Wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2025, sygn. III FSK 14/24

c) posiadania przez podatnika drugiego pełnomocnika w całym okresie procesu doręczenia przesyłki,

d) braku zaistnienia warunków technicznych odbioru przesyłki przez drugiego pełnomocnika w okresie od odwołania pierwszego pełnomocnika do upływu ww. 14 - dniowego terminu (art. 41 ust. 3 u.d.e.).

W oparciu o tak sformułowane zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł:

1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) o uwzględnienie skargi;

2. na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych;

3. na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - oświadczenia T. B., pracownika kancelarii W. S.K.A. z 21 listopada 2022 r. na okoliczność kontaktu osoby prowadzącej sprawę w imieniu NUS z kancelarią w celu uzyskania adresu elektronicznego skrzynki ePUAP pełnomocnika radcy prawnego M. W., braku podania takich danych przez telefon, zaniechania ponowienia kontaktu ze strony organu w kolejnym dniu, w którym mogła zastać pełnomocnika skarżącego, a zatem na okoliczność świadomości pracownika organu w zakresie braku skutecznego doręczenia decyzji doradcy podatkowemu D. Ł. i wobec tego konieczności podjęcia działań zmierzających do skutecznego doręczenia decyzji drugiemu pełnomocnikowi r. pr. M. W., co ostatecznie nie nastąpiło.

Ponadto oświadczył, że na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Pełnomocnik DIAS w Gdańsku w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o :

– oddalenie skargi kasacyjnej w całości;

– zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych;

– rozpoznanie sprawy na rozprawie.

3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.

Biorąc pod uwagę zarzuty skargi kasacyjnej w pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem zaskarżenia jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku oddalający skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu podatkowego stanowiły art. 162 § 1 i 2 o.p., zgodnie z którymi w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. W skardze kasacyjnej nie sformułowano jednak zarzutu dotyczącego naruszenia tych przepisów.

Konsekwentnie nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 § 1a, art. 144a § 1 pkt 1 i § 2 o.p. oraz w zw. z art. 42 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 3 u.d.e., a także art. 121 § 1 i art. 123 § 1 o.p. (zarzut nr 1) oraz art. 42 w zw. z art 41 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 u.d.e. w zw. art. 138a § 1 i 138i § 2 i 3 o.p. (zarzut nr 2), w ramach których skarżący kwestionuje prawidłowość doręczenia decyzji Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w G. z 4 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że okoliczności towarzyszące doręczeniu decyzji nie podlegają rozpoznaniu w postępowaniu o przywrócenie terminu, tylko w ramach postępowania dotyczącego stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Kwestia oceny skuteczności doręczenia decyzji z 4 listopada 2022 r. została rozstrzygnięta w postanowieniu Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 27 marca 2023 r. stwierdzającym uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 16 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Gd 526/23 oddalił skargę na to postanowienie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 czerwca 2025 r., sygn. III FSK 1/24 oddalił skargę kasacyjną wniesioną od tego wyroku. Zagadnienie to zostało zatem prawomocnie przesądzone w odrębnym postępowaniu.

Tym samym autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie stanowiska Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że nie zaistniały okoliczności, które mogłyby wskazywać na brak winy w uchybieniu przez pełnomocnika terminowi do wniesienia odwołania. Zdaniem WSA w Gdańsku, niedopełnienie przez pełnomocnika obowiązku poinformowania strony o korespondencji przesłanej przez organ podatkowy, rodzi negatywne skutki dla samego skarżącego. Samo odebranie korespondencji jest czynnością techniczną i nie jest ona wykonywana w stosunku do organu podatkowego, przed którym pełnomocnik nie mógłby już działać. Nie było zatem żadnych przeszkód prawnych do odebrania skierowanej do pełnomocnika korespondencji, a ciążące na nim obowiązki wynikające ze stosunku wewnętrznego pełnomocnictwa nakładały na byłego pełnomocnika konieczność dokonania takiej czynności.

Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci oświadczenia T. B. Według art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Dopuszczalne jest zatem jedynie przeprowadzenie dowodu z dokumentu, nie jest możliwe przeprowadzenie przez sąd administracyjny dowodu z przesłuchania świadków. Wnioskowanie o dopuszczenie dowodu z dokumentu prywatnego, który zawiera oświadczenie strony lub świadka należy uznać za obejście zakazu dowodowego przesłuchania świadka lub strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. H. Knysiak-Sudyka [w:] Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. Orzecznictwo, wyd. V, Warszawa 2021, art. 106). Ponadto wniosek dowodowy nie był niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Jak już powyżej wskazano, w kontrolowanym postępowaniu nie weryfikowano skuteczności doręczenia decyzji z 4 listopada 2022 r., dotyczyło ono wyłącznie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Z tych względów skarga kasacyjna, jako niemająca usprawiedliwionych podstaw, podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).

sędzia del. WSA Krzysztof Przasnyski sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Sławomir Presnarowicz