OrzeczeniaInterpretacjeTematy
Zaloguj sięWypróbuj

Wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2026, sygn. III FSK 1143/24

Sygnatura
III FSK 1143/24
Data orzeczenia
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny (NSA)
Status
Prawomocne
Podatnik
spółka akcyjna

Streszczenie

Spółka A. S.A. posiadała w 2023 roku 68 wolno stojących tablic reklamowych, wykorzystywanych w działalności gospodarczej. Część tablic, według projektów budowlanych, miała fundamenty nietrwale związane z gruntem, umożliwiające posadowienie bez robót ziemnych. Organ podatkowy (Prezydent Miasta Gdańska) nałożył na spółkę podatek od nieruchomości w kwocie 50.368 zł, co utrzymało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku. Spółka odwoływała się do sądów administracyjnych,…

jeszcze 149 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Krzysztof Przasnyski, Protokolant starszy inspektor sądowy Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 192/24 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2023 r., sygn. akt SKO Gd 5388/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 18 grudnia 2023 r. sygn. akt SKO Gd 5388/23, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz A. S.A. z siedzibą w W. kwotę 13 167 (słownie: trzynaście tysięcy sto sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.

Zaskarżonym wyrokiem z 18 czerwca 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 192/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 18 grudnia 2023 r., sygn. akt SKO Gd 5388/23 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2023 r.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.

Zaskarżoną decyzją SKO w Gdańsku utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdańska z 1 sierpnia 2023 r. określającą spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2023 r. w kwocie 50.368 zł.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu podatkowym przeprowadzono analizę przedłożonych przez spółkę 34 projektów budowlanych tablic reklamowych, wykorzystywanych przez nią w latach 2018-2023. Na tej podstawie ustalono, że spółka w przedmiotowym roku podatkowym posiadała 68 tablic reklamowych, które składały się z kilku elementów stanowiących całość użytkowo-techniczną, tj. fundamentu, konstrukcji nośnej słupa i konstrukcji tablicy reklamowej (ekranu). Część obiektów budowlanych posiadała konstrukcję nośną słupa osadzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, a część obiektów budowlanych posiadała konstrukcję nośną słupa umieszczonego w stopie fundamentowej posadowionej bezpośrednio na fundamencie. Projekty zawierają informację o możliwości wielowariantowego montażu tablicy, tj. na fundamencie nawierzchniowym, zagłębionym lub głębokim. Konstrukcja wszystkich nośników reklamowych będących przedmiotem postępowania miała uniemożliwić łatwe ich przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru, zaś konstrukcja ta musiała być w odpowiedni techniczny sposób powiązana trwale z gruntem. SKO wskazało, że ustawowa podatkowa definicja budowli zrekonstruowana w oparciu o art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682, dalej: p.b.) pozwala stwierdzić, że cecha trwałego związania z gruntem została wymieniona w odniesieniu do budowli jedynie w przypadku tablic reklamowych i urządzeń reklamowych. Urządzenia reklamowe i tablice reklamowe należy uznać za budowle, gdy są trwale związane z gruntem. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych SKO wskazało, że ani z przepisu prawa podatkowego ani budowlanego nie wynika twierdzenie, iż przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć posadowienie obiektu budowlanego na gruncie na tyle trwale, że nie można go odłączyć od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji. Tego rodzaju zapatrywanie właściwe jest na gruncie prawa cywilnego. Zagadnienia "podatkowe" rozstrzygane są w ramach tzw. prawa podatkowego, a więc na podstawie ustawy podatkowej oraz przepisów, do których ustawa podatkowa odsyła, a więc m.in. prawa budowlanego w zakresie definicji budowli. Powyższe oznacza, że odpowiedzi na pytanie czym jest budowla, należy udzielić mając na względzie art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 70 ze zm., dalej: u.p.o.l.) oraz art. 3 pkt 3 i 5 p.b. Prawo budowlane mówiąc o trwałym związaniu obiektu z gruntem wskazuje na pewną charakterystykę faktyczną (techniczną) obiektu budowlanego, która determinuje stosowanie lub nie w odniesieniu do tego właśnie obiektu budowlanego poszczególnych norm prawa budowlanego. Na gruncie prawa budowlanego trwałe związanie z gruntem urządzeń i obiektów oznaczać będzie choćby takie ich umocowanie do podłoża, aby uniemożliwić łatwe ich przesunięcie lub zniszczenie np. przy silnych podmuchach wiatru. Trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszania jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Sama tylko techniczna możliwość przeniesienia obiektu na inne miejsce nie ma istotnego znaczenia dla kwalifikacji danego obiektu jako budowli. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, jednak w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie.

SKO stwierdziło, że będące przedmiotem sporu tablice reklamowe są trwale związane z gruntem z zgodnie z zaprezentowanym powyżej rozumieniem tego pojęcia. Są one przymocowane do podłoża za pomocą fundamentów w taki sposób, aby z uwagi na ich masę i rozmiary zapewnić im stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym. Odnośnie ujęcia w części dokumentacji urządzeń reklamowych w projektach budowlanych, jako trwale związanych z gruntem, bądź nie związania trwałego z gruntem organ odwoławczy zauważył, że wynika to z faktu, iż część obiektów budowlanych posiada konstrukcję nośną słupa osadzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, a część obiektów posiada konstrukcję nośną słupa umieszczonego w stopie fundamentowej posadowionej bezpośrednio na fundamencie. Okoliczność, że część obiektów budowlanych została posadowiona na fundamencie - jak wskazano w projektach - w sposób nietrwale związany z gruntem nie oznacza, że nie stanowią one budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b. Dla przyjęcia trwałości związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie, skoro wszystkie urządzenia budowlane są tak skonstruowane, aby stawić opór wiatrom jak też innym czynnikom atmosferycznym. Świadczy o tym zarówno rozmiar, kształt, jak i budowa wskazanych obiektów budowlanych. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika wprost, że układ konstrukcyjny tablic reklamowych służy zapewnieniu stabilności urządzeń reklamowych, a w konsekwencji wypełnieniu ich podstawowej funkcji, czyli ekspozycji reklamy.

Odnosząc się do zarzutu spółki, że nie jest ona podatnikiem podatku od wolno stojących urządzeń reklamowych i tablic reklamowych, a podatnikiem powinien być właściciel gruntu, na którym zostały one posadowione SKO wskazało, że jest on bezzasadny, ponieważ na gruncie prawa cywilnego warunkiem uznania, że dana rzecz stała się częścią składową nieruchomości jest to, aby połączenie nie było tylko dla przemijającego użytku, o czym mówi art. 47 § 3 k.c. A zatem jeżeli budowla połączona została z gruntem dla przemijającego użytku, nie stanowi jego części składowej, a prawo własności gruntu nie rozciąga się na tę rzecz. Treść umów zawieranych przez spółkę ewidentnie wskazuje, że tablice połączone zostały z gruntem dla przemijającego użytku przez co nie stanowią jego części składowej. Połączenie tablic z gruntem tylko dla przemijającego użytku wyraża się w woli stron umów, które zobowiązywały najemcę do usunięcia wszelkich naniesień na grunt po zakończeniu umowy.

Na powyższe rozstrzygnięcie spółka wniosła skargę do WSA w Gdańsku. Zaskarżając decyzję w całości, zarzuciła jej naruszenie:

1) przepisów postępowania podatkowego, tj.:

a) art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: o.p.), poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób dowolny i sprzeczny z zasadami wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego, polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w tym zakresie, że wszystkie tablice będące przedmiotem niniejszego postępowania są trwale związane z gruntem, podczas gdy w treści projektów budowlanych poszczególnych rodzajów przedmiotowych tablic reklamowych wyraźnie wskazano, że nie posiadają one cechy trwałego związania z gruntem, np. w projekcie budowlanym A, C, D, H, O, ZC, ZH wskazano, że tablice reklamowe znajdują się na fundamentach nietrwale związanych z gruntem, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy uznał błędnie w konsekwencji tego naruszenia, że wszystkie tablice będące przedmiotem niniejszego postępowania podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zaś skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku;

b) art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 191 w zw. z art. 124 w zw. z art. 122 w zw. z art. 121 o.p., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego zebranego materiału dowodowego oraz pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności istnienia istotnych różnic techniczno-konstrukcyjnych pomiędzy poszczególnymi rodzajami tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania, niewyczerpujące uzasadnienie motywów decyzji w stosunku do poszczególnych rodzajów tablic reklamowych, a także dokonanie łącznej oceny prawnej w stosunku do wszystkich wolno stojących tablic reklamowych wskazanych w treści zaskarżonej decyzji, podczas gdy każda tablica reklamowa powinna stanowić oddzielny i samodzielny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a z treści projektów budowlanych przedmiotowych tablic reklamowych wynika jednoznacznie, że poszczególne rodzaje tablic reklamowych posiadają różne właściwości techniczno-konstrukcyjne oraz mogą zostać posadowione na gruncie w różny sposób, w tym m.in. poprzez posadowienie na powierzchni gruntu (bez zagłębienia w gruncie) w sposób nietrwale związany z gruntem, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy uznał błędnie w konsekwencji tego naruszenia, że wszystkie tablice reklamowe wskazane w treści zaskarżonej decyzji podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolno stojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku;

c) art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122 o.p., poprzez ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w sposób niepełny i niewyczerpujący na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, w wyniku zaniechania powołania biegłego w celu uzyskania opinii w przedmiocie właściwości technicznych tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz ich trwałości związania z gruntem, podczas gdy informacje te stanowią informacje o charakterze specjalistycznym, które wymagają oceny osoby dysponującej wiadomościami specjalnymi z zakresu budownictwa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy uznał błędnie w konsekwencji tego naruszenia, że wszystkie tablice reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolno stojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku;

d) ewentualnie, jeżeli zarzuty podniesione w części II, pkt 1, lit. a - b petitum niniejszego pisma nie zostaną uwzględnione przez Sąd, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj.: art. 180 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 197 § 1 w zw. z art. 122 o.p., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy w zakresie posiadania przez skarżącą statusu właściciela tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz posadowionych na gruntach prywatnych (należących do podmiotów innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego), podczas gdy organ odwoławczy powinien ustalić na podstawie zgromadzonych umów najmu tych gruntów, że właścicielem oraz podatnikiem podatku od nieruchomości w stosunku do tych tablic reklamowych nie jest skarżąca, ale właściciele tych gruntów, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy uznał w konsekwencji tego naruszenia, że skarżąca jest zobowiązana do zapłaty podatku od nieruchomości w stosunku do tych tablic reklamowych;

2) przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 p.b. poprzez błędną wykładnię terminu "trwale związane z gruntem" polegającą na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć posadowienie obiektu budowlanego na gruncie w sposób zapewniający odporność na czynniki atmosferyczne, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego terminu powinna polegać na uznaniu, że przez trwałość związania z gruntem należy rozumieć posadowienie obiektu budowlanego na gruncie na tyle trwale, że nie można go odłączyć od gruntu bez uszkodzenia jego konstrukcji;

b) art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 p.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i błędne uznanie, że tablice reklamowe będące przedmiotem niniejszego postępowania podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako wolno stojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem, zaś skarżąca jest zobowiązana do zapłaty tego podatku ze względu na posiadanie statusu właściciela tych tablic reklamowych, podczas gdy przywołane przepisy nie powinny znaleźć zastosowania w przedmiotowej sprawie, zaś skarżąca nie powinna być zobowiązana do zapłaty tego podatku;

c) ewentualnie, jeżeli zarzuty podniesione w części II, pkt 2, lit. a i b petitum niniejszego pisma nie zostaną uwzględnione przez Sąd, zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 p.b., poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i błędne uznanie, że skarżąca jest zobowiązania do zapłaty podatku od nieruchomości w stosunku do tablic reklamowych będących przedmiotem niniejszego postępowania oraz posadowionych na gruntach prywatnych (należących do podmiotów innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego), podczas gdy skarżąca nie posiada statusu podatnika od nieruchomości w stosunku do tych tablic reklamowych.

Podnosząc powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Sąd pierwszej instancji odnosząc się do zarzutów uznał, że skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. WSA przytoczył regulacje prawa podatkowego i prawa budowlanego, definiujące pojęcia budowli oraz obiektu budowlanego podkreślając, że wolno stojące tablice reklamowe trwale związane z gruntem zostały wprost wymienione w art. 3 pkt 3 p.b. Odnosząc do zagadnienia "trwałego związana z gruntem" tablic reklamowych, Sąd wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym na wyrok NSA z 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt III FSK 4128/21, którego argumentację w pełni podzielił. WSA stwierdził, że cecha trwałego związania z gruntem ma charakter techniczno-użytkowy i polega na takim posadowieniu obiektu, które zapewnia mu stabilność oraz odporność na spodziewane czynniki zewnętrzne. W tym zakresie nie decyduje wyłącznie technologia wykonania fundamentu ani możliwość technicznego przeniesienia obiektu, lecz całokształt okoliczności, w tym wielkość konstrukcji, jej przeznaczenie oraz względy bezpieczeństwa. Sąd podkreślił, że pojęcia trwałego związania z gruntem nie można utożsamiać z nierozerwalnością, a fakt, iż obiekt może zostać rozebrany lub przeniesiony, nie wyklucza jego trwałego związania z gruntem. Znaczenie ma natomiast to, czy jego odłączenie wymagałoby zasadniczych zmian technicznych lub ponownego przygotowania podłoża.

W dalszej kolejności Sąd odniósł się do zarzutu skarżącej dotyczącego podmiotu opodatkowania. WSA wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. właściciele obiektów budowlanych, a budowla stanowi odrębny przedmiot opodatkowania. W konsekwencji Sąd uznał, że okoliczność, iż tablice są trwale związane z gruntem innego podmiotu, nie przesądza o braku obowiązku podatkowego po stronie skarżącej jako właściciela budowli. WSA zaakceptował również stanowisko organów, że sporne tablice reklamowe służą bezpośrednio prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, a ich funkcja użytkowa ma znaczenie przy kwalifikacji ich jako budowli w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i podatkowego.

Odnosząc się do zarzutów procesowych, Sąd stwierdził, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, opierając się na projektach budowlanych, opisach technicznych oraz dokumentacji fotograficznej tablic reklamowych. Sąd uznał, że organy uwzględniły różnice konstrukcyjne poszczególnych nośników, jednak wszystkie analizowane sposoby posadowienia świadczyły o ich trwałym związaniu z gruntem. WSA ocenił jako bezzasadny zarzut niepowołania biegłego, wskazując, że art. 197 § 1 o.p. pozostawia tę kwestię uznaniu organu podatkowego. Zdaniem Sądu, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający, a sporne zagadnienia miały charakter prawny, niewymagający wiadomości specjalnych.

jeszcze 5165 słów

Przeczytaj pełną treść uzasadnienia

Widzisz ~30% uzasadnienia. Zaloguj się lub załóż konto, aby przeczytać całość.

Szukasz podobnych spraw?

QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.

Wypróbuj za darmo