako 37 % procent od sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych Quizomatach. Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że tak sformułowane warunki zapłaty czynszu dzierżawnego, jednoznacznie wskazują, że był on ścisłe powiązany z funkcjonowaniem automatów, a nie jedynie wynajęciem powierzchni. Na podstawie zawartej umowy dzierżawy strona skarżąca, przyjęła na siebie dodatkowe obowiązki, które wykraczały poza typowe obowiązki wydzierżawiającego, wynikające z oddania dzierżawcy rzeczy do korzystania. Są to obowiązki, które mają ścisły związek z działalnością dzierżawcy i w świetle okoliczności faktycznych nie ma wątpliwości co do tego, że w związku z zawartymi umowami dzierżawy, dzierżawcy angażowali wydzierżawiającego do podejmowania czynności w związku z prowadzeniem na dzierżawionej powierzchni własnej działalności, nie będącej działalnością handlową. Organ słusznie zaznaczył również, że zwykle tzw. dodatkowe świadczenia wynikające z dzierżawy rzeczy (lokalu) dotyczą dzierżawcy. Mają one jednak związek wyłącznie z przedmiotem dzierżawy i dotyczą pewnych dodatkowych świadczeń ze strony wydzierżawiającego. W niniejszej sprawie dodatkowe obowiązki przyjęła skarżąca, a nie Spółka H.. Nie dotyczą one przedmiotu dzierżawy, ale ruchomości dzierżawcy, wykorzystywanej do prowadzenia przez dzierżawcę własnej działalności gospodarczej.
Zatem prawidłowo WSA w Łodzi stwierdził, że łączący wydzierżawiającego z dzierżawcą stosunek zobowiązaniowy również scharakteryzować można jako umowę mieszaną, zawierającą elementy typowe dla umowy dzierżawy lokalu użytkowego oraz elementy wskazujące na świadczenie usług, które analizowane łącznie wskazują na podjęcie przez strony wspólnego przedsięwzięcia jakim było zorganizowanie nielegalnych gier na automatach. Umowa z dnia 7 października 2016 r. nie była klasycznym kontraktem dzierżawy ale jej celem było podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych jakimi dysponowały strony (lokalem użytkowym wydzierżawiającego oraz automatami dzierżawców), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu a więc "urządzanie gier" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt. 2 u.g.h.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nieusprawiedliwione są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego.
Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię tego uregulowania (punkt II lit. a petitum skargi kasacyjnej). Przede wszystkim strona, zgłaszając zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, oparty na podstawie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., powinna przedstawić własną interpretację danego przepisu, czego ani w zarzucie, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie uczyniła. Stanowisko strony stanowiło wyłącznie polemikę z wyczerpującymi i opartymi na przepisach oraz orzecznictwie argumentami Sądu, co przedstawiono wyżej.
Nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. poprzez jego błędną wykładnię (punkt II lit. b petitum skargi kasacyjnej). Zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wymierzenia skarżącej kary pieniężnej stanowił art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nie zaś art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h. Sąd I instancji nie dokonywał wykładni art. 89 ust. 1 pkt 3 u.g.h., a zatem nie mógł go naruszyć. Przepis ten wprowadzał sankcję pieniężną dla uczestnika w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia, a skarżąca wiązała ten przepis z odpowiedzialnością posiadacza zależnego, która to kwestia także nie była analizowana.
Nieusprawiedliwiony okazał się także podniesiony w pkt II lit. c petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art 6 ust. 4 u.g.h. poprzez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że odpowiedzialność na podstawie art. 89 u.g.h. mogą ponosić jedynie podmioty wskazane w art. 6 ust. 4 tej ustawy.
Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu stwierdzić należy, że jego uzasadnienie nie koresponduje z treścią wskazanego przepisu. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 u.g.h. w brzmieniu mającym zastosowanie w niniejszej sprawie - działalność w zakresie określonym w ust. 1-3 może być prowadzona wyłącznie w formie spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, mającej siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku gier na automatach mogła być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.). Należy w tej kwestii odwołać się do uchwały składu 7 sędziów NSA z 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16, w której przyjęto, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy, tzn. osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry.
Ze wskazanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i na mocy art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.