Wyrok NSA z dnia 10 lipca 2025, sygn. II GSK 99/25

Sygnatura: II GSK 99/25
Data orzeczenia: 10 lipca 2025
Sąd: Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status: Prawomocne
Podatnik: os. fizyczna

Streszczenie

D.A., osoba fizyczna, jest zobowiązany do poddania małoletniego dziecka obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lesznie skierował tytuł wykonawczy do egzekucji tego obowiązku w październiku 2022 r. Wojewoda Wielkopolski nałożył grzywnę w lutym 2024 r. D.A. złożył zarzuty egzekucyjne, które organy oddaliły, a po zażaleniu organ II instancji częściowo uchylił postanowienie I instancji. D.A. zaskarżył to do…

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który uwzględnił skargę, uchylając postanowienia organów. Organ II instancji złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Czy postanowienia organów administracyjnych w sprawie egzekucji obowiązku szczepień ochronnych są ważne, biorąc pod uwagę naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego dotyczącego wymagalności obowiązku? Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę, uchylił postanowienia organów, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania (art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a.) i prawa materialnego (art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw. z § 5 r.s.o.1). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, utrzymując w mocy wyrok WSA, ale z innym uzasadnieniem: stwierdził, że postanowienie organu II instancji było nieczytelne i naruszało przepisy postępowania, co uzasadniało jego uchylenie, mimo że NSA nie zgadzał się z oceną WSA co do niewymagalności obowiązku szczepień. Rozstrzygnięcie: Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

jeszcze 135 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Wojciech Maciejko (spr.) Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 października 2024 r. sygn. akt III SA/Po 330/24 w sprawie ze skargi D.A. na postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niewykonaniem obowiązku szczepień ochronnych oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 15 października 2024 r., sygn. akt III SA/Po 330/24 uwzględnił złożoną przez D.A. skargę uchylając postanowienie Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2024 r., nr [...], na mocy którego uchylono w części w administracyjnym toku instancji, postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Lesznie z dnia [...] marca 2024 r., nr [...]oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym i umorzono w tej części postępowanie I instancji (w zakresie 3. zarzutu) oraz utrzymano w mocy postanowienie I instancji

w pozostałej części (w zakresie 1 i 2 zarzutu); Sąd I instancji uchylił także postanowienie organu I instancji i zasądził od Wielkopolskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W wyroku tym,

z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Sąd I instancji stwierdził, że postanowienia organów obu instancji wydano

z naruszeniem prawa uzasadniającym uwzględnienie skargi. W ocenie Sądu I instancji podstawowe znaczenie dla wyniku sprawy miało naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572, zwanej dalej k.p.a.), bowiem rozstrzygnięcie organu II instancji nie odpowiadało wymogom tych przepisów. Organ odwoławczy rozpatrując zażalenie orzekł częściowo o uchyleniu zaskarżonego zażaleniem postanowienia I instancji i umorzeniu postępowania I instancji, a częściowo o utrzymaniu w mocy postanowienia I instancji. Regulacja art. 138 k.p.a. nie przywiduje takiej konstrukcji rozstrzygnięcia. Dodatkowo, nie można było ustalić co do jakiej części postanowienia I instancji odnosi się rozstrzygnięcie organu odwoławczego, skoro I instancja orzekała ogólnie o oddaleniu zarzutów. Tylko uzasadnienie postanowienia I instancji pozwalało identyfikować poszczególne zarzuty; bez wydzielenia poszczególnych części sentencji (odnoszących się do kolejnych zarzutów egzekucyjnych) w postanowieniu I instancji nie można było wyodrębnić poszczególnych części: wyeliminowanej i pozostawianej w obrocie prawnym w toku instancji. Trafnie jednak organ II instancji uznał, że nie można było skutecznie sformułować zarzutu egzekucyjnego (nr 3) polegającego na niespełnieniu przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r., poz. 132, zwanej dalej u.p.e.a.), skoro takiej podstawy brak w art. 33 § 2 u.p.e.a. Postanowienia organów naruszały też przepisy prawa materialnego. W sprawie ustalono, że w dniu

[...] października 2022 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Lesznie skierował do Wojewody Wielkopolskiego tytuł wykonawczy wystawiony na D. A. w celu wyegzekwowania obowiązku poddania jego małoletniego dziecka (M. A.) obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem

z dnia [...] lutego 2024 r. wezwał zobowiązanego do wykonania obowiązku do 31 lipca 2024 r. i nałożył na niego grzywnę w wysokości 1 060 zł na wypadek niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie. Zarzut (nr 2) dotyczył braku wymagalności obowiązku

z przyczyn innych niż te określone w art. 33 § 2 pkt 6 lit. a i b u.p.e.a., a więc opierał się na art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. Brak wymagalności obowiązku był wywodzony przez skarżącego z art. 17 ust. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1284, zwanej dalej u.z.z.) w zw. § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 182, poz. 1086, zwanego dalej r.o.s.1), które następnie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 2077, zwanego dalej r.o.s.2). Termin wymagalności obowiązkowych szczepień, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych w reżimie art. 17 ust. 11

w zw. z § 5 r.s.o.1 określane były przez Głównego Inspektora Sanitarnego w Programie Szczepień Ochronnych. Podniesiono, że rozwiązanie takie okazało się niezgodne z art. 47 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 87 Konstytucji RP, co wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 (Dz.U. z 2023 r., poz. 909). Wyrok ten wszedł w życie 12 maja 2023 r. a termin na dostosowanie regulacji do wyroku ustalono na 12 listopada 2023 r. Zgodnie z oceną Trybunału Konstytucyjnego, Program Ochrony Szczepień wydawany w formie komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego nie ma waloru aktu prawa powszechnie obowiązującego, a pomimo tego ingeruje w sferę praw jednostki. Obowiązek szczepień ochronnych mógł być uregulowany co najmniej na poziomie rozporządzenia. Termin szczepień ochronnych przesądzający o dacie wymagalności obowiązku tych szczepień oraz liczba dawek nie mogły zatem być uregulowane komunikatem organu Inspekcji Sanitarnej. W dacie orzekania przez organy przepisy poddane ocenie Trybunału Konstytucyjnego już nie obowiązywały. Znaczenie ma to, że dochodzony obowiązek jednak powstał przed 1 października 2023 r. Z tą bowiem datą na podstawie art. 5 pkt 1 lit. b tiret drugie w zw. z art. 23 pkt 3 ustawy z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego żywienia oraz wyrobów medycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1938, zwanej dalej nowelą) nowe brzmienie art. 17 ust. 10 (nowy pkt 2a) u.z.z. wygenerowało upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw zdrowia do wprowadzenia w drodze rozporządzenia schematu szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmującego liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, co przełożyło się na konieczność ustalania terminów wymagalności obowiązku szczepienia na podstawie § 3 r.s.o.2. Niekonstytucyjny stan prawny, determinowany powstaniem obowiązku szczepienia w ocenie Sądu I instancji sprawił, że obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu na datę wystawiania tytułu wykonawczego, wbrew ocenie orzekających organów, należało uznać za niewymagalny, a co za tym idzie zarzut egzekucyjny oparty na art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. podlegał uznaniu na podstawie art. 34 § 2 pkt 2 u.p.e.a., co czyniło tę część zaskarżonego postanowienia wadliwą (niezależnie od podniesionych wad procesowych) również z powodu naruszenia prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 10 i 11 u.s.o. w zw. z § 5 r.s.o.1.

Z wyrokiem nie zgodził się Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny składając od niego skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze kasacyjnej, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie:

1) przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że przepis art. 138 § 1 i 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do uchylenia postanowienia w części, jedynie wówczas, gdy sentencja postanowienia organu I instancji została podzielona na części;

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak jednoznacznej oceny prawnej, niespójność ocen zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku oraz wydanie wytycznych co do dalszego prowadzenia postępowania, które w stanie faktycznym sprawy pozostają dla organu niezrozumiałe, a w konsekwencji niemożliwe do wykonania;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 i art. 151 w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.

w zw. z § 5 r.s.o.1 poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowień organów obu instancji z powodu naruszenia przez organy prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw. z § 5 r.s.o.1 mimo, że postanowienia nie były obarczone tym uchybieniem; Sąd I instancji winien oddalić skargę;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw.

z art. 144 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia organu II instancji pomimo tego, że organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 144 k.p.a., a także

2) przepisów prawa materialnego, w postaci:

a) art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw. z § 5 r.s.o.1 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie

i błędne przyjęcie, iż obowiązek szczepień ochronnych był niewymagalny oraz

b) § 3 ust. 1 i 2 oraz załącznika nr 1 do r.s.o.2 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do oceny dalszej wymagalności obowiązku szczepień po utracie mocy obowiązującej przez r.s.o.1. Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie nie wystąpiły podstawy nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183

§ 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznawaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczają podstawy określone

w art. 174 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżony nią wyrok mimo błędnego uzasadnienia odpowiadał prawu.

Odnosząc się w pierwszej kolejności od najdalej idącego zarzutu procesowego, tj. podniesionego w punkcie 1b skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługiwał on na uwzględnienie.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku. Powinno ono mianowicie zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji – wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną samodzielną podstawę kasacyjną, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarł wszystkie wymagane składniki uzasadnienia określone

w art. 141 § 1 p.p.s.a., w tym przedstawienie stanu sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska stron, podstawę prawną, jej wyjaśnienie i wskazania co do dalszego postępowania, które z mocy art. 153 p.p.s.a. związały organy przy ponownym załatwianiu sprawy. Ocena ta została rozszerzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, co będzie wymagało uwzględnienia przy ponownym załatwianiu sprawy przez organy, tak co do zasad kształtowania sentencji odpowiadającej wymogom komunikatywności oraz wykładni prawa materialnego (o czym będzie mowa poniżej); nie uzasadnia to jednak zasadności zarzutu naruszenia art. 141 § 1 p.p.s.a. Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a do tego właśnie zmierza ten zarzut skargi kasacyjnej, kwestionujący merytoryczną jego prawidłowość

Do uchylenia zaskarżonego wyroku nie mogły doprowadzić także podniesione

w punktach 1a i 1d skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w postaci: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 i 2 w zw.

z art. 144 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że przepis art. 138 § 1 i 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do uchylenia postanowienia w części, jedynie wówczas, gdy sentencja postanowienia organu I instancji została podzielona na części oraz art. 145

§ 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 p.p.s.a. i art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia organu II instancji pomimo tego, że organ odwoławczy nie naruszył art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 144 k.p.a.

Zaskarżone do WSA postanowienie zostało wydane w trybie przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji i rozstrzygało sprawę zarzutów egzekucyjnych określonych w art. 34 § 3 u.p.e.a. Stosownie do art. 18 pkt 2 u.p.e.a., jeżeli przepisy u.p.e.a. nie stanową inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym przepisy k.p.a. stosuje się odpowiednio. Regulacją znajdującą zastosowanie w postępowaniu zażaleniowym są zatem m.in. odpowiednio stosowane przepisy art. 138 § 1 i 2 k.p.a.

Jak wynika z treści rozstrzygnięcia zaskarżonego do WSA postanowienia organu II instancji, w sentencji tego postanowienia organ, stosując art. 144 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., nie tylko połączył różne rozstrzygnięcia objęte art. 138 k.p.a., ale – co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest nieakceptowalne – zastosował zespół odesłań do "zarzutów", w zakresie jakich następuje uchylenie z umorzeniem postępowania I instancji bądź utrzymanie w mocy postanowienia I instancji. Z jednej strony część uchylonego postanowienia I instancji była identyfikowana za pomocą numeru zarzutu (nie wiadomo przy tym, kto i gdzie wprowadził tę numerację oraz jakie jest jej znaczenie),

a z drugiej - za pomocą cytatu (jak można mniemać z pism strony zawierających zarzuty egzekucyjne).

Zasadnie zatem WSA za podstawową przyczynę uchylenia zaskarżonego postanowienia Wielkopolskiego Państwowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2024 r., nr [...] uznał naruszenie przez organ przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. w stopniu odpowiadającym wymogom art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Organ II instancji wykreował bowiem rozstrzygnięcie z przekroczeniem granicy jego czytelności co do poszczególnych partii rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie "odsyłanie" adresata rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu organu II instancji do lektury akt sprawy oraz obciążenie go koniecznością rekonstrukcji każdej z części postanowienia (uwzględniającej zażalenie i utrzymującej w mocy postanowienie I instancji) stanowi na tle badanej sprawy podstawę oddalenia skargi kasacyjnej.

Pomimo więc błędnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, które akurat tego aspektu wadliwości zaskarżonego postanowienia II instancji nie eksponowało, końcowo wyrok Sądu I instancji uwzględniający skargę musiał zostać uznany za odpowiadający prawu. Podkreślenia bowiem wymaga, że skoro zarzut egzekucyjny, zgodnie z art. 33 § 4 u.p.e.a. identyfikuje "zakres żądania", to każde z rozstrzygnięć co do kolejnych zarzutów musi wyraźnie nawiązywać do tego właśnie zakresu, aby rozstrzygnięcia co do poszczególnych "zakresów" mogły być klarownie w toku instancji reformowane lub kasowane. Przyznana stronie postępowania administracyjnego w demokratycznym państwie prawnym szczególna pozycja procesowa, z zasadą zaufania i ograniczeniem zasady ignorantia iuris nocet, a także z ciążącymi na organie administracyjnym obowiązkami informowania i pouczania, wymagają, by rozstrzygnięcia administracyjne były tak skonstruowane, aby bez szczególnie skomplikowanych zabiegów interpretacyjnych określić jakie prawo stronie przyznano lub jaki obowiązek na nią nałożono, w tym również w jaki sposób postanowienie I instancji (po jego uostatecznieniu się wskutek rozpatrzenia zażalenia) oraz postanowienie II instancji (zwłaszcza reformatoryjne lub kasatoryjne) kształtują jej sytuację prawną. Odstąpienie od tych wymogów prowadzi do oczywistej kolizji z zasadą prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.). Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zastosowanie przepisów o rozstrzygnięciu w sposób prowadzący do niejasności decyzji i jej niejednoznaczności dla adresata, jest uchybieniem stanowiącym podstawę uwzględnienia skargi na taką decyzję (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2024 r., sygn. akt II GSK 1584/21, CBOSA). Zasada ta ma tym większe znaczenie, że w badanej sprawie rozstrzygano postanowieniami, co powoduje, że już rozstrzygnięcie I instancji podlega wykonaniu (w związku z niesuspensywnym charakterem zażalenia); a zatem stan praw i obowiązków w zależności od fazy administracyjnego toku instancji jest dla strony zmienny.

Odnosząc się natomiast do kwestii materialnoprawnych podniesionych w punktach 2 a i b oraz związanego z nimi zarzutu procesowego z punktu 1c skargi kasacyjnej,

tj. naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw.

z art. 135 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw. z § 5 r.s.o.1 poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie postanowień organów obu instancji z powodu naruszenia przez organy prawa materialnego w postaci art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw. z § 5 r.s.o.1, mimo że postanowienia nie były obarczone tym uchybieniem oraz powiązanego z nim zarzutu naruszenia b) art. 17 ust. 11 u.z.z. w zw. z § 5 r.s.o.1 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezzasadne przyjęcie, że obowiązek szczepień ochronnych był niewymagalny w rozumieniu art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a., a także c) § 3 ust. 1 i 2 oraz załącznika nr 1 do r.s.o.2, poprzez ich niezastosowanie do oceny wymagalności obowiązku szczepień po utracie mocy obowiązującej przez r.s.o.1. – Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela wyniku wykładni zaprezentowanej w zaskarżonym wyroku, iż obowiązek poddania się szczepieniom okazał się niewymagalny. Przeciwnie, podstawy wymagalności tego obowiązku były dostateczne, co zasadnie wskazuje skarga kasacyjna. Stan prawny sprawy był delimitowany datą, w której powstał ex lege dochodzony obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym. Skierowanie tytułu wykonawczego do egzekucji miało miejsce [...] października 2022 r. Z obowiązkiem zatem organy miały do czynienia jeszcze w stanie prawnym ukształtowanym przez art. 17 ust. 10 u.z.z. i § 5 r.s.o.1 w brzmieniu sprzed wejścia w życie noweli, tj. przed 1 października 2023 r. i sprzed wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego (12 maja 2023 r.). A więc to te przepisy, wymagały zastosowania (zob. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2025 r., II GSK 1690/24, CBOSA). Jak wynika z tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych wydany na podstawie art. 17 ust. 11 u.z.z. i § 5 r.s.o.1. nie mógł być traktowany jak źródło prawa powszechnie obowiązującego. Sam jednak obowiązek szczepień wynikał, jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z art. 5 u.z.z. i powstawał ex lege. Powstanie obowiązku szczepień ochronnych pod rządami przepisów art. 17 ust. 10 u.z.z. i § 5 r.s.o.1 w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r., sygn. akt SK 81/19 wymagało tylko uwzględnienia przez organy rozpatrujące zarzut egzekucyjny oparty na braku wymagalności obowiązku wykonania szczepień ochronnych (art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a.) wpływu tej niekonstytucyjności na kluczową dla obowiązku szczepień konieczność płynnej realizacji szczepień ochronnych w celu zabezpieczenia interesu publicznego, jakim jest zdrowie publiczne (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt II GSK 1709/23 i z dnia 20 lutego 2025 r., II GSK 1374/24, CBOSA).

Z powodu jednak wykazanych powyżej naruszeń przepisów postępowania, powodujących konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy przez organy, wadliwość dokonanej przez WSA oceny materialnoprawnej w aktualnej fazie postępowania nie mogła przełożyć się na uwzględnienie skargi kasacyjnej, gdyż zaskarżony skargą kasacyjną wyrok, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, odpowiada prawu.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.

jeszcze 2018 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo