Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 25 kwietnia 2025 r., III SA/Wa 2664/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.R. (dalej: ,,Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 24 września 2024 r., nr 1401-IEW1.4253.33.2024.8.MG, w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oraz zabezpieczającej ją na majątku podatnika.
W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał, że zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111; dalej "o.p.") wydanie i doręczenie stronie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego skutkuje wygaśnięciem decyzji zabezpieczającej. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2011 r., I FPS 1/11, wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu na podstawie art. 33a § 1 pkt 2 i pkt 3 o.p. powoduje bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego dotyczącego tej decyzji i konieczność zastosowania art. 233 § 1 pkt 3 o.p. Podkreślił przy tym, że uchwała składu siedmiu sędziów posiada w innych sprawach sądowoadministracyjnych ogólną moc wiążącą, na co wskazuje art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej: ,,p.p.s.a").
Dalej sąd wskazał, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy, zaskarżona odwołaniem decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. z 19 kwietnia 2024 r. o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego, wygasła z mocy prawa w związku z wydaniem decyzji określającej wysokość tego zobowiązania. W takim przypadku nie można było rozstrzygać o prawidłowości lub uchybieniach aktu administracyjnego, który został z mocy prawa wyeliminowany z obrotu prawnego. W związku z tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego wywołanego wygaśnięciem decyzji zabezpieczającej na mocy art. 33a § 1 pkt 2 o.p., nie mógł rozpoznać merytorycznie ponownie sprawy.
Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Skarżącego. Zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów prawa postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 33a § 1 pkt 2 o.p. w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. w zw. z art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 120 o.p., art. 121 § 1 o.p., art. 124 o.p. i art. 127 o.p. w zw. z art. 78 Konstytucji RP, poprzez oddalenie skargi przez sąd pierwszej instancji w sytuacji, gdy skarga powinna zostać uwzględniona, a zaskarżona decyzja uchylona w całości, wobec niedostrzeżonego przez sąd pierwszej instancji uchybienia proceduralnego jakiego dopuścił się organ podatkowy polegającego na tym, że w uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego organ podatkowy odstąpił od dokonania oceny legalności i prawidłowości działań organu pierwszej instancji w zakresie wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego i orzekającej o zabezpieczeniu tych kwot na majątku podatnika, a także odstąpił od dokonania w uzasadnieniu decyzji umarzającej oceny zarzutów zgłoszonych przez stronę pod adresem decyzji pierwszej instancji, podczas gdy samo wydanie decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze nie znosi obowiązku organu odwoławczego w zakresie oceny legalności i prawidłowości działań organu pierwszej instancji przy wydaniu decyzji zabezpieczającej, jak również nie niweczy obowiązku odniesienia się przez organ odwoławczy do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji zabezpieczającej, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik Skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto złożył oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy.
Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną.
3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.
Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z art. 33 § 1 o.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W myśl art. 33 § 2 pkt 2 o.p., zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W świetle art. 33 § 4 pkt 2 o.p., o zabezpieczeniu na majątku podatnika organ orzeka w formie decyzji, w której określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. Zgodnie natomiast z art. 33a pkt 2 o.p. decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.