b) nieuwzględnienie tego, że w protokole licytacji z 15 marca 2023 r. wskazano, iż postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., "nie zawiesza postępowania egzekucyjnego w administracji i licytacja nie została odwołana" podczas gdy wniosek taki poczyniony został w wyniku zupełnie dowolnego pominięcia w protokole istotnej części sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., a mianowicie pominięcia tej części sentencji postanowienia, która wprost odnosi się do niniejszego postępowania i wskazuje na prowadzący je organ i na numer tego postępowania - tj. pominięcia sformułowanie "(...) prowadzonej przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. pod numerem [...] (...)";
c) nieuwzględnienie celowego pominięcia w toku przeprowadzenia licytacji 15 marca 2023 r. wskazanych powyżej istotnych fragmentów sentencji tego postanowienia, aby nie stanęło ono na przeszkodzie przeprowadzeniu licytacji nieruchomości - podczas, gdy w ocenie Skarżącego poborca skarbowy miał pełną świadomość związania go postanowieniem z 8 marca 2023 r. i konieczności odwołania licytacji, lecz intencjonalnie pominął on wskazane fragmenty sentencji postanowienia; jednoznacznie świadczy o tym zresztą dalsze postępowanie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C., który – będąc rzekomo niezwiązanym postanowieniem Sądu Rejonowego w C. - złożył wniosek o uzasadnienie przedmiotowego postanowienia, co w obowiązującym stanie prawnym jest konieczne, aby możliwe stało się zaskarżenie przedmiotowego postanowienia - w ocenie Skarżącego okoliczności te zostały pominięte lub zlekceważone przez organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia z 19 maja 2023 r.;
d) stwierdzenie w uzasadnieniu postanowienia z 19 maja 2023 r., że Sąd Rejonowy w C. miał zawiesić postępowanie egzekucyjne wyłącznie w odniesieniu do wierzyciela F.R.C., a nie wobec pozostałych wierzycieli uczestniczących w egzekucji z nieruchomości - podczas gdy w żaden sposób nie wynika to z sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., w którym jednoznacznie wskazano, że w ramach zabezpieczenia roszczenia następuje zawieszenie "całego" postępowania egzekucyjnego - w postanowieniu tym nie wskazano przecież na wierzyciela F.R.C.;
e) w konsekwencji zasadny jest zarzut naruszenia przez organ (podobnie jak wcześniej przez organ pierwszej instancji) wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady demokratycznego państwa prawnego i wyrażonej w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady praworządności, a także naruszenia przewidzianego w art. 6 k.p.a. obowiązku działania na podstawie przepisów prawa oraz przewidzianego w art. 7 k.p.a. obowiązku stania na straży praworządności oraz załatwiania spraw z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że organ dopuścił się tu selektywnego uwzględnienia (dostrzeżenia) jedynie tej części postanowienia z 8 marca 2023 r., która nie stała na przeszkodzie przeprowadzeniu licytacji oraz dokonania jego nieuprawnionej nadinterpretacji w taki sposób, aby zawęzić zakres zastosowania postanowienia Sądu Rejonowego w C. i w ten sposób utrzymać w mocy wcześniejsze, bezprawne czynności j przeczenie organu pierwszej instancji; opisane postępowanie organu w sposób oczywisty naruszyło także przewidziany w art. 8 § 1 k.p.a. obowiązek prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej i kierowania się m.in. zasadą bezstronności;
3) naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 755 § 1 pkt 3 k.p.c. i art. 360 k.p.c., poprzez nieuwzględnienie zażalenia na czynność poborcy podatkowego polegającą na przeprowadzeniu licytacji nieruchomości pomimo zawieszenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. na mocy natychmiast wykonalnego postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r. (...);
4) a w konsekwencji naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, tj. niedokonanie wszechstronnych ustaleń co do poprawności i zgodności z prawem czynności podejmowanych podczas licytacji przeprowadzanej 15 marca 2023 r. w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne, w ramach którego toczyła się licytacja zostało zawieszone postanowieniem sądu Rejonowego w C. 8 marca 2023 r. - naruszenie to nastąpiło w ten sposób, że:
a) WSA w Gliwicach uznał, że czynności poborcy skarbowego podejmowane podczas licytacji 15 marca 2023 r. (...) były poprawne, a na poparcie tego stanowiska przedstawił argumentację dotyczącą tego, że jego zdaniem postanowienie Sądu Rejonowego w C. dotyczyło tylko wierzyciela F.C. i nie mogło skutkować zawieszeniem całego postępowania egzekucyjnego, gdyż działałoby to na niekorzyść pozostałych większościowych wierzycieli, w tym Prezydenta Miasta C., a ponadto WSA w Gliwicach wskazał, że jego zdaniem postanowienie o zabezpieczeniu Sądu Rejonowego w C. 8 marca 2023 r. wywiera skutek inter partes, a nie erga omnes, ponieważ wydane zostało w toku postępowania z powództwa Spółki przeciwko jednemu z wierzycieli (F.C.);
b) ze względu na powyższe okoliczności, WSA w Gliwicach wskazał zbiorczo, że nie uznaje zasadności wszystkich podniesionych w skardze zarzutów Spółki (bez szczegółowego odniesienia się do ich treści i zasadności);
c) sąd pierwszej instancji de facto zaniechał należytego, szczegółowego rozważenia kwestii podnoszonych w skardze, których zbadanie nakazał NSA w wyroku z 11 października 2024 r., III FSK 671/24, należy bowiem zauważyć, że liczne zarzuty sformułowane i szczegółowo uzasadnione przez Skarżącego nie zostały w żaden sposób przeanalizowane i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego obecnie wyroku, lecz zostały one nieuwzględnione na podstawie absolutnie zdawkowej argumentacji, liczącej sobie zaledwie dwa akapity tekstu, która nie odpowiada na kwestię mającą, zdaniem Spółki, kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie - kwestia ta dotyczy zaś tego, czy, organy takiej interpretacji tego orzeczenia (wbrew jego literalnej treści), aby było to dla nich wygodniejsze z punktu widzenia prowadzonego postępowania i jego zamierzonego rezultatu.
Wskazując na powyższe zarzuty, pełnomocnik Spółki wniósł o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, a w konsekwencji: uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 19 maja 2023 r. oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z 15 marca 2023 r. Wniósł także o zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym uiszczonego wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym według norm przepisanych. Ewentualnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym uiszczonego wpisu i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym według norm przepisanych. Jednocześnie pełnomocnik Spółki oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie i tym samym zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postepowania kasacyjnego według norm przepisanych. Wniósł także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
3.1. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność postępowania, nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku. W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, o których mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zarzuty skargi kasacyjnej, choć niezwykle rozległe, nie zasługują na uwzględnienie.
3.2. Istota powstałego w tej sprawie sporu sprowadza się odpowiedzi na pytanie, jaki wpływ na przebieg licytacji prowadzonej w postępowaniu egzekucyjnym wobec Spółki miało postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., [...], w którym udzielono zabezpieczenia roszczenia Spółki poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego z nieruchomości, prowadzonego przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego wniesieniem pozwu w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności w postaci prawomocnego nakazu zapłaty - w postępowaniu upominawczym wydanego przez Sąd Okręgowy w C. V Wydział Gospodarczy z 3 lutego 2025 r., [...].
O konieczności dokonania takiej oceny w przedmiotowej sprawie przesądził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 października 2024 r., III FSK 671/24, którym uchylony został poprzedni wyrok WSA w Gliwicach z 12 stycznia 2024 r., I SA/Gl 965/23. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę, sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., [...], nie miało wpływu na wynik tej sprawy.
Z tym stanowiskiem zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny.
3.3. Przypomnieć należy, że egzekucja administracyjna, prowadzona wobec Spółki przez Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C., obejmowała należności wierzyciela Prezydenta Miasta C., a także należności objęte egzekucją sądową, przekazaną przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że postanowienie Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., [...], o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia Spółki wobec wierzyciela cywilnego odnosi się tylko do wierzytelności wynikającej z nakazu zapłaty wydanego przez Sąd Okręgowy w C. V Wydział Gospodarczy z 3 lutego 2005 r., [...]. To zaś oznacza, że postanowienie to wywiera skutek inter partes - dotyczy tylko i wyłącznie stron postępowania, a nie erga omnes, tj. wobec wszystkich, czyli innych wierzycieli w tym organów podatkowych. Udzielenie zabezpieczenia wobec jednego z wierzyciela cywilnoprawnego nie może skutkować zawieszeniem całego postępowania dotyczącego egzekucji z nieruchomości. Byłoby to na niekorzyść pozostałych wierzycieli, w tym Prezydenta Miasta C., którego należności objęte są egzekucją administracyjną. Postanowienie zabezpieczające Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., [...], dotyczy tylko jednej wierzytelności i nie może doprowadzić do odwołania licytacji do tytułów wykonawczych innych wierzycieli, których to postanowienie nie obejmuje. Dlatego komornik skarbowy prawidłowo oddalił skargę Spółki, złożoną w trybie art. 111l u.p.e.a. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach słusznie zwrócił uwagę, że po przeprowadzeniu licytacji organ egzekucyjny sporządza plan podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości (art. 115b u.p.e.a.), i wskazuje, kto uczestniczy w podziale kwoty uzyskanej z egzekucji (art. 115c u.p.e.a.). Tym samym organ egzekucyjny ponownie weryfikuje (aktualizuje) istniejące zaległości wraz z wierzycielami celem potwierdzenia stanu zaległości wynikających z tytułów wykonawczych. Zatem w sytuacji, gdy sąd powszechny orzeknie o pozbawieniu klauzuli wykonalności tytułu wykonawczego, którego dotyczy postanowienie zabezpieczające z 8 marca 2023 r., [...], powinno to być uwzględnione przy sporządzeniu planu podziału kwoty uzyskanej ze sprzedaży. Natomiast w sytuacji braku stosownego orzeczenie do czasu sporządzenia planu podziału kwoty ze sprzedaży nieruchomości, organ egzekucyjny zabezpiecza kwotę wynikającą z zawieszonego tytułu wykonawczego w depozycie organu egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z art. 115g u.p.e.a., kwoty wydzielone na zaspokojenie wierzytelności, której uiszczenie jest zależne od warunku zawieszającego albo od wyniku sporu, w którym wierzyciel uzyskał zabezpieczenie powództwa, pozostawia się w depozycie organu egzekucyjnego.
3.4. Z tych względów niezasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa materialnego i procesowego.
Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, w sprawie nie doszło do naruszenia art. 360 k.p.c., który to przepis określa moment i zakres skuteczności postanowienia wydanego przez sąd powszechny. Orzekające w tej sprawie organy oraz sąd pierwszej instancji prawidłowo oceniły zakres skuteczności postanowienia Sądu Rejonowego w C. z 8 marca 2023 r., [...], o udzieleniu zabezpieczenia roszczenia Spółki wobec jednego wierzyciela cywilnego. Organy nie były zobowiązane do wystąpienia o wykładnię przedmiotowego postanowienia w trybie art. 352 w zw. z art. 361 k.p.c.
W konsekwencji w sprawie nie doszło też do naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a także art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w zw. z art. 755 § 1 pkt 3 k.p.c. i art. 360 k.p.c. Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., rozpoznał sprawę w jej granicach, uwzględniając przy tym ocenę prawą i zalecenia zawarte w wydanym w tej sprawie wyroku NSA z 11 października 2024 r., III FSK 671/24.
3.4. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sad Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2, art. 207 § 1 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
SNSA Wojciech Stachurski SNSA Krzysztof Winiarski SNSA Paweł Borszowski