Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 17 października 2024 r., sygn. akt I SA/Po 196/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę G. L. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: "Organ") z 2 lutego 2024 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych.
Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący reprezentowany przez radcę prawnego zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, tj.
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 71a § 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") poprzez jego błędną wykładnię w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżący jako dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchylał się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, pomimo, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że Skarżący nie był zobowiązany do przekazywania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu, bowiem z uwagi na kompensatę należności,
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 498 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm., dalej: "k.c.") poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że wierzytelności Skarżącego i A. A.R. nie spełniają przesłanek do ich wzajemnego potrącenia, mimo iż wzajemne roszczenia były bezsporne, a tym samym skutecznie doszło do ich kompensaty.
Ponadto zarzucono orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, oraz uznanie że w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art. 10 k.p.a., tj. niewłaściwe uznanie, że w niniejszej sprawie organ nie był zobligowany do zawiadomienia Skarżącego przed wydaniem rozstrzygnięcia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie,
– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. polegające na błędnej ocenie dowodów, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie, że wierzytelność stanowi wierzytelność zajętą podlegającą przekazaniu organowi egzekucyjnemu oraz. pominięcie ustaleń i wniosków zawartych w Protokole z kontroli dłużnika zajętej wierzytelności z dnia 15 lutego 2022 r., Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...].
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Skarżącego na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Istotą sprawy była ocena czy Skarżący, występujący jako dłużnik zajętej wierzytelności, był uprawniony do nieprzekazania organowi egzekucyjnemu kwot należnych zobowiązanemu z tytułu wystawionych faktur, z powołaniem się na dokonanie potrącenia wzajemnych należności, a w konsekwencji, czy istniały podstawy do uznania, że bezpodstawnie uchylał się on od wykonania obowiązku wynikającego z zajęcia wierzytelności. W niniejszej sprawie zasadniczym elementem argumentacji jest twierdzenie, iż Skarżący nie był zobowiązany do przekazania organowi egzekucyjnemu zajętej wierzytelności, albowiem doszło wcześniej do jej umorzenia w drodze potrącenia.
Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Wydanie takiego postanowienie jest zasadne dla określenia wysokości nieprzekazanej kwoty. Kwota ta, to górna, nieprzekraczalna granica odpowiedzialności, co nie musi pokrywać się z kwotą, jaka pozostaje do uregulowania np. w dacie doręczenia postanowienia. Organ egzekucyjny nie określa zatem w postanowieniu, w jakiej części kwota nieprzekazanej wierzytelności została już zaspokojona przez dłużnika zajętej wierzytelności lub do jakiej kwoty zredukowano obowiązek pieniężny będący przedmiotem postępowania egzekucyjnego, a w związku z powyższym – ile pozostało jeszcze dłużnikowi zajętej wierzytelności do zapłaty.