Wyrok NSA z dnia 19 maja 2025, sygn. III FSK 1368/24

Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna

z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że tożsama sprawa dotycząca Skarżącego została rozpoznana przez ten Sąd wyrokiem z dnia 24 października 2024 r. o sygn. III FSK 720/24, dlatego w dalszej części uzasadnienia posłuży się argumentacją tam przedstawioną.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 210 § 4 o.p., poprzez niezasadne zarzucenie organowi odwoławczemu zaniechania podjęcia wszelkich niezbędnych działań

i czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,

a w szczególności brak odniesienia się przez organ odwoławczy do porozumienia

w sprawie altany śmietnikowej, podczas gdy w sprawie został zebrany materiał dowodowy pozwalający jej rozpoznanie.

Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Słusznie Sąd I instancji stwierdził, iż organy orzekające nie wyjaśniły rzetelnie stanu faktycznego w sprawie, nie odniosły się do podnoszonych w toku postępowania okoliczności, że z altany śmietnikowej, na której znajdują się pojemniki korzysta ona wspólnie z innymi W. Na mocy zaś przedłożonego porozumienia, od

1 października 2018 r. (pismo z 16.08.2023 r., k. 37-38 akt adm.), to Zarządca W. [...], odpowiada za obsługę eksploatacyjną oraz administrację altanką. Skarżąca przedłożyła już w toku postępowania przed organami: powołane powyżej Porozumienie w sprawie altanki śmietnikowej przy ulicy [...] z 23 października 2018 r. wraz z załącznikami, Porozumienie dotyczące przejścia całości praw i obowiązków z umowy na administrowanie altanką śmietnikową, regulamin porządkowy na terenie altanki śmietnikowej oraz aneks. SKO nie odniosło się do powyższych twierdzeń i zarzutów oraz dokumentów złożonych przez stronę twierdząc jedynie, że nie mają one znaczenia w sprawie. Organ natomiast nie wyjaśnił dlaczego powoływane okoliczności nie są istotne dla rozstrzygnięcia. Ta kwestia bowiem, jak prawidłowo uznał Sąd I instancji, wymagała wyjaśnienia.

Za nieuzasadniony należało uznać także zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj. art.145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 6ka ust.1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, poprzez jego wadliwą wykładnię polegającą na uznaniu, że nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach o wadliwej segregacji.

Zgodnie bowiem z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (ust. 2). Wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b, za rok,

w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 (ust. 3).

Powołany art. 6ka u.c.p.g. określa więc konsekwencje niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek powyższy wynika z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., zgodnie

z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g.

Zatem w przepisie art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zawarto przesłanki warunkujące wydanie przez organ decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres, w którym nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej.

Jak słusznie stwierdził Sąd I instancji pierwszą z przesłanek uzasadniających wydanie ww. decyzji jest niedopełnienie przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Na podstawie zgromadzonego

w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym dokumentacji fotograficznej, wskazać należy, że powyższa przesłanka została spełniona. Podmiot wykonujący usługi odbioru odpadów komunalnych ze wskazanej nieruchomości, stwierdził

i udokumentował nieselektywne zbieranie odpadów - w pojemniku, z którego korzysta skarżąca w. nr [...] przeznaczonym na odpady - frakcja metale i tworzywa sztuczne, znajdowały się inne odpady.

Kolejną przesłanką wymienioną w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., warunkującą określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z zastosowaniem wysokości stawki opłaty podwyższonej na podstawie art. 6ka ust. 3 u.c.p.g., jest powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta oraz właściciela nieruchomości

o niedopełnieniu przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych.

W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że podmiot odbierający odpady powiadomił o nieprawidłowej segregacji odpadów Skarżącą, jako właściciela nieruchomości w rozumieniu ustawy. SKO uznało, że przyklejenie naklejki na pojemniku jest wystarczającym sposobem powiadomienia w. o nieodebraniu odpadów. Z materiału dowodowego oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że o stwierdzonych nieprawidłowościach Skarżącą powiadomił Prezydent W. i to dopiero pismem z 13 lutego 2023 r., a zatem 7 miesięcy od stwierdzonych naruszeń (zawiadomienie z 13 lutego 2023 r., k. 20 akt adm.).

W tych okolicznościach Sąd I instancji słusznie uznał, że przesłanka z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. nie została wypełniona. Z treści art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., wynika bowiem jednoznacznie, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych ustawodawca nałożył na podmiot odbierający odpady komunalne obowiązek zarówno odbioru takich odpadów, jako niesegregowanych (zmieszanych) jak i powiadomienia o właściwego organu oraz właściciela nieruchomości. Powiadomienie właściciela nieruchomości

o naruszeniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów przez podmiot odbierający odpady komunalne jest jedną z przesłanek wymienionych w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., które to przesłanki muszą zostać spełnione łącznie, by możliwe było określenie przez organ w drodze decyzji opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi

z zastosowaniem stawki w podwyższonej wysokości. Zgodnie z powołanym art. 6ka ust. 2 u.c.p.g., organ na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w tej sprawie podziela poglądy wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w którym potwierdzono, że powiadomienie przez podmiot odbierający odpady komunalne właściciela nieruchomości o niedopełnieniu obowiązku selektywnej zbiórki odpadów i przyjęciu tych odpadów jako niesegregowalne (zmieszane) odpady komunalne jest jednym

z warunków wszczęcia postępowania w przedmiocie nałożenia opłaty podwyższonej. Obowiązujące przepisy nie określają formy i terminu tego powiadomienia. Powinno zostać dokonane w sposób, który pozwala na weryfikację wypełnienia tego warunku przez organ administracji, niezwłocznie po stwierdzeniu faktu niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, przed wszczęciem postępowania administracyjnego (wyroki, sygn. akt: III FSK 803/22; III FSK 804/22; III FSK 805/22; III FSK 806/22 ; III FSK 807/22 oraz z 8 lutego 2023 r., III FSK 730/22).

Słusznie zatem Sąd I instancji stwierdził, że nie ma podstaw twierdzenie, że obowiązek poinformowania właściciela nieruchomości o odbiorze odpadów zmieszanych wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. zostaje spełniony poprzez naklejki informacyjne na pojemnikach o wadliwej segregacji.

Zatem nieuzasadniony okazał się także zarzut naruszenia art. 6ka ust. 2 i 3 u.c.p.g. Nie jest spełnieniem tego warunku zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Jak wynika z powołanego przepisu ustawodawca wyraźnie nałożył na podmiot odbierający odpady obowiązek powiadomienia zarówno organu jak i właściciela nieruchomości o przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, co następnie stanowi przesłankę wszczęcia przez organ postępowania na podstawie art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. Dlatego zawiadomienie Strony przez Organ o wszczęciu postępowania administracyjnego nie stanowi spełnienie obowiązku nałożonego na podmiot odbierający odpady, a wynikający z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g. Należy przy tym podkreślić, że regulacje ustawowe nie określają w jaki sposób podmiot odbierający odpady ma powiadomić właściciela nieruchomości o niedopełnieniu przez niego obowiązku selektywnej zbiórki odpadów, niemniej jednak z treści omawianego przepisu jednoznacznie wynika, że powiadomienie takie musi być wykonane, aby możliwe było wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie przez organ decyzji określającej opłatę za gospodarowanie odpadami w podwyższonej wysokości. Zasadnie Sąd I instancji uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego wobec Skarżącej.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

s. Dominik Gajewski s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Stanisław Bogucki