d. naruszenie przepisów art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. przez oddalenie skargi rozpatrywanej przez Sąd pierwszej instancji pomimo, że Organ wydający zaskarżoną decyzję zaniechał wskazania, którym dowodom dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyny,
e. naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny, niezawierający wyczerpującego wskazania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, podczas gdy uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron oraz podstawę prawną rozstrzygnięcia jej wyjaśnienie,
f. art. 88 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu złożony przez Skarżącego jest spóźniony, podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu na złożenie skargi został złożony przed upływem ustawowego terminu;
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie skarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, a także o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przypisanych. Pismem w uzupełnieniu braków skargi kasacyjnej Skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W zakreślonym ustawowo terminie Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla w pierwszej kolejności, że rozpoznawana sprawa dotyczy oceny stanowiska Sądu pierwszej instancji w przedmiocie prawidłowości stwierdzenia przez Organ uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta z dnia 25 października 2023 r. odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Dlatego też nie sposób uwzględnić zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej, oznaczonych jako a), b), d), gdzie Skarżący podnosi naruszenie art. 151 p.p.s.a. i 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a., naruszenie art. 133 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a., a także naruszenie art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 8 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie decydujące znaczenie ma bowiem kwestia formalna, czyli ocena zasadności stwierdzenia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Stąd też w sprawie tej nie podlegają ocenie zagadnienia dotyczące prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
Chybiony jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., w którym Skarżący podnosi uzasadnienie zaskarżonego wyroku w sposób lakoniczny. Godzi się bowiem nadmienić, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano sposób rozumienia wymienionej regulacji jako podstawy zarzutu kasacyjnego. Dlatego też "zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki stan faktyczny i dlaczego przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.)" – wyrok NSA z 14 czerwca 2024 r., sygn. akt III OSK 2040/22. Biorąc więc pod uwagę powyższe, jak również treść art. 141 § 4 p.p.s.a., trzeba zauważyć, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada wymienionej regulacji, zawiera bowiem zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni poddaje się kontroli instancyjnej.
Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi kasacyjnej oznaczony jako c), gdzie Skarżący podnosi naruszenie art. 106 § 3 i art. 113 § 1 i art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., w którym wskazuje, że w niniejszej sprawie istniały podstawy do stwierdzenia, że ewentualne uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia jest uzasadnione okolicznościami i wynika z okoliczność niezależnych od Skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny, odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu zauważa, że stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przy czym, zgodnie z art. 144 k.p.a., w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Dlatego też unormowania te w sposób jednoznaczny wskazują podstawę do obligatoryjnego stwierdzenia przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia.
Uwzględniając powyższe należy podzielić stanowisko WSA, że postanowienie organu I instancji z dnia 25 października 2023 r. doręczono Skarżącemu w dniu 16 listopada 2023 r. (czwartek), co wynika z poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii potwierdzenia odbioru. Z kolei ze stempla widniejącego na kopercie (znajdującej się w aktach odwoławczych SKO), w której nadano zażalenie z dnia 23 listopada 2023 r. wynika, że korespondencję nadano dopiero w dniu 24 listopada 2023 r. Uwzględniając dyspozycję art. 57 § 1 k.p.a., zgodnie z którą jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło a upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu, należy stwierdzić, że analiza akt sprawy nie pozostawia wątpliwości, że Skarżący wniósł zażalenie z jednodniowym opóźnieniem.
Zachowanie terminu do wniesienia zażalenia jest jednym z warunków dla skutecznego złożenia środka zaskarżenia. Natomiast jego niezachowanie, a zatem uchybienie w tym zakresie prowadzi do wniosku, że wniesienie zażalenia przez stronę po upływie określonego terminu jest bezskuteczne.
Ponadto, jak zauważył Sąd I instancji, Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia w toku postępowania przed organem odwoławczym wniosku o przywrócenie terminu. Trafnie również uznał WSA, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia Skarżący wyartykułował wprawdzie w treści skargi z dnia 24 marca 2024 r., lecz sąd administracyjny nie ma możliwości jego rozpoznania, gdyż adresatem takiego wniosku winien być organ odwoławczy.
Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uwzględnić zarzutu naruszenia art. 88 p.p.s.a.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Agnieszka Olesińska Paweł Borszowski (spr.) Wojciech Stachurski