Sąd I instancji, uchylając zaskarżoną interpretację, zaaprobował stanowisko prezentowane przez Skarżącą, iż jednostki kogeneracyjnej nie sposób uznać za "urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związanego z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem", o czym mowa w drugiej części przepisu art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Za słuszną Sąd uznał argumentację Spółki, która podniosła, że to nie jednostka kogeneracyjna służy zapewnieniu możliwości użytkowania fundamentów zgodnie z ich przeznaczeniem, lecz odwrotnie, to fundamenty zapewniają możliwość funkcjonowania jednostki kogeneracyjnej.
Sąd zgodził się ze Spółką, że jednostka kogeneracyjna w kontenerze dźwiękochłonnym z pewnością nie jest związana z elementami budowlanymi, stanowiącymi podłoże do którego została przytwierdzona, co dodatkowo potwierdza fakt, że nie ma takiego charakteru, jak wymienione w art. 3 pkt 9 p.b. urządzenia, tj. przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona w interpretacji jest też wewnętrznie sprzeczna, albowiem z jednej strony organ trafnie wskazuje, iż jednostka kogeneracyjna 355kW w kontenerze dźwiękochłonnym nie stanowi elementu sieci technicznej (energetycznej), ponieważ nie jest niezbędna w procesie przesyłania i dystrybucji energii; a następnie wskazuje, że jednostka kogeneracyjna jest urządzeniem stosowanym w procesie wytwarzania energii elektrycznej i powołuje się na więź techniczno-funkcjonalną pomiędzy tą jednostką kogeneracyjną a obiektem budowlanym - budowlą w postaci sieci energetycznej, która oznacza, że jednostka kogeneracyjna zapewnia możliwość użytkowania sieci jako obiektu budowlanego zgodnie z jej przeznaczeniem.
Ocena powyższa, zdaniem Sądu pierwszej instancji, jest o tyle nietrafna, że jednostka kogeneracyjna nie jest związana, w sposób właściwy dla urządzenia budowlanego, ani z elementami budowlanymi (płytą fundamentową) jednostki kogeneracyjnej stanowiącym podłoże do którego została przytwierdzona, ani tym bardziej jednostka kogeneracyjna nie jest w taki sposób połączona z siecią energetyczną. To fundament, a nie jednostka kogeneracyjna, jest podłączony do sieci energetycznej, albowiem to fundament posiada przyłącze energetyczne, do którego podłączona jest jednostka kogeneracyjna. W ocenie Sądu Strona słusznie wskazywała, iż nie jest prawidłowe twierdzenie, że sieć energetyczna nie może funkcjonować bez jednostki kogeneracyjnej, albowiem to sieć umożliwia korzystanie z jednostki kogeneracyjnej; a nie jest tak aby sieć nie mogła funkcjonować bez jednostki kogeneracyjnej. Nie można więc zasadnie wywodzić, że jednostka kogeneracyjna stanowi "urządzenie budowlane" w ujęciu prawa budowlanego, a co za tym idzie przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Konkludując, Sąd uznał za zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 i art. 3 pkt 3 p.b.
Skargę kasacyjną od przedstawionego powyżej wyroku wniósł Prezydent G., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając wyrok w całości.
Organ podatkowy zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni:
1) art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 i 9 p.b., poprzez uznanie, że "urządzenie budowlane", o którym stanowi powyższa norma, musi zapewniać użytkowanie jedynie budowli zgodnie z jej przeznaczeniem, podczas gdy zgodnie z ustawowymi definicjami, "urządzenia budowlane" mogą zapewniać użytkowanie każdego obiektu budowlanego, czyli również budynku, zgodnie z jego przeznaczeniem, zaś na skutek błędnej wykładni wskazanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny skupił się wyłącznie na aspekcie powiązania pomiędzy jednostką kogeneracyjną a fundamentem, co skutkowało wydaniem błędnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;
2) art. 3 pkt 9 p.b., poprzez uznanie, że przepis ten enumeratywnie wymienia urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, podczas gdy powyższa norma nie stanowi katalogu zamkniętego urządzeń technicznych zapewniających możliwość utrzymywania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, zaś wyliczenie zawartych w tej normie urządzeń jest wyliczeniem przykładowym;
3) art. 1a ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., poprzez uznanie, że jednostka kogeneracyjna służąca budynkowi, któremu dostarcza energię elektryczną, nie stanowi budowli w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, a w konsekwencji nie stanowi przedmiotu opodatkowania w rozumieniu właściwej ustawy podatkowej.
Mając na uwadze powyższe uchybienia, strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości w ten sposób, aby utrzymać w mocy interpretację indywidualną; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie przypomnieć należy, że z art. 14b § 3 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r., poz. 111, powoływanej dalej w skrócie jako "o.p.") wynika, że podmiot składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Natomiast z art. 14c § 1 o.p. wynika, że interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Zatem w postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej - odrębnie niż w postępowaniu podatkowym - organ nie ustala podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, ale przyjmuje jako podstawę okoliczności faktyczne podane we wniosku. Organ wydający interpretację indywidualną nie może ingerować w stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione przez wnioskodawcę, ani dokonywać własnych ustaleń co do tego stanu lub zdarzenia przyszłego. Jego zadanie jest ograniczone do analizy okoliczności podanych w złożonym wniosku z punktu widzenia ich kwalifikacji podatkowej. Wydając interpretację indywidualną organ jest związany opisem stanu faktycznego przedstawionego we wniosku oraz ewentualnie w odpowiedzi na wezwanie do jego uzupełnienia (art. 169 § 1 w związku z art. 14h o.p.).
Stan faktyczny przedstawiony we wniosku i jego opis przedstawiony w interpretacji jest również wyłączną podstawą kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny pierwszej instancji i podstawą oceny zasadności zarzutów skargi kasacyjnej.
Powyższe ogólne uwagi są o tyle istotne w rozpoznawanej sprawie, że autor skargi kasacyjnej (formułując zarzuty w punktach 1 i 3) wskazał, że błędna wykładnia przepisów podatkowych i prawa budowlanego jest następstwem przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, iż sporna jednostka kogeneracyjna nie służy budynkowi, któremu dostarcza energię elektryczną.
Tymczasem ani z wniosku o wydanie interpretacji, a także z samej interpretacji nie wynika, aby jednostka kogeneracyjna była związana z jakimkolwiek budynkiem należący do wnioskodawcy (leasingodawcy) bądź do korzystającego.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stwierdzono, że jednostka kogeneracyjna jest posadowiona na płycie fundamentowej o określonych parametrach (w tym nośności), w której znajduje się przyłącze gazu ziemnego (zasilające urządzenie) i przyłącze wody grzewczej (pozyskiwanej m.in. z urządzenia wskutek spalania gazu i pracy chłodnic) oraz przepust kablowy, odpowiednie rury, kable i inne elementy konstrukcyjne zapewniające łączność pomiędzy płytą a urządzeniem (str. 1 uzasadnienia). Sposób przytwierdzenia jednostki kogeneracyjnej umożliwia w razie potrzeby jej wymontowanie, przeniesienie, jak również jej wymianę na inne urządzenie prądotwórcze, nie powodując przy tym uszczerbku ani dla płyty fundamentowej, ani też dla samego urządzenia. Urządzenie jest wykorzystywane przez korzystającego (leasingobiorcę) w związku z prowadzeniem własnej działalności gospodarczej w celu wytwarzania energii elektrycznej, m.in. na potrzeby własne (str. 2 uzasadnienia).
Przedstawiony w zaskarżonym wyroku stan sprawy zawiera wierne powtórzenie opisu stanu faktycznego wynikającego z zaskarżonej interpretacji podatkowej.
Uzupełniająco dodać należy, że organ interpretacyjny wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w celu doprecyzowania stanu faktycznego, m.in. formułując pytania o sposób wykorzystania jednostki kogeneracyjnej oraz wyjaśnienia, czy jej prawidłowe działanie jest zależne od istnienia innych urządzeń, instalacji, budynków lub budowli (pytania 1 i 2 – str. 3 i 4 interpretacji).
Z udzielonej przez wnioskodawcę odpowiedzi nie wynika aby jednostka kogeneracyjna była związana z jakimkolwiek budynkiem lub aby miała być wykorzystywana do produkcji energii i ciepła na potrzeby jakiegokolwiek budynku. Wnioskodawca konsekwentnie wskazywał, że prawidłowe działanie jednostki kogeneracyjnej zależy od istnienia płyty fundamentowej wraz z przyłączami do sieci gazowej, cieplnej i elektrycznej.
W konsekwencji stwierdzić należy, że zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w punktach 1 i 3 są nietrafne, ponieważ nie korelują ze stanem faktycznym przyjętym przez Sąd pierwszej instancji.
Niezasadny jest także zarzut sformułowany w punkcie 2 skargi kasacyjnej. Z treści zaskarżonego wyroku nie wynika bowiem, aby Sąd pierwszej instancji stwierdził, że art. 3 pkt 9 p.b. enumeratywnie wymienia urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym. Niezasadny jest również zarzut, jakoby Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skoro urządzenie techniczne w postaci jednostki kogeneracyjnej nie zostało wymienione w cytowanym przepisie, to brak jest podstaw do uznania, że jednostka kogeneracyjna jest zaliczana do urządzeń technicznych podlegających opodatkowaniu na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest takiego sformułowania.
Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził też aby Sąd I instancji dokonał błędnej wykładni art. 3 pkt 9 p.b.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd przytoczył treść art. 3 pkt 9 p.b., zgodnie z którym przez urządzenie budowlane rozumie się urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. W dalszej części wyroku, podzielając stanowisko skarżącej Spółki, Sąd stwierdził, że to nie jednostka kogeneracyjna służy zapewnieniu możliwości użytkowania fundamentów zgodnie z ich przeznaczeniem, lecz odwrotnie, to fundamenty służą do zapewnienia możliwości funkcjonowania jednostki kogeneracyjnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji jednostka kogeneracyjna nie ma takiego charakteru, jak wymienione w art. 3 pkt 9 p.b. urządzenia, tj. przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Sąd podkreślił, że urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b. z natury swej pozostaje w związku funkcjonalnym z określonym obiektem budowlanym (budowlą), w stosunku do którego spełnia funkcję służebną, umożliwiającą prawidłowe użytkowanie tego obiektu.
Następnie Sąd wyraził ocenę, że niezasadne jest twierdzenie organu, iż jednostka kogeneracyjna jest urządzeniem technicznym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu budowlanego (sieci energetycznej) zgodnie z jego przeznaczeniem. Sąd wskazał na wewnętrzną sprzeczność argumentacji organu, który z jednej strony twierdzi, że jednostka kogeneracyjna 355kW w kontenerze dźwiękochłonnym nie stanowi elementu sieci technicznej (energetycznej), ponieważ nie jest niezbędna w procesie przesyłania i dystrybucji energii, a z drugiej powołuje się na więź techniczno-funkcjonalną pomiędzy jednostką kogeneracyjną a budowlą w postaci sieci energetycznej, co oznacza, że jednostka kogeneracyjna zapewnia możliwość użytkowania sieci jako obiektu budowlanego zgodnie z jej przeznaczeniem.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, iż o wewnętrznej sprzeczności i niekonsekwencji uzasadnienia interpretacji świadczy to, że organ na poparcie swojej oceny dokonał arbitralnego wyboru tylko jednego rodzaju sieci, tj. sieci energetycznej, podczas gdy z interpretacji podatkowej wynika, że jednostka kogeneracyjna jest podłączona do trzech wewnętrznych sieci: cieplnej, elektrycznej i gazowej (str. 3 interpretacji). Z wydanej interpretacji nie wynika dlaczego decydujące znaczenie dla zakwalifikowania jednostki kogeneracyjnej do urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 p.b. ma połączenie jednostki wyłącznie z siecią energii elektrycznej.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydając ponownie interpretację organ podatkowy powinien ponownie przeanalizować stan faktyczny przedstawiony we wniosku, w celu ustalenia czy jednostka kogeneracyjna w kontenerze dźwiękochłonnym podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a jeżeli tak, to do jakiego rodzaju przedmiotów opodatkowania należy ją zaliczyć. Organ podatkowy powinien zatem wyjaśnić, czy jest to obiekt kontenerowy wymieniony w art. 3 pkt 5 p.b., czy też należy do kategorii budowli jako wolno stojące urządzenie techniczne (wymienione w art. 3 pkt 3 p.b.), czy też jako urządzenie budowlane (art. 3 pkt 9 p.b.).
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.
s. WSA (del.) Cezary Koziński s. NSA Stanisław Bogucki s. NSA Bogusław Woźniak