Organ podkreślił, że w związku z powyższym wskazane przez Spółkę powtarzające się świadczenia niepieniężne nie prowadzą w istocie do osiągnięcia celu wskazanego uregulowania, tj. do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikiem a Spółką, a sprowadzają się de facto do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia pracy na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a tym samym na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tytułem do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym nie jest zatem wyłącznie wykonywanie pracy na podstawie umowy zlecenia, ale także na podstawie umowy o świadczenie usług każdej umowy, do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu.
3. Spółka wniosła skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 4 lipca 2024 r.
4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w przywoływanym na wstępie wyroku z dnia 4 grudnia 2024 r. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a."), oddalił skargę.
Sąd I instancji podkreślił, że istota sprawy sprowadza się do oceny, czy
w sytuacji wykonywania przez wspólnika spółki prawa handlowego na rzecz spółki określonych czynności faktycznych na podstawie umowy spółki a także dodatkowej umowy ze spółką i uzyskiwania w związku z tym wynagrodzenia, wspólnik będzie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego,
a w szczególności czy wynagrodzenie wypłacane temu wspólnikowi stanowić będzie wynagrodzenie, o którym mowa w art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Zdaniem Sądu I instancji trafnie wskazuje się w doktrynie, że obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych jest dodatkowym – poza obowiązkiem wniesienia wkładu – obowiązkiem wspólnika spółki z o.o., który został wyraźnie wskazany i uregulowany przepisami kodeksu spółek handlowych. Ma on charakter umowny, ponieważ spoczywa na wspólniku tylko wówczas, gdy jest wyraźnie przewidziany w umowie spółki (art. 176 § 1 k.s.h.). Tak więc obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych stanowi dodatkowy przejaw współdziałania wspólnika w ramach wynikającego z umowy spółki zobowiązania do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu, występującego
w spółce z o.o., o ile umowa tak stanowi.
W opinii Sądu I instancji poza sporem pozostaje okoliczność, że obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych może zostać zastrzeżony
w pierwotnej treści umowy bądź też wprowadzony później w drodze zmiany umowy spółki. Podlega on jednak rygorom, o których mowa w art.151 § 3 i w art.159 k.s.h. W związku z tym wskazuje się, że umowa spółki, przewidując obowiązek wspólnika powtarzających się świadczeń niepieniężnych, powinna określać rodzaj i zakres takich świadczeń, a ponieważ postanowienie takie nakłada na wspólnika dodatkowy obowiązek to konieczne jest dokładne jego określenie w umowie spółki pod rygorem bezskuteczności wobec spółki.
Sąd I instancji podkreślił, że na gruncie stanu faktycznego zaprezentowanego we wniosku o interpretację jedyny wspólnik Skarżącej a zarazem jej jednoosobowy zarząd ma przez określony czas liczony w ujęciu tygodniowym świadczyć czynności na rzecz spółki. W ramach umownego zobowiązania wspólnika do świadczeń niepieniężnych, jednoosobowy wspólnik ma wykonywać następujące czynności: bieżące aktualizowanie treści zamieszczonych na stronie internetowej (...) w wymiarze 10 godzin tygodniowo przez czas nieokreślony; koordynacja i nadzór prac, szkolenie
z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego realizowanym raz w tygodniu przez czas nieokreślony; nadzór nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego w wymiarze 10 godzin tygodniowo przez czas nieokreślony; kontakt z klientami realizowany w wielu aspektach w wymiarze 10 godzin tygodniowo przez czas nieokreślony.
Wynikający z wniosku o interpretację łączny czas w wymiarze tygodniowym tych czynności wynosi więcej niż 30 godzin, tj. po 10 godzin na: 1) aktualizowanie zawartości strony internetowej, 2) nadzór nad stanem magazynowym oraz 3) kontakt z klientami a także bliżej niesprecyzowany co do jego wymiaru czas na cotygodniową "koordynację i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego". Jednocześnie Skarżąca "wycenia" wartość tych usług jako przystającą do warunków rynkowych za tego rodzaju usługi, stwierdzając na str. 3 wniosku o interpretację, że "wynagrodzenie wypłacone Wspólnikowi Wnioskodawcy w zamian za powtarzające się świadczenia niepieniężne nie przewyższa cen lub stawek przyjętych w obrocie. Ma ono charakter rynkowy". Skarżąca podała też, że czynności w ramach powtarzających się świadczeń wspólnika nie mają na celu zastąpienia personelu utrzymującego ruch przedsiębiorstwa, który to personel spółka i tak posiada. Powyższe oznacza, że wynagrodzenie to traktowane jest przez Skarżącą jak wynagrodzenie za pracę lub świadczenie usług, skoro opisane we wniosku czynności są charakterystyczne dla prowadzenia bieżących spraw spółki, zaś tygodniowy wymiar tych czynności koresponduje z wymiarem typowego stosunku pracy. Wprawdzie Skarżąca nie wskazuje, ile czasu ma poświęcać jednoosobowy wspólnik na wykonywaną raz w tygodniu "koordynację
i nadzór prac, szkolenie z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego", jednak, przy uwzględnieniu zaplanowanego czasu na pozostałe czynności (łącznie 30 godzin w tygodniu) za zasadny Sąd I instancji uznał wniosek wywiedziony przez Organ, zgodnie z którym wskazane przez Skarżącą powtarzające się świadczenia niepieniężne nie prowadzą w istocie do osiągnięcia celu wskazanego uregulowania, tj. do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikiem a Spółką, a sprowadzają się de facto do wykonywania w sposób stały czynności noszących cechy świadczenia pracy na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, co determinuje objęcie ich na gruncie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z., ubezpieczeniem zdrowotnym jako świadczenia usług na podstawie umowy, do której zastosowanie mają przepisy o zleceniu.
Zdaniem Sądu I instancji oceny tej nie zmienia, że – jak podała Skarżąca we wniosku o interpretację – wspólnik nie wykonuje usług pod kierownictwem, jak również nie podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, pozostaje on uprawniony do samodzielnego decydowania o miejscu, czasie i sposobie wykonywania usług.
Sąd I instancji wskazał, że rację ma Organ uznając, że zobowiązanie wspólnika Skarżącej do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, wskazanych we wniosku, nie prowadzi do powstania stałego powiązania gospodarczego pomiędzy wspólnikami a Spółką, a jest jedynie przejawem prowadzenia spraw spółki lub wykonywaniem czynności administracyjnych zapewniających prawidłowe funkcjonowanie Spółki rozumianej jako korporacja,
a wskazane we wniosku czynności, które wykonuje wspólnik to typowe przykłady prowadzenia spraw Spółki czy też świadczenia usług na rzecz Spółki w celu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, a które to trudno byłoby uznać za świadczenia mające czynić zadość interesom wierzyciela, którym w tym przypadku jest Spółka. Dodatkowo, opisane we wniosku czynności, ze swej natury wykonywane są w sposób ciągły i nie można uznać ich za powtarzające się świadczenia niepieniężne mieszczące się w dyspozycji art. 176 k.s.h. Ciągłego charakteru tych świadczeń nie niweczy fakt, że poszczególne rodzaje czynności (10 godz. tygodniowo na aktualizowanie zawartości strony internetowej; 10 godz. tygodniowo na nadzór nad stanem magazynowym; 10 godz. tygodniowo na kontakt z klientami oraz cotygodniowa, nieokreślona co do czasu trwania koordynacja i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego) nie są jednorodne a na każdy z rodzajów czynności Skarżąca przewiduje po 10 godz. oraz niesprecyzowany czas na cotygodniową koordynację i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego. Charakterystyka tych czynności wskazuje bowiem, że stanowią one prowadzenie bieżących spraw spółki i wykonywanie czynności administracyjnych zapewniających prawidłowe jej funkcjonowanie. W świetle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, uzasadnione jest stanowisko organu, że czynności te są wykonywane w sposób stały, to jest przez cały czas prowadzenia przez Spółkę zorganizowanej działalności zarobkowej. Trafny jest bowiem wniosek Organu, zgodnie z którym tak długo jak Spółka prowadzi działalność gospodarczą, tak długo istnieje potrzeba stałego, a więc ciągłego wykonywania przez wspólników wspomnianych wyżej czynności.
Sąd I instancji za trafne uznał stanowisko Organu, zgodnie z którym stosownie do art. 201 § 1 i 3 k.s.h., zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, przy czym – jak wynika z art. 204 § 1 k.s.h. – prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki, przy czym z mocy ustawy sprawy spółki prowadzi zarząd, do którego należy również reprezentowanie spółki. Organ trafnie zauważył, że w rozpatrywanej sprawie jedyny wspólnik jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu Spółki zaś wymienione we wniosku o interpretację czynności takie jak m.in.: bieżące aktualizowanie treści zamieszczonych na stronie internetowej, koordynacja i nadzór prac, szkolenie z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego, nadzór nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego, kontakt z klientami, to nic innego jak czynności mieszczące się – z mocy ustawy – właśnie w kompetencjach zarządu. Sąd I instancji uznał że wymienione we wniosku świadczenia wspólnika, który jest jednocześnie jedynym członkiem zarządu Spółki, wykonywałby on również w przypadku, gdyby nie zostały one wyszczególnione w umowie Spółki jako świadczenia niepieniężne, stanowią one bowiem czynności, które w ścisły sposób są powiązane
z prowadzeniem spraw spółki, jej kierowaniem i zarządzaniem. Czynności te mieszczą się w prowadzeniu spraw spółki i powiązane są z czynnościami związanymi typowo z zarządzaniem Spółką, prowadzeniem działalności i jej bieżącym funkcjonowaniem i jako takie z samego założenia mają charakter ciągły. Powyższe potwierdza, że czynności, w których Skarżąca upatruje świadczeń niepieniężnych o charakterze powtarzającym się, mieszczą się w zakresie sprawowania zarządu spółką. Wobec powyższego zasadnie Organ przyjął, że stosownie do art. 2 k.s.h. kwalifikacji prawnej tak oznaczonego zobowiązania należy dokonać z zastosowaniem przepisów k.c. Cechy oraz treść tak ukształtowanego stosunku obligacyjnego, spełniającego cechy świadczenia usług zarządzania wypełnia przesłanki tytułu do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym o jakim mowa w art. 66 ust.1 pkt. 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, stosownie do którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są: osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi.
5. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Skarżąca wnosząc
o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) nieważność postępowania, o której mowa w art, 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.,
z uwagi na fakt, iż w składzie Sądu I instancji zasiadała osoba powołana na urząd asesora sądu administracyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3 ze zm.) - tzw. neoKRS;
2) naruszenie prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a.:
i. art. 66 ust, l pkt 1 lit e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r, o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.) w zw. z art. 176 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że opisany przez Skarżącą we wniosku
o interpretację stosunek prawny nie mieści się w hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 176 k.s.h. i tym samym czynności wykonywane przez wspólnika wobec spółki należy objąć zakresem stosowania art. 66 ust 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z., podczas gdy opisany przez Skarżącą we wniosku o interpretację stosunek prawny mieści się w hipotezie normy prawnej wyrażonej w art. 176 k.s.h. i tym samym czynności wykonywane przez wspólnika wobec spółki nie są objęte zakresem stosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.;
ii. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z. w zw. z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z poźn. zm., dalej przywoływana jako: "k.c.") i art. 2 k.s.h., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu przez Sąd I Instancji, ze Organ zasadnie przyjął, iż stosownie do art. 2 k.s.h. kwalifikacji prawnej stosunku prawnego łączącego wspólnika ze spółką należy dokonać w oparciu o przepisy k.c. (art. 750)
i tym samym wspólnik podlega z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.), podczas gdy stosunek prawny łączący wspólnika ze spółką pozostaje w całości uregulowany przez przepisy k.s.h. i nie ma potrzeby stosowania do niego przepisów k.c. i tym samym wspólnik nie podlega z tego tytułu obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W uzasadnieniu Skarżąca przedstawiła argumenty mające wskazywać na zasadność zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej.
6. Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
7. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się zatem do najdalej idącego zarzutu - nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
8. Z treści skargi kasacyjnej wynika, że istotę tego zarzutu stanowią zastrzeżenia Skarżącej dotyczące tzw. nowej KRS ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3; zw. dalej "ustawa o KRS"), a nie do osoby sędziego czy asesora. Mając na uwadze regulacje ustrojowe sądownictwa administracyjnego, osobą nieuprawnioną jest osoba niebędąca sędzią, czyli ten, kto nie posiada kwalifikacji sędziowskich i nie został powołany na stanowisko sędziego (asesora) sądu administracyjnego zgodnie z przepisami ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167; dalej przywoływana jako: "p.u.s.a.") lub ten, kto wprawdzie posiada kwalifikacje sędziowskie, jednak nie został powołany na stanowisko sędziego, a także osoba, która zgodnie z ustawą nie ma uprawnień do orzekania w danym sądzie administracyjnym.
Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 marca 2025 r. (sygn. akt II FSK 2155/23) uprawnienia do orzekania w składach sądu administracyjnego wynikają z faktu otrzymania nominacji na określone stanowisko we wskazanym sądzie administracyjnym lub delegacji do orzekania w określonym sądzie. Przez akt powołania osoba staje się sędzią i jest uprawniona do orzekania. Akt powołania jest aktem kształtującym status sędziego - osoba powołana przez Prezydenta RP jest uprawniona do orzekania w określonym sądzie (por. postanowienie NSA z 19 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1543/07). Podzielając stanowisko wyrażane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyrok z 15 listopada 2023 r., I FSK 2040/22) uznać należy, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie przez okoliczność powołania sędziego na wniosek tzw. nowej KRS.
Nieważność postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu orzekającego zachodzi w każdym wypadku, gdy skład ten był sprzeczny z przepisami prawa (por. uchwała SN z 18 grudnia 1968 r., III CZP 119/68, OSP 1970/1, poz. 4, z glosą W. Berutowicza). Wymienia się tutaj m.in. kwestie takie jak nieprawidłowy skład sądu (np. jedno lub trzyosobowy), czy brak podpisów wszystkich członków składu orzekającego pod sentencją wyroku. Przy czym
w pojęciu "skład sądu" mieści się także i to, czy w składzie orzekającym bierze udział uprawniony sędzia.
Samodzielną przesłanką wyłączenia sędziego/asesora nie może być wyłącznie wadliwość procesu powoływania sędziego, ale musi ponadto wystąpić konkretna okoliczność, która prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości
i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 KPP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Oznacza to konieczność indywidualnego podejścia do orzeczeń wydawanych przez sędziów powołanych do sądów powszechnych lub administracyjnych, a także do kwestii związanych z ich wyłączeniem (zob. też zdanie odrębne Sędziego Krzysztofa Wojtyczka do wyroku ETPCz z 3 lutego 2022 r. A. Sp. z o.o. przeciwko Polsce). Tym samym nie do zaakceptowania jest interpretacja, w myśl której sędzia/asesor powołany na wniosek tzw. nowej KRS nie posiada in genere przymiotu bezstronności niezbędnego do orzekania w każdej rozpoznawanej przez niego sprawie. Nie stanowi wystarczających podstaw do uznania, że sędzia/asesor został powołany w sposób sprzeczny z przepisami prawa, jedynie okoliczność powołania go na wniosek tzw. nowej KRS. Okoliczność ta nie opiera się bowiem na wnioskach związanych z indywidualną oceną zachowania sędziego/asesora co do jego bezstronności i niezawisłości. Wątpliwości w tym zakresie muszą mieć bowiem charakter realny, a nie potencjalny. Tego rodzaju wątpliwości nie przedstawiła zaś Skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł potrzeby poszukiwania tego rodzaju przesłanek z urzędu. W skardze kasacyjnej brak jest nadto zarzutu naruszenia przez WSA art. 5a p.u.s.a.
Przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie
w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 9 lipca 2020 r. V. versus L., C-272/19 (ECLI:EU:C:2020:535), Trybunał w § 54 wskazał, że: "co się tyczy warunków mianowania sędziego orzekającego w sądzie odsyłającym, należy na wstępie przypomnieć, że sam fakt, iż władze ustawodawcze lub wykonawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli po mianowaniu zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich obowiązków (zob. podobnie wyrok z 19 listopada 2019 r., A.K. i in. (...), C-585/18, C-624/18 i C-625/18, EU:C:2019:982, § 133
i przytoczone tam orzecznictwo)." Konkludując fragment uzasadnienia dotyczący niezawisłości sądów państw członkowskich, jako istotnego elementu państwa prawa, TSUE w § 56 stwierdził, że "(...) Niezawisłość sądu krajowego powinna bowiem, również pod kątem warunków, w jakich dochodzi do mianowania jego członków, być oceniana z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników."
Dodatkowo, w sprawie statusu asesorów sądowych w Wojewódzkich Sądach Administracyjnych Kolegium Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiło swoje stanowisko w dniu 13 sierpnia 2024 r. stwierdzając, że brak jest podstaw prawnych do kwestionowania ich statusu.
W związku z powyższym zarzut nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., nie zasługuje na uwzględnienie.
9. Skarżąca kasacyjnie podniosła także zarzuty naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędnej wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.
w zw. z art. 176 k.s.h., oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z. w zw. z art. 750 k.c.
i art. 2 k.s.h. Konstrukcja oraz uzasadnienie zarzutów środka odwoławczego, które choć prezentują sporne w sprawie zagadnienie z różnych perspektyw, dotyczą jednak w istocie kluczowej dla całej sprawy materii związanej z analizą prawną charakteru dodatkowych obowiązków wspólnika wobec spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością.
Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu o wydanie - w trybie art. 34 Prawa przedsiębiorców - interpretacji indywidualnej co do zakresu
i sposobu zastosowania przepisów prawa dotyczących podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika zobowiązanego na mocy umowy spółki do powtarzających się świadczeń niepieniężnych.
Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie interpretacji indywidualnej w zakresie podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu stwierdził, że decyzja ta odpowiada prawu. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - najogólniej rzecz ujmując - wynika, że zdaniem Sądu pierwszej instancji, Organ administracji publicznej zasadnie uznał przedstawione we wniosku spółki (w kontekście opisu stanu faktycznego) stanowisko za nieprawidłowe, bowiem wskazane we wniosku spółki czynności mają charakter świadczeń stałych, które nie odpowiadają hipotezie normy prawnej rekonstruowanej z art. 176 k.s.h.
10. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, o których mowa w art. 176 k.s.h. wypracował jednolitą linię orzeczniczą. I tak w wyrokach: z dnia 27 lutego 2025 r. (sygn. akt II GSK 1338/24), z dnia 12 września 2024 r. (sygn. akt II GSK 794/24), z dnia 10 października 2024 r. (sygn. akt II GSK 954/24); z dnia 27 sierpnia 2024 r. (sygn. akt 500/24); z dnia 28 września 2023 r. (sygn. akt II GSK 1810/22) z dnia z (18 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 677/23), Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że obowiązek powtarzających się świadczeń niepieniężnych,
o którym mowa w art, 176 § 1 k.s.h., stanowi dodatkowy przejaw współdziałania wspólnika w ramach wynikającego z umowy spółki zobowiązania do dążenia do osiągnięcia wspólnego celu, występującego w spółce z o.o., o ile umowa tak stanowi. Obowiązek ten ma charakter umowny, ponieważ spoczywa na wspólniku tylko wówczas, gdy jest wyraźnie przewidziany w umowie spółki. Ponadto obowiązek ten składa się na treść stosunku łączącego wspólnika ze spółką i ma w związku z tym charakter korporacyjny.
11. NSA uznał, że wobec konstrukcji i uzasadnienia zarzutów kasacyjnych zachodzi potrzeba, aby zarzuty te rozpoznać łącznie. W punkcie wyjścia przypomnienia wymaga, że możliwość nałożenia na wspólnika dodatkowych obowiązków na rzecz spółki wynika z art. 176 k.s.h. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli wspólnik ma być zobowiązany do powtarzających się świadczeń niepieniężnych, w umowie spółki należy oznaczyć rodzaj i zakres takich świadczeń (§ 1), a ponadto, że wynagrodzenie wspólnika za takie świadczenia na rzecz spółki jest wypłacane przez spółkę także w przypadku, gdy sprawozdanie finansowe nie wykazuje zysku oraz, że nie może przewyższać cen lub stawek przyjętych w obrocie (§ 2), jak również, że w przypadku określonym w § 1 zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziału, bądź obciążenie udziału, może nastąpić jedynie za zgodą spółki, o której mowa w art. 182, chyba że umowa spółki stanowi inaczej (§ 3).
Podkreślić należy, że przedmiotem obowiązku określonego w art. 176 § 1 k.s.h. mogą być wyłącznie świadczenia spełniające łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, mogą to być tylko świadczenia powtarzające się, czyli mające charakter okresowy, a nie stały lub jednorazowy i po drugie mogą to być wyłącznie świadczenia niepieniężne (por. A. Kidyba red., Kodeks spółek handlowych. Tom II. Komentarz do art. 151-300). Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (zob. A. Kidyba t. 1 do art. 176, w: Dumkiewicz Małgorzata, Kidyba Andrzej, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 Kodeksu spółek handlowych, LEX/el. 2024), istotą regulacji prawnej wynikającej z przywołanego przepisu prawa jest umożliwienie tworzenia takich relacji między wspólnikiem a spółką, które pozwolą na wzajemne odnoszenie określonych korzyści, co w odniesieniu do spółki polega na pewności otrzymania w określonym czasie pewnych świadczeń, w odniesieniu zaś do wspólnika na możliwość zbytu świadczeń i otrzymania wynagrodzenia.
Podkreśla się również - co jest nie mniej istotne z punktu widzenia istoty spornej w sprawie kwestii - że obowiązek, o którym stanowi art. 176 § 1 k.s.h., ma sens przy istnieniu więzi kooperacyjnych, produkcyjnych, czy też handlowych między spółką a wspólnikiem, a ponadto - i niezależnie od tego, że świadczenia muszą mieć charakter niepieniężny - że cechą tego obowiązku jest jego powtarzalność, a w tym kontekście, że nie spełniają tego warunku świadczenia jednorazowe, ani też świadczenia mające charakter ciągły, czy też stały (por. A. Kidyba red., Kodeks spółek handlowych. Tom II. Komentarz do art.151-300; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 listopada 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 775/23; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 803/23). Przyjąć zatem należy, że wszelkie obowiązki świadczeń niepieniężnych o charakterze jednorazowym (np. opracowanie znaku towarowego dla towarów spółki) lub stałym (np. stałe zatrudnienie w spółce w charakterze księgowego, radcy prawnego, stałe udostępnianie spółce powierzchni magazynowych) nie podlegają przepisom art. 176 k.s.h.
12. Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, że biorąc pod uwagę wskazany we wniosku zakres i ilość świadczeń niepieniężnych, ich ciągły lub stały charakter należy stwierdzić, że planowane działania nie mają nic wspólnego z charakterem prawnym i celem wprowadzenia instytucji świadczeń niepieniężnych na gruncie art. 176 k.s.h. Opisana we wniosku i w skardze "powtarzalność" i "periodyczność" spornych świadczeń jest w istocie jedynie pozorna. Źródłem wskazanych we wniosku czynności ("świadczeń") jest bowiem w istocie zobowiązanie do stałego, ciągłego i bieżącego ich realizowania. Ilość, zakres, czas i sposób wykonywania tych świadczeń wskazują, że stanowią one w istocie czynności obligacyjne bieżącego, ciągłego (stałego) prowadzenia spraw spółki, którym nie sposób przypisać periodyczności w rozumieniu art. 176 § 1 k.s.h. Sąd pierwszej instancji w pełni zasadnie ocenił, że czas wykonywania czynności jakie miałby świadczyć jedyny wspólnik/Prezes Zarządu, to jest:
bieżące aktualizowanie treści zamieszczonych na stronie internetowej (...) w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony,
koordynacja i nadzór prac, szkolenia z zakresu sprzedaży pracowników działu handlowego realizowanym 1 (jeden) raz w tygodniu przez czas nieokreślony,
nadzór nad prawidłowym poziomem stanu magazynowego w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony,
kontakt z klientami realizowanym w wielu aspektach w wymiarze 10 (dziesięć) godzin tygodniowo przez czas nieokreślony,
przekonuje o zasadności wniosku, że ich źródłem jest zobowiązanie do stałego, ciągłego i bieżącego ich realizowania (por. wyroki NSA: z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 677/23; z 12 września 2024 r., sygn. akt II GSK 794/24).
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że wykonywanie ciągłych czynności wymienionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, za określoną odpłatnością nie podpada pod hipotezę normy zawartej w art. 176 k.s.h. sprowadzają się one bowiem do stałego
i bieżącego realizowania ustalonych zadań takich jak w przypadku stałego zatrudnienia w spółce i świadczenia pracy na jej rzecz.
13. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Organ prawidłowo uznał, że opisane we wniosku czynności odpowiadają przedmiotowi umowy o świadczenie usług.
Jak wynika z art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przepisy dotyczące umowy zlecenia mają zatem zastosowanie w każdym przypadku, gdy przedmiotem czynności prawnej są usługi, które nie są wyczerpująco uregulowane innymi przepisami. W przedstawionym przez Skarżącą spółkę stanie faktycznym przedmiotem świadczenia członka zarządu pozostają czynności starannego działania o charakterze powtarzającym się, stałym lub ciągłym. W orzecznictwie podkreśla się, że "z racji na charakter takich czynności (ciągły i stały)" nie składają się one na treść stosunku uczestnictwa łączącego wspólnika ze spółką, zasadnie są zatem kwalifikowane
"z zastosowaniem przepisów k.c., do czego organ był uprawniony na podstawie art. 2 k.s.h." (por. wyrok NSA z 28 września 2023 r., sygn. akt II GSK 1810/22).
Podzielić należy zatem przyjęty przez Prezesa NFZ pogląd, że opisany przez Spółkę w tej sprawie przyszły stan faktyczny powodowałby powstanie obowiązku opłacania składek zdrowotnych z tytułu wynagrodzenia za tak określone i spełniane przez jedynego członka zarządu świadczenia pracy na rzecz Spółki. W konsekwencji, wobec ciągłego a nie powtarzającego się charakteru opisanych we wniosku czynności wzajemnych pomiędzy jedynym członkiem zarządu Spółki a Spółką, trafnie Organ uznał, że będą do nich miały zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia. W konsekwencji trafnie Sąd pierwszej instancji zaakceptował stanowisko Organu, że czynności opisane we wniosku o interpretację nie stanowią powtarzających się świadczeń niepieniężnych w rozumieniu art. 176 § 1 k.s.h. Oznacza to, wbrew stanowisku Skarżącej spółki, że członek zarządu spółki może być objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy
o świadczeniach.
14. Nie można również tracić z pola widzenia tego, że zobowiązanie wspólnika do spełnienia świadczeń na rzecz spółki nie jest motywowane istnieniem jakichkolwiek więzi kooperacyjnych, produkcyjnych, czy też handlowych między nim a spółką, co wynika z istoty - a co za tym idzie również celu - przywołanego przepisu art. 176 § 1 k.s.h. Przepis ten wymaga, żeby świadczenia członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością miały charakter korporacyjny. W rozpoznawanej sprawie nie sposób jest przypisać tym świadczeniom takiego charakteru.
15. Podsumowując - skarga kasacyjna nie podważa zgodności z prawem zaskarżonego wyroku a stawiany w niej zarzut błędnej wykładni art. 176 k.s.h.
w związku z art. 66 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach.
16. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.
17. O kosztach postępowania kasacyjnego (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U.
z 2023 r. poz. 1935 ze zm.).
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl