W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu Bydgoszczy, a także o zasądzenie kosztów postępowania od Organu na rzecz Skarżącego według norm przepisanych. Jednocześnie oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W zakreślonym ustawowo terminie Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Na wstępie przypomnieć należy, że przedmiotem niniejszego postępowania była kontrola decyzji Organu utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Samo właściwe określenie granic rozpoznawanej sprawy ma zasadnicze znaczenie dla oceny podniesionych zarzutów, albowiem Skarżący pomija odmienny charakter postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i przenosi do niego argumentację odnoszącą się do materialnoprawnej prawidłowości wymiaru podatku.
Wbrew stanowisku Skarżącego, zarówno organ podatkowy, jak i Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjęli, że w realiach niniejszej sprawy zachodziła przesłanka określona w art. 249 § 1 pkt 2 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4.
Godzi się zauważyć, że odmowa wszczęcia postępowania stanowi jednocześnie odmowę przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów w sprawie i rozstrzygania merytorycznego o zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności. Oddalenie przez sąd administracyjny skargi na niezgodność decyzji z prawem zamyka organowi drogę do stwierdzenia nieważności decyzji, ze względu na związanie go oceną prawną zawartą w wyroku sądu w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego. Próba stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd oddalający skargę na niezgodność tej decyzji z prawem stanowi w istocie w odniesieniu do przedmiotu rozstrzygnięcia sądowego niedopuszczalną ingerencję w prawomocne orzeczenie sądu (wyrok NSA z 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt II FSK 485/14).
Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny pragnie wskazać, że decyzja wymiarowa Prezydenta Miasta [...] została wydana 29 sierpnia 2018 r., następnie została utrzymana w mocy decyzją Organu z 26 listopada 2018 r., a prawomocnym wyrokiem z 13 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Bd 20/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę na tę decyzję. Z uwagi na wydanie tego prawomocnego wyroku została zatem zrealizowana przesłanka wskazana w art. 249 § 1 pkt 2 O.p.
Prawidłowo również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zwrócił uwagę, że Organ wydając decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie pozostawał związany oceną prawną (stosownie do art. 153 p.p.s.a.) zawartą we wcześniejszym wyroku tego Sądu z 19 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 562/23, którym uchylił decyzję z 21 sierpnia 2023 r. Organ ponownie rozpoznając sprawę prawidłowo wykonał wskazania Sądu.
W konsekwencji nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. poprzez bezzasadne oddalenie skargi oraz art. 249 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie.
Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Agnieszka Olesińska Anna Dalkowska Paweł Borszowski (spr.)