Wyrok NSA z dnia 08 lipca 2025, sygn. III FSK 1291/24

3) art. 151 p.p.s.a. w związku z oddaleniem skargi i brakiem uchylenia zaskarżonych decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

Spór dotyczył tego, czy w odniesieniu do budynku mieszkalnego, stanowiącego własność przedsiębiorcy, należało stosować niższe stawki opodatkowania, przewidziane dla budynków (lub ich części) mieszkalnych, czy też powinien on zostać opodatkowany według stawki wyższej, przewidzianej dla budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Na wstępie należy zwrócić uwagę, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, zaś stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza, że wskazane przez stronę naruszenie przepisów prawa materialnego czy procesowego określają zakres kontroli instancyjnej tutejszego Sądu. Sąd kasacyjny może uwzględnić tylko te zarzuty, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej. Rolą profesjonalnego pełnomocnika jest sformułowanie zarzutów kasacyjnych w sposób umożliwiający sądowi kasacyjnemu poddanie kontroli stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie, w jakim w ocenie strony jest ono nieprawidłowe.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że o związaniu gruntu, budynku lub budowli z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje wyłącznie posiadanie gruntu, budynku lub budowli przez przedsiębiorcę lub podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w sytuacji gdy wyrokiem z dnia 24 lutego 2021 r. w sprawie o sygn. akt SK 39/19 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności ww. przepisu z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zarzut ten jest chybiony, a ściślej rzecz ujmując nieskuteczny, ponieważ nie dotyczy istoty sporu.

Jako podstawę kasacyjną wskazano naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3) u.p.ol. Z przepisu tego, zamieszczonego w tzw. słowniczku wyrażeń ustawowych ("Użyte w ustawie określenia oznaczają") wynika, że przez "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" należy rozumieć "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a". Lektura tego przepisu oraz analiza uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji jasno wskazuje, że przedmiotem sporu nie było to, czy budynek jest "związany z działalnością gospodarczą", a zatem spór nie był rozstrzygany przez pryzmat wskazanego jako podstawa kasacyjna art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Okolicznością niesporną było to, że budynek, którego dotyczył spór, miał charakter mieszkalny, a zatem nie był objęty definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Spór leżał gdzie indziej, a mianowicie w tym, czy - jak stwierdził sąd pierwszej instancji - ten budynek mieszkalny był "zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l. Ten ostatni przepis, kluczowy dla rozstrzygnięcia, nie został natomiast w skardze kasacyjnej w ogóle powołany. Z tego powodu uznać należy, że skarga kasacyjna nie zawiera podstawy kasacyjnej, która potencjalnie mogłaby służyć podważeniu stanowiska sądu pierwszej instancji. Wskazanie w niej art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (nawet ze wskazanym w końcowej części uzasadnienia art. 1a ust. 2a pkt 1 u.p.o.l.) nie dotyczy bowiem istoty problemu. Istotą tą nie jest bowiem "związek z działalnością gospodarczą", o którym mowa w tych przepisach, lecz "zajęcie na działalność gospodarczą", o którym mowa wyłącznie w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l.

Wskazany jako podstawa kasacyjna art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i zarzut jego niewłaściwego zastosowania należy więc ocenić w ten sposób, że przepis ten w sprawie nie został zastosowany, toteż i - wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej - nie mógł zostać naruszony przez niewłaściwe zastosowanie. Został natomiast zastosowany art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.p.o.l., którego naruszenia jednak nie zarzucono ani nawet nie wymieniono go w żadnym miejscu skargi kasacyjnej. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kilkakrotnie na ten właśnie przepis się powołał (s. 8-10), w niebudzącym wątpliwości kontekście, uwypuklając go jako kluczowy dla rozstrzygnięcia sprawy. To przez pryzmat tego przepisu sąd pierwszej instancji uznał, że skarga zasługiwała na oddalenie. Skoro zatem żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie odnosi się do przepisu wprowadzającego kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy kryterium budynku mieszkalnego jako "zajętego na prowadzenie działalności gospodarczej", to uznać należy, że skarga kasacyjna w obszarze prawa materialnego nie zawiera zarzutu wymierzonego w stanowisko sądu pierwszej instancji. Zarzut naruszenia art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. jest zaś chybiony, ponieważ spór nie podlegał rozstrzygnięciu przez pryzmat związku budynku z działalnością gospodarczą, o którym to mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., toteż przepis ten ani nie został przez sąd pierwszej instancji zastosowany, ani naruszony.

Brak skutecznego podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji, że budynek mieszkalny jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, przesądza o tym, że za prawidłowe musi zostać uznanie przez WSA prawidłowości opodatkowania najwyższą stawką gruntu, na którym ów budynek jest posadowiony. Zakwalifikowanie budynku wpływa determinująco na opodatkowanie gruntu.

Z omówionych wyżej powodów podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za bezzasadny.

Przyjęcie wskazanego wyżej stanowiska co do kwestii materialnoprawnych przesądziło o uznaniu za nieskuteczne również zarzutów dotyczących naruszenia art. 122, 187 i 191 O.p. Skoro Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził uchybień wskazywanych w zarzucie dotyczącym prawa materialnego, to tym samym niezasadne są twierdzenia, które legły u podstaw zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. są wobec powyższego pozbawione podstaw, ponieważ uznać należało, że sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi.

W konsekwencji, ponieważ zarzuty skargi kasacyjnej okazały się bezzasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 p.p.s.a. skargę tę oddalił jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 156 § 3 p.p.s.a., orzekł o sprostowaniu oczywistej omyłki zawartej w sentencji zaskarżonego wyroku, bowiem w komparycji błędnie oznaczono skarżącą "S. Sp. z o.o. z siedzibą w G.", zamiast prawidłowo "S. - sp. z o.o. z siedzibą w T. ".

s. Agnieszka Olesińska (spr.) s. Stanisław Bogucki s. Dominik Gajewski