Wyrok NSA z dnia 01 lipca 2025, sygn. III FSK 103/25

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i winno służyć stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi uprawdopodobnić, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ustawodawca nie przesądził, w jaki sposób zainteresowany winien we wniosku inicjującym postępowanie incydentalne w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu uwiarygodnić istnienie okoliczności uzasadniających spełnienie przesłanek warunkujących objęcie ochroną tymczasową. W świetle rozpoznawanej sprawy szczególnego znaczenia nabiera okoliczność, że hipoteza normy art. 61 § 3 P.p.s.a. nie odwołuje się do reżimu dowodzenia, wprowadzając jedynie konieczność uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek zawartych w jej treści. Uprawdopodobnienie określonych racji, określane jako ułatwione postępowanie dowodowe zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia strony o danym fakcie. Strona zobowiązana jest sprostać złagodzonemu reżimowi procedowania dowodowego, niemniej – co należy w tym miejscu wyraźnie zaznaczyć – ocena, czy w realiach konkretnej sprawy rzeczone uprawdopodobnienie braku winy w istocie nastąpiło, pozostawione jest ocenie sądu.

Przechodząc do oceny wniosku Skarżącego zawartego w piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. należy zauważyć, że stosownie do treści art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek Skarżącego zawierał argumentację pozwalającą na sięgnięcie do dyspozycji art. 61 § 3 P.p.s.a. i zastosowanie ochrony tymczasowej. Strona uprawdopodobniła wystąpienie przesłanek umożliwiających i uzasadniających zastosowanie środka ochrony, o którym mowa we wskazanym przepisie, nie ograniczając się do ogólnych wywodów na temat istoty wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z przedmiotowego wniosku wynika realne, a nie tylko hipotetyczne, zagrożenie spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący jest właścicielem jednej nieruchomości i posiada kredyt hipoteczny, jednocześnie na jego rachunku bankowym dokonano blokady w kwocie początkowej 324 419,21 zł (obecnie jest to kwota 350 062,27 zł). Skarżący słusznie zwrócił uwagę, że wiedza o prowadzeniu postępowania egzekucyjnego wobec niego jako kredytobiorcy może i najpewniej w świetle zasad doświadczenia życiowego doprowadzi do wypowiedzenia przez bank wiążącej Stronę umowy kredytowej i postawienia pozostałego salda kredytu w stan natychmiastowej wymagalności wobec utraty wiarygodności finansowej Skarżącego.

Jakkolwiek nałożony na Stronę obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy skutki wykonania takiego świadczenia co do zasady są odwracalne, należy również zgodzić się, iż skutków zapłaty należności pieniężnej nie można rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości i sytuacji ogólnej podatnika. Z argumentacji przedstawionej we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wynika, że Strona co prawda ograniczyła się jedynie do przywołania okoliczności mogących pojawić się na etapie wykonania decyzji, jednak zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wysokość zobowiązania podatkowego, określonego w zaskarżonej decyzji, wobec łącznej wartości zabezpieczonego majątku czyni prawdopodobną egzekucję z nieruchomości. Skarżący zarysował zatem wystarczający obraz swojej sytuacji majątkowo-finansowej rzutujący na ocenę uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanki umożliwiającej przyznanie ochrony tymczasowej. Egzekucja kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji może więc wyrządzić Skarżącemu poważną szkodę, która doprowadzi do znaczącego pogorszenia jego sytuacji materialnej, a okoliczność ta wyczerpuje dyspozycję art. 61 § 3 P.p.s.a.

W świetle przywołanych okoliczności argumentację prezentowaną przez Skarżącego na etapie wniosku inicjującego postępowanie wpadkowe, w kontekście całokształtu okoliczności sprawy, należało uznać za wystarczającą do oceny spełnienia przesłanki ryzyka spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 i 4 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.