Uzasadnienie
S. sp. z o.o. z siedzibą w L. (Spółka) wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wr 588/22, oddalającego skargę Spółki na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Legnicy z dnia 6 czerwca 2022 r., nr SKO/PO-413/161/2022, w przedmiocie odmowy zwrotu nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2021 r.
Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 25 lutego 2025 r. wyznaczył termin rozprawy w niniejszej sprawie na dzień 1 kwietnia 2025 r. w składzie: sędzia NSA Dominik Gajewski (przewodniczący), sędzia NSA Anna Dalkowska (sprawozdawca), sędzia NSA Paweł Borszowski, sędzia zastępca sędzia NSA Bogusław Woźniak. Zawiadomienie o terminie rozprawy i składzie orzekającym zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu 14 marca 2025 r.
Pismem z dnia 21 marca 2025 r. (w terminie 7 dni od doręczenia zawiadomienia dokonanego w oparciu o art. 5a § 4 zdanie trzecie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, zwana dalej: "p.u.s.a.") Spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata, złożyła wniosek, na podstawie art. 5a § 1 i § p.u.s.a., o zbadanie spełnienia przez sędziego NSA Annę Dalkowską wymogów niezawisłości i bezstronności i wyłączenie sędziego Anny Dalkowskiej od orzekania ze względu na niespełnienie wymogu niezawisłości i bezstronności w przedmiotowej sprawie.
Spółka stwierdziła, że udział sędziego NSA Anny Dalkowskiej w postępowaniu w składzie orzekającym będzie prowadził do naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych.
Spółka wskazała na następujące okoliczności:
1. do powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA doszło na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przez przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw i w trybie przesądzającym o nielegalności powołania sędziego;
2. okoliczności powołania Anny Dalkowskiej na sędziego NSA wskazują, że to nie merytoryczne kwalifikacje i doświadczenie były powodem jej powołania;
3. postępowanie sędziego NSA Anny Dalkowskiej już po jej powołaniu na sędziego NSA wskazuje na to, że przedkłada ona aktywność w administracji publicznej, a więc w organach władzy wykonawczej, nad aktywność wynikającą z pełnienia funkcji sędziego NSA; już po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego sędzia NSA Anna Dalkowska nadal pozostawała na stanowisku podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości;
4. aktywność sędziego NSA Anny Dalkowskiej już po powołaniu do pełnienia funkcji sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego - sędzia NSA Anna Dalkowska nie wskazywała na to, iż realizowała aktywność orzeczniczą, ale raczej skupiła się na staraniach o uzyskanie statusu członka Krajowej Rady Sądownictwa, a po powodzeniu w tych staraniach wystąpiła o zmniejszenie wymiaru orzekania ze względu "na szczególne obciążenie obowiązkami w Krajowej Radzie Sądownictwa";
5. prokurator z Wydziału Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej, po rozpoznaniu zawiadomienia lustitii wszczął w dniu 11 czerwca 2024 r. śledztwo w sprawie przekroczenia uprawnień i działania na szkodę interesu publicznego w celu osiągnięcia korzyści osobistej przez 20 sędziów członków KRS w okresie od 2017 r., tj. o czyn z art. 231 § 1 i 2 k.k. (nadużycie uprawnień przez funkcjonariusza), o czym poinformowała w mediach społecznościowych Prokuratura Krajowa; osoby wskazane w zawiadomieniu, w tym sędzia NSA Anna Dalkowska, byli funkcjonariuszami publicznymi i podejmowali działania sprzeczne z prawem, co może w konsekwencji skutkować odpowiedzialnością karną z art. 231 k.k.;
6. sędzia NSA Anna Dalkowska była zagorzałą obrończynią "reform" PiS w sądach przed TSUE; to ona miała stać za rezygnacją z funkcji prezesa największego sądu w Polsce - Sądu Okręgowego w W. - J. B., jak również domagała się dymisji wiceprezes Sądu Rejonowego w M. A. K. - sędzia nie zgodziła się na areszt dla uczestnika manifestacji Strajku Kobiet, który uderzył księdza.
Rozwijając swoje stanowisko Spółka wskazała m.in. na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 8 listopada 2021 r. (Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce) w sprawie ze skarg nr 49868/19 i 57511/19 oraz stwierdziła, że zdaniem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka Krajowa Rada Sądownictwa "w kształcie nadanym jej ustawą nowelizującą z 2017 r.", tzn. Krajowa Rada Sądownictwa w kształcie, w którym przeprowadzono procedurę skutkująca powołaniem Anny Dałkowskiej na sędziego NSA, nie spełnia standardów, które pozwalałyby uznać to powołanie za legalne. Spółka podniosła, że Anna Dalkowska przed powołaniem na sędziego NSA nie miała jakiegokolwiek doświadczenia w pracy sędziego sądu administracyjnego, ani nawet asesora sędziego sądu administracyjnego. W konkursie na stanowisko sędziego sądu administracyjnego, w którym Anna Dalkowska wzięła udział, tzn. w konkursie, który odbył się w 2012 r., nie uzyskała akceptacji Krajowej Rady Sądownictwa. Kwalifikacje Anny Dalkowskiej zostały ocenione niżej niż kwalifikacje referendarza sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym. Anna Dalkowska legitymowała się natomiast pracą w Ministerstwie Sprawiedliwości (na zasadzie delegowania od dnia 1 lutego 2017 r.). W Ministerstwie Sprawiedliwości Anna Dalkowska pełniła w latach 2018-2019 funkcję dyrektora Departamentu Wykonania Orzeczeń i Probacji, a następnie od 2019 r. funkcję podsekretarza stanu. Spółka zaznaczyła, że faktem znanym notoryjnie pozostaje, że to właśnie Ministerstwo Sprawiedliwości - i to właśnie w okresie, w którym pracowała w nim Anna Dalkowska - było projektodawcą zmian legislacyjnych w zakresie ukształtowania podmiotowego Krajowej Rady Sądownictwa. Zmiany te - jak wykazuje orzecznictwo europejskie - godziły w standardy prawa do sądu, w tym w szczególności w zakresie gwarancji niezawisłości sędziów. Zdaniem Spółki, kandydatura Anny Dalkowskiej została wybrana przez Krajową Radę Sądownictwa pomimo tego, że pozostałe kandydatury w tym samym konkursie przedstawiały lepsze kwalifikacje do pełnienia funkcji sędziego sądu administracyjnego. Przykładowo, kandydujący w tym samym konkursie M. O. w latach 2005-2007 zajmował stanowisko asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, a od 2007 był sędzią w tym Sądzie. Postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 października 2007 r. został powołany do pełnienia urzędu sędziego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu (w Wydziale I tego Sądu). Od 1 września 2013 r. był delegowany do pełnienia czynności sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Izby Finansowej, gdzie początkowo orzekał w wymiarze 1 sesji w miesiącu, a od 1 kwietnia 2016 r. w pełnym wymiarze. Z kolei W. S. zajmował w latach 2004-2007 stanowisko asesora sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Białymstoku, a od 2007 jest sędzią w tym Sądzie, przy czym jednocześnie był później prezesem tego Sądu. Był również delegowany do pełnienia czynności sędziego w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Spółka zwróciła uwagę na doświadczenie naukowe w dziedzinie prawa finansowego i podatkowego tego Kandydata, a więc na doświadczenie odpowiednie do orzekania w Izbie Finansowej NSA oraz stwierdziła, że Anna Dalkowska ma doświadczenie naukowe w dziedzinie prawa, to jednak nie w zakresie prawa finansowego czy podatkowego. Anna Dalkowska uzyskała awans na sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego z poziomu sędziego sądu rejonowego, a więc z pominięciem szczebli kariery zawodowego sędziego. W ocenie Spółki istnieją podstawy do uznania, że o wyborze kandydatury Anny Dalkowskiej przesądziło jej zaangażowanie w prace Ministerstwa Sprawiedliwości (było ono projektodawcą zmian w Krajowej Radzie Sądownictwa) oraz angażowanie się w poparcie dla tych zmian. Wpływ Ministerstwa był decydujący dla wyboru kandydatury Anny Dalkowskiej na stanowisko sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. Spółka zwróciła uwagę, że Anna Dalkowska już po powołaniu na sędziego NSA silniej niż w aktywność orzeczniczą angażowała się w inną działalność, tzn. w prace Krajowej Rady Sądownictwa, która wciąż pozostaje organem budzącym co najmniej wątpliwości z punktu widzenia legalności działania oraz Ministerstwa Sprawiedliwości (tj. organu władzy wykonawczej). Zdaniem Spółki również ograniczenie aktywności orzeczniczej na rzecz aktywności w pracach Krajowej Rady Sądownictwa jest znamienne w kontekście tego, że wcześniej Anna Dalkowska nie uzyskała doświadczenia w zakresie prawa finansowego i podatkowego, w tym w szczególności doświadczenia w orzekaniu. Spółka podała, że żądanie tożsame z zawartym w niniejszym wniosku - w odniesieniu do sędziego NSA Anny Dalkowskiej - zostało uwzględnione w sprawie o sygn. akt III FSK 605/24. Sędzia NSA Anna Dalkowska została wyłączona także od orzekania w sprawie o sygn. akt III FSK 112/24, co zdaniem Spółki stanowi dodatkowe potwierdzenie zasadności niniejszego wniosku.