WSA wskazał, że czynności przeprowadzone przez funkcjonariuszy w dniu 11 maja 2017 r. zostały podjęte w trybie przepisów o postępowaniu karno-skarbowym w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa skarbowego, określonego w art. 107 k.k.s. Funkcjonariuszom celno-skarbowym przysługuje samodzielne uprawnienie do przeprowadzenia eksperymentu, wynikające z ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej. Eksperyment dotyczył funkcjonowania urządzeń w chwili ich zatrzymania, wobec czego dotyczył ich rzeczywistego działania w określonym czasie i miejscu. Dowód z eksperymentu jednoznacznie potwierdził, że sporne automaty służą do organizowania gier w celach komercyjnych, a rozgrywane na nich gry mają charakter losowy. Protokół dokumentujący przebieg eksperymentu zawiera oświadczenia funkcjonariuszy, którzy przeprowadzali eksperyment. W protokole tym funkcjonariusze przedstawili przebieg eksperymentu przeprowadzonego we wskazanym lokalu oraz przebieg gry rozegranej na każdym z urządzeń.
W ocenie Sądu I instancji organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, z którego wyciągnęły trafne wnioski, a zarzutów skargi dotyczących wadliwości zebrania materiału dowodowego i jego oceny przez organy podzielić nie można. Organy podjęły wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania całego materiału dowodowego.
Za chybiony Sąd I instancji uznał zarzut dotyczący nieprzeprowadzenia przez organy dowodu z opinii biegłego z zakresu informatyki w celu ustalenia czy oprogramowanie zatrzymanych urządzeń jest oprogramowaniem takim samym, jak zbadane i opisane w opinii Instytutu Elektrotechniki w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2016 r. WSA stwierdził, że formułując ten zarzut skarżący sam w istocie przyznał, że przedłożona przy odwołaniu opinia wskazanego Instytutu nie dotyczy przedmiotowych urządzeń. Nie jest natomiast zadaniem organów przeprowadzanie pośrednich dowodów, które w ocenie strony mają wykazać, że jakiś dokument (opinia) może dotyczyć określonego urządzenia czy gry na nim prowadzonej.
W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy zasadnie odmówił dopuszczenia jako dowodów w sprawie czterech opinii dołączonych do odwołania. Rację ma organ odwoławczy, że przedstawione opinie nie dotyczą przedmiotowych automatów, co już tylko z tego względu potwierdza zasadność odmowy przeprowadzenia zaoferowanych przez skarżącego dowodów z czterech przedłożonych opinii.
WSA stwierdził, że organy prawidłowo uznały skarżącego za "urządzającego gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Z zebranych dowodów – zeznań świadków, przesłuchania skarżącego wynika, że skarżący wynajął lokal od właściciela, któremu powiedział, że będzie w nim prowadził gry na automatach. Skarżący albo sam, albo przez pracownika – siostrzeńca - przekazywał właścicielowi czynsz za lokal, do którego miał swobodny dostęp. Miał do niego klucze, których jeden komplet udostępnił zatrudnionemu przez siebie pracownikowi, zawarł umowę z firmą Energa na dostawę energii elektrycznej, uiszczał opłaty za energię elektryczną i Internet. W lokalu znajdowało się pięć automatów, które były cały czas włączone, nawet jak lokal był zamknięty. Ich obsługą zajmował się pracownik skarżącego. Gdy jeden z automatów zaciął się w trakcie gry, pracownik skarżącego za pomocą kluczy do automatu go odblokował. Na automatach były rozgrywane gry przez graczy. W dniu kontroli w przedmiotowym lokalu znajdował się pracownik skarżącego, obsługujący automaty, zgromadzone też w nim były różne umowy, zawierane przez skarżącego, dotyczące lokalu. Mimo przedstawienia przez skarżącego umowy najmu przedmiotowego lokalu z K. Spółką z o.o. w P. z dnia 1 kwietnia 2017 r. organ odwoławczy zasadnie uznał zatem, że dysponującym lokalem w dniu kontroli i urządzającym gry był skarżący. Wspomniany lokal miał charakter ogólnodostępny i nie był kasynem gry w ujęciu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a u.g.h. ani salonem gier na automatach (art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) u.g.h.). Urządzający gry nie legitymował się także odpowiednią koncesją.
Sąd I instancji nie podzielił zarzutów skargi dotyczących faktycznego uniemożliwienia stronie udziału w postępowaniu przez pozbawienie skarżącego udziału w przeprowadzaniu dowodów i braku dowodu z jego oświadczenia złożonego w trybie art. 180 §2 o.p., co skutkowało niewyjaśnieniem kluczowych okoliczności sprawy, tj. rzeczywistego działania przedmiotowych urządzeń i gier. Stwierdził, że strona miała możliwość działania w toku postępowania, zgłaszania wniosków dowodowych, odnoszenia się do dowodów przeprowadzonych.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 189a § 2 ust.2 k.p.a. oraz art. 189f § 1-3 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że art. 189 f § 1-3 k.p.a. ma charakter regulacji o charakterze wyjątkowym, znajduje zatem zastosowanie w szczególnych okolicznościach faktycznych. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki uprawniającej do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Z akt administracyjnych nie wynika, aby skarżący podjął jakąkolwiek aktywność dowodową w celu wykazania spełnienia przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary. Ponadto, aby można było odstąpić w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musiałaby zaprzestać naruszenia prawa, zaś obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W przypadku podmiotów, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h. nie można mówić o znikomej wadze naruszenia prawa. Mając na uwadze charakter działalności hazardowej oraz przyjęte przez ustawodawcę zasady organizacji gier, w tym wprowadzone zakazy i ograniczenia w zakresie urządzania gier hazardowych, które służyć mają ochronie dóbr prawnych, w szczególności ochronie społeczeństwa i obywateli przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu, naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych nie może być uznane za naruszenie prawa znikomej wagi. W niniejszej sprawie nie można także stwierdzić spełnienia przesłanki zaprzestania przez skarżącego naruszenia prawa, bowiem nie zaprzestał on z własnej woli nielegalnej działalności polegającej na naruszeniu przepisów ustawy o grach hazardowych, lecz nastąpiło to w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych, co uniemożliwiło dalsze kontynuowanie procederu.
Sąd I Instancji stwierdził zatem, że jakkolwiek nie można wykluczyć możliwości stosowania art. 189f k.p.a. do kar pieniężnych wymierzanych na podstawie art. 89 u.g.h., to brak odstąpienia od nałożenia kary w niniejszej sprawie nie może spowodować wyeliminowania kwestionowanych decyzji z obrotu prawnego.
Od powyższego wyroku skarżący wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając:
1. Na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. przez nieuwzględnienie skargi strony skarżącej pomimo naruszeń rzez organ w toku postępowania przepisów prawa, mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz przedstawienia stanu sprawy niezgodnie z rzeczywistym; uwzględnienie skargi skutkowałoby odmiennym wynikiem sprawy (naruszenie art. 151 p.p.s.a.):
a. W szczególności: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235 oraz art. 229 o.p. w zw. z art. 8 i 91 u.g.h. w zw. z art. 189a § 2 ust. 2 oraz art. 189f § 1-3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. 2021 poz. 735 z późn. zm.) Kodeks postępowaniaadministracyjnego (dalej "k.p.a.") poprzez zaniechanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - analogicznie, jak organ pierwszej instancji - zastosowania regulacji z art. 189a § 2 ust. 2 k.p.a. oraz art. 189f § 1-3 k.p.a., a w konsekwencji zaniechanie jakiegokolwiek zweryfikowania na gruncie niniejszego postępowania przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1-3 k.p.a. Immanentnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - analogicznie, jak organ pierwszej instancji - nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym zebrania całego materiału dowodowego, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej spraw, gdyż skutkowało - bezpodstawnie sanowanym zaskarżonym wyrokiem - brakiem zajęci i przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - analogicznie, jak przez organ I instancji - jakiegokolwiek stanowiska względem przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1-3 k.p.a. Tym samym, skoro organ w żaden sposób nie wypowiedział się we wskazanym zakresie - to nie wyjaśnił obligatoryjnej okoliczności niniejszej sprawy – wypełnienia powyższych przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na stronę skarżącą, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia organu.
b. W szczególności: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 §1, art. 188, art. 191 w zw. z art. 235 oraz 229 o.p. w zw. z art. 8 i 91 u.g.h., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w prawie materiału dokonaną z uchybieniem zasadom prawidłowego, logicznego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, iż wnioski dowodowe strony skarżącej zawarte w odwołaniu - dowody z załączonych dokumentów - należy w całości oddalić, gdy są one, jako budujące świadomość strony skarżącej - kluczowe m.in. względem przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1- 3 k.p.a.
c. W szczególności: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 210 § 1 ust. 4-6 i § 4 w zw. z art. 235 o.p. w zw. z art. 8 i 91 u.g.h., poprzez niesprostanie wymogowi sporządzenia właściwego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej i prawnej. Brak obligatoryjnego stanowiska organu względem przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na stronę skarżącą. Skutkuje to:
1) Pozbawieniem strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia - w jaki sposób organ ocenia wypełnienie przez stronę skarżącą przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1-3 k.p.a.
2) Brakiem substratu mogącego podlegać kontroli sądowo administracyjnej (brak bowiem w tym zakresie treści zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu pierwszej instancji).
Co zostało wadliwie sanowane zaskarżonym wyrokiem, gdyż Sąd I instancji zastępując zarówno Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz Naczelnika Urzędu Celno - Skarbowego samodzielnie zastosował art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. - nie będąc do tego uprawnionym - albowiem pozostając niezmiennie powołanym do sprawowania kontroli legalności zaskarżonej decyzji - Sąd administracyjny nie stosuje prawa. Natomiast w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji - przy braku jakiegokolwiek stanowiska organu - pozbawia stronę skarżącą elementarnego prawa do uzyskania stanowiska w tym zakresie od organu. Sąd I instancji samodzielnie i to w odniesieniu tylko do art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., bez art. 189f § 1 pkt 2 oraz § 2 k.p.a. - stosuje wskazaną regulację - nie dokonując w tym zakresie kontroli sądowo administracyjnej, bowiem brak do tego substratu, skoro organ nie zajął w tym zakresie stanowiska. Skoro Sąd I instancji nie był uprawniony do stosowania przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., a tylko do dokonania w jego zakresie oraz immanentnie art. 189f § 1 pkt. 2 oraz § 2 k.p.a. kontroli sądowoadministracyjnej, to sposób zastosowania wskazanej regulacji jest irrelewantny bowiem całkowicie bezprawny.
2. Na zasadzie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nie sprostanie wymogowi sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku z podaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej - co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz pozbawienie strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia – przez zastąpienie kontroli sądowoadministracyjnej legalności zaskarżonej decyzji – samodzielnym stosowaniem prawa przed Sąd I instancji (na co wskazano bezpośrednio powyżej).
Powyższe oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez:
1) zaniechanie rozpoznania istoty sprawy - oceny i kontroli legalności zaniechania zajęcia przez organ w zaskarżonej decyzji (oraz decyzji ją poprzedzającej) stanowiska względem wypełnienia przez stronę skarżącą przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1-3 k.p.a. - czego w żaden sposób nie zmienia samodzielne zastosowanie prze Sąd I instancji przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do czego nie został uprawniony,
2) uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia,
3) pozbawienie strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia - w jaki sposób zaniechanie zajęcia przez organ w zaskarżonej decyzji (oraz decyzji ją poprzedzającej) stanowiska względem wypełnienia przez stronę skarżącą przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f §§ 1-3 k.p.a. wpływa na legalność zaskarżonej decyzji.
3. Na zasadzie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez zastąpienie kontroli sądowoadministracyjnej legalności zaskarżonej decyzji - zaniechania zajęcia przez organ w zaskarżonej decyzji (oraz decyzji ją poprzedzającej) stanowiska względem wypełnienia przez stronę skarżącą przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1-3 k.p.a. - samodzielnym zastosowaniem przez Sąd I instancji przepisu art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., do czego nie został uprawniony (na co wskazano bezpośrednio powyżej - zarzut nr 1 lit. c).
4. Na zasadzie art. 174 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez dokonanie wadliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, przez niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 2 ust. 3 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a w zw. z art. 8 i 90 ust. 1 u.g.h., skutkujące ich zastosowaniem w okolicznościach niniejszej sprawy - zanim - organ zajął stanowisko względem wypełnienia przez stronę skarżącą przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1-3 k.p.a.
Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej koniecznie na rozprawie - względnie zdalnej - oraz: 1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, 2. zasądzenie na rzecz strony skarżącej należnych kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego w wysokości według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdański, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o: oddalenie skargi kasacyjnej w całości; zasądzenie od Skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zakres zaskarżenia orzeczenia sądu I instancji oraz podniesione i skonkretyzowane podstawy kasacyjne. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jednolicie wskazuje się, że przez "wpływ na wynik sprawy", o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. należy rozumieć istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym podniesionym w zarzucie skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem, a związek ten, jakkolwiek nie musi być realny (uchybienie mogło mieć istotny wpływ), to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy, co wymaga uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy, a więc innymi słowy obowiązek wykazania oraz uzasadnienia, że następstwa zarzucanych uchybień były - co trzeba podkreślić - na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby (mógłby być) inny. W przypadku wniesienia zarzutu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. konieczne jest zatem wykazanie, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia tego wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt II GSK 1552/22).
W rozpoznawanej sprawie podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty zostały oparte na obu podstawach określonych w art. 174 p.p.s.a.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu podniesionego w pkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, wskazującego na naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. przypomnieć trzeba, że w art. 141 § 4 p.p.s.a. określono obligatoryjne elementy uzasadnienia wyroku, do których zalicza się: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy określone w art. 141 § 4 p.p.s.a., co pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia. Podkreślić należy, że na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. można kwestionować jedynie kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu nie stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. podnosząc, że Sąd I instancji uniemożliwił kontrolę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz pozbawił stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia – przez zastąpienie kontroli sądowoadministracyjnej legalności zaskarżonej decyzji – samodzielnym stosowaniem prawa. Zdaniem skarżącego Sąd I instancji zastąpił Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdański stwierdzając, że w jego ocenie nie zachodzą przesłanki z art. 189f § 1 pkt. 1 k.p.a. Jednak procedując w ten sposób - zastępując kontrolę, stosowaniem prawa - Sąd I instancji pozbawił stronę skarżącą prawa do uzyskania w tym zakresie stanowiska organu.
Formułując powyższy zarzut skarżący pominął jednak zupełnie fakt, że w trakcie postępowania przed organami nie podnosił kwestii ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie wskazywał na przesłanki, które mogłyby to uzasadniać, ani nie złożył w toku postępowania żadnych wniosków ani dowodów w zakresie spełnienia przesłanek co do odstąpienia od nałożenia kary. Zarzuty zawarte przez skarżącego w skardze do WSA również nie obejmowały naruszenia przepisu art. 189f k.p.a. Dopiero w piśmie procesowym z dnia 20 maja 2022 r. skarżący zarzucił organom obrazę przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 w zw. z art. 235 oraz art. 229 o.p. w zw. z art. 91 u.g.h. w zw. z art. 189a § 2 ust. 2 k.p.a. oraz art. 189f § 1-3 k.p.a. poprzez zaniechanie - analogicznie, jak organ I instancji - zastosowania regulacji z art. 189a § 2 ust. 2 k.p.a. oraz art. 189f § 1-3 k.p.a., a w konsekwencji zaniechanie ustalenia przesłanek, o jakich mowa w art. 189f § 1-3 k.p.a. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że zdaniem Sądu brak rozważań organów w powyższym zakresie nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Zajęcie takiego stanowiska nie stanowi o naruszeniu przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a.
Należy zauważyć, że również pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, zarówno te dotyczące przepisów procesowych (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) jak i te wskazujące na naruszenie przepisów prawa materialnego (pkt 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej), sprowadzają się do kwestionowania stanowiska Sądu I instancji, który w sytuacji zaniechania zajęcia przez organ w zaskarżonej decyzji (oraz decyzji ją poprzedzającej) stanowiska względem wypełnienia przez stronę skarżącą przesłanek, o jakich mowa w przepisach art. 189f § 1-3 k.p.a. stwierdził, że w jego ocenie w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 189f § 1 -3 k.p.a.
Zgodnie z art. 189f § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: 1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub 2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Zgodnie z § 2 omawianego przepisu w przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: 1) usunięcie naruszenia prawa lub 2) powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia. Z kolei w art. 189f § 3 k.p.a. wskazano, że organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w odniesieniu do art. 189f k.p.a. za uzasadnioną należałoby uznać potrzebę wykazania zaktualizowania się (istnienia) jednej z określonych nim przesłanek odstąpienia, w formie decyzji, od nałożenia kary pieniężnej oraz wykazania jej pominięcia (nieuwzględnienia) przez organ administracji publicznej oraz wojewódzki sąd administracyjny, co tylko wówczas mogłoby uzasadniać ocenę odnośnie do istotnego wpływu zarzucanego naruszenia wymienionego przepisu prawa na wynik sprawy (por. wyroki NSA z dnia 20 czerwca 2024 r. sygn. akt II GSK 682/21, z dnia 23 lutego 2023r. sygn. akt II GSK 516/20, z dnia 8 sierpnia 2023 r. sygn. akt II GSK 597/20, z dnia 16 listopada 2023 r. sygn. akt II GSK 799/20). Tymczasem skarżący w skardze kasacyjnej w żaden sposób nie wykazał, nie podejmując nawet próby sprecyzowania tego w uzasadnieniu środka odwoławczego, dlaczego uważa, że organy powinny były odstąpić od wymierzenia mu kary administracyjnej (zwłaszcza w czym tkwi znikomość stwierdzonego przez organy naruszenia). Nie podważył także w żaden sposób stanowiska Sądu I instancji, że w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 189f § 1 -3 k.p.a., a brak oceny organów w tym zakresie nie stanowi uchybienia mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Zauważyć należy, że aby można było odstąpić w trybie art. 189f k.p.a. od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestać na pouczeniu, waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musiałaby zaprzestać naruszenia prawa, zaś obie te przesłanki muszą zostać spełnione łącznie. W przypadku kary nałożonej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 4 pkt 3 u.g.h., co do zasady nie można mówić o tym, że przewidziane naruszenie jest znikomej wagi, na co wskazuje już sama wysokość kary, a co wynika z charakteru działalności hazardowej, przyjętych przez ustawodawcę zasad organizacji gier oraz ochrony dóbr prawnych, w szczególności społeczeństwa i obywateli przed negatywnymi skutkami uzależnienia od hazardu. Nadto z akt sprawy nie wynika by skarżący sam zaprzestał prowadzenia nielegalnej działalności polegającej na naruszeniu przepisów ustawy o grach hazardowych, lecz nastąpiło to w wyniku przeprowadzonych przez organ czynności kontrolnych i zajęcia automatów, co uniemożliwiło mu dalsze kontynuowanie procederu. Z materiału dowodowego sprawy nie wynika także, by za to samo zachowanie skarżący został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, a ponadto by ta uprzednia kara spełniła cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Okoliczności tych skarżący nawet nie próbował wykazać w złożonej skardze kasacyjnej.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie odpowiadają opisanym na wstępie wymogom wynikającym z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., gdyż w przypadku zarzutów dotyczących naruszenia przepisów procesowych skarżący nie podjął próby wykazania, że wskazane przez niego naruszenia mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, natomiast podnosząc w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 3 w z art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 lit. a w zw. z art. 8 i 90 ust. 1 u.g.h., nie wykazał, że ustalony w sprawie stan faktyczny nie odpowiada hipotezie powołanych norm. Skarżący podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że organ zastosował powołane przepisy zanim zajął stanowisko względem wypełnienia przez stronę przesłanek, o jakich mowa w art. 189f § 1-3 k.p.a., o czym była mowa wyżej.
Odnosząc się do podniesionego w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 174 ust. 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w z zw. z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. zauważyć należy, że zarzucając Sądowi I instancji zastąpienie kontroli sądowoadministracyjnej samodzielnym stosowaniem art. 189f § 1-3 k.p.a. skarżący winien naruszenie to wywieść w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Przypomnieć również trzeba, że zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z kolei zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, a kontrola, ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wskazane przepisy ustrojowe sąd administracyjny może naruszyć wówczas, gdy zaniecha kontroli skutecznie złożonej skargi, rozpozna sprawę nienależącą do jego kognicji, zastosuje środek kontroli inny niż określony w p.p.s.a., bądź zastosuje inne niż zgodność z prawem kryterium kontroli działalności administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt I GSK 1366/20), co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. W okolicznościach tej sprawy Sąd I instancji, odnosząc się do zarzutu zaniechania ustalenia przesłanek o jakich mowa w art. 189f § 1-3 k.p.a., obowiązany był ocenić, czy uchybienie to ma istotny wpływ na wynik sprawy czy też nie. W tej sytuacji uznał, że należy rozważyć ewentualną możliwość wystąpienia w sprawie przesłanek, o których mowa w art. 189f § 1-3 k.p.a. Dokonanej przez Sąd oceny skarżący w żaden sposób nie podważył. Natomiast twierdzenia skarżącego, że przesłanki te winny być wpierw ocenione przez organ, bez jednoczesnego wskazania ewentualnych przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary, które zdaniem skarżącego w sprawie wystąpiły, nie mogły być wystarczające do wyeliminowania zaskarżonego wyroku z obrotu prawnego.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 ze zm.), zasądzając od skarżącego zwrot kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika organu z tytułu sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.