Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 4 ust. 2 u.p.o.l. poprzez niezastosowanie do wyliczenia kwoty podatku od nieruchomości wobec miejsc postojowych w garażach podziemnych w lokalizacjach: ul. M. [...], ul. E. [...], ("Miejsca Postojowe") których wysokość mieści się w przedziale 1,40m - 2,20m, 50% powierzchni użytkowej zgodnie z rzeczywistą wysokością kondygnacji,
2. art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust 2 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 5 u.p.o.l., poprzez błędną wykładnię polegającą na:
– przyjęciu, iż wysokość kondygnacji należy liczyć od podłogi do najwyższego punktu pomieszczenia, co skutkuje ustalaniem powierzchni użytkowej nie w oparciu o wysokość kondygnacji w świetle, lecz na podstawie najwyżej położonego punktu w tak wydzielonych częściach pomieszczenia;
– przyjęciu nieznanych ustawie kryteriów kwalifikacji i oceny czy dana powierzchnia da się użytkować, w jakim zakresie obniżenie wysokości w świetle pomieszczenia wpływa na jego funkcjonalne wykorzystanie, podczas gdy ustawodawca nie przewidział takich kryteriów oceny, posługując się pojęciem wysokości w świetle, a nie od podłogi do najwyższego punktu pomieszczenia czy kondygnacji, ponieważ przy ustalaniu wysokości od najniższego do najwyższego punktu pomieszczenia pojęcie wysokości w świetle staje się zupełnie zbędne;
3. art. 122 O.p. przez nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zaistniałego w przedmiotowej sprawie,
4. art. 191 O.p. poprzez dokonanie oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych z przekroczeniem wyrażonej w tym przepisie zasady swobodnej oceny dowodów;
Ponadto zarzucono orzeczeniu naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku tj.
1. art. 7 i art. 77 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie przez organy administracyjne obydwu instancji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny wątpliwości, zarzutów zgłoszonych przez stronę w toku postępowania, które mają bezpośredni wpływ na uznanie argumentacji prezentowanej przez Skarżącą za słuszną m.in. w zakresie rzeczywistości pomieszczeń, od których Skarżąca miałaby uiszczać podatek oraz tego, że poprzednik prawny Skarżącej – tj. spółka B. S.A. uiszczała podatek w wysokości stanowiącej 50% podstawy,
2. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji co do okoliczności poruszanych w odwołaniu przez Skarżących, jak również brak uwzględnienia z urzędu, że z materiału dowodowego posiadanego przez Prezydenta [...] W. można bez problemu ustalić (nawet bez deklaracji Skarżącej), że poprzednik prawny Skarżącej tj. B. S.A. płaciła podatek za ten sam lokal przy uwzględnieniu 50% powierzchni użytkowej lokali,
3. art. 15 k.p.a., poprzez nie dokonanie przez organ odwoławczy, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze samodzielnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a w rezultacie naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (w tym oceny dowodów),
4. dokonanie błędnych ustaleń stanu faktycznego, z całkowitym pominięciem okoliczności, że:
– rzeczywista wysokość pomieszczeń garażowych nie przekracza 2.2 m, a co za tym idzie rzeczywista powierzchnia użytkowa tych pomieszczeń, powinna wynosić jedynie 50%,
– poprzedni właściciel nieruchomości tj. B. S.A. przez lata płacił wg 50% powierzchni użytkowej, co nigdy nie było przez organ kwestionowane i Prezydent [...] W. posiadał niezbędną dokumentację w tym zakresie (deklaracje oraz decyzje), które potwierdzały ten stan,
5. art. 8 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania, a także przez nierówne traktowanie.
W oparciu o tak postawione zarzuty, Skarżąca wniosła o zamianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uwzględnienie zgłoszonej skargi w całości oraz uchylenie decyzji Organu z 27 lutego 2024 r., nr KOC/6769/Fi/23, w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] W. z 5 października 2023 r., nr. [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2019 r. w kwocie 166.460,00 złotych w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, rozpoznanie niniejszej skargi na rozprawie, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, według norm przepisanych.
W zakreślonym ustawowo terminie Organ nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera częściowo usprawiedliwione podstawy, dlatego została uwzględniona.
Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W badanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych.
Przed merytorycznym odniesieniem się do zarzutów należy poczynić kilka uwag o charakterze ogólnym. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Wskazana regulacja zawiera wymogi, jakie ustawodawca wprowadził dla środka prawnego będącego skargą kasacyjną. Skarga kasacyjna jest bowiem sformalizowanym środkiem prawnym i podlega szczególnym wymogom. Ustawowe określenie tych wymogów sprowadza się w tym przypadku do przytoczenia podstaw kasacyjnych wraz z ich uzasadnieniem. Określenie dotyczące przytoczenia podstaw kasacyjnych oznacza nie tylko ich sformułowanie, ale jednocześnie wskazanie tych podstaw kasacyjnych, które mają zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, gdyż warunkuje to merytoryczne odniesienie się do tych zarzutów. Uwaga ta dotyczy przywołanych w zarzutach skargi kasacyjnej, w części dotyczącej naruszenia przepisów postępowania, jako naruszonych regulacji k.p.a., które w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania. Przepisy te nie były więc stosowane przez organy podatkowe, stąd też Sąd pierwszej instancji nie, mógł poddać ich ocenie. Kwestia ta wymaga tym bardziej podkreślenia, że już WSA wskazał, że przepisy te nie były stosowane stąd nie podlegała ocenie kwestia ich zastosowania. Sąd I instancji stwierdził już bowiem, że z oczywistych też względów Organ nie naruszył wskazywanych w skardze w kilku punktach przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż w postępowaniu podatkowym ten akt prawny nie jest w ogóle stosowany.
Dlatego też sformułowane w skardze kasacyjnej jako naruszone przepisy k.p.a. uchylają się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Przechodząc do zasadniczej kwestii dla rozpoznawanej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność zarzutu naruszenia art. 122 O.p. poprzez nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także w konsekwencji naruszenie art. 191 O.p. Zgodnie z art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że nałożony tym przepisem zakres obowiązków nie jest nieograniczony i obciąża organy podatkowe do uzyskania pewności co do ustalonego stanu faktycznego (por. wyroki NSA: z 20 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 388/21, z 4 listopada 2025 r., sygn. akt III FSK 1106/24).
Przy czym, co wymaga podkreślenia, pewność co do uzyskania stanu faktycznego musi zaistnieć po stronie organu podatkowego, aby można było zasadnie wyciągać określone konsekwencje prawne w stosunku, jak w tym przypadku, do tak istotnej okoliczności jaką jest powierzchnia użytkowa budynku. W przepisach u.p.o.l. normodawca bowiem poprzez parametr powierzchni użytkowej budynku określił jeden z elementów konstrukcji prawnej podatku, tj. podstawę opodatkowania, która stanowi doprecyzowanie przedmiotu opodatkowania i jest niezbędna do wyliczenia w konsekwencji prawidłowej wysokości podatku od nieruchomości.
Trzeba także nadmienić, że w art. 4 ust. 2 u.p.o.l. prawodawca określił zasady zaliczenia do powierzchni użytkowej, wskazując, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się. Ponadto, dla ustalenia tego parametru, ustawodawca dodatkowo wprowadza definicję legalną w art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Zgodnie z tym unormowaniem powierzchnia użytkowa budynku lub jego części to powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co do znaczenia ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości i konsekwencji w zakresie związania tymi danymi, co wynika z art. 21 ust. 1 p.g.k. Stosownie do tego unormowania podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Chodzi więc w tym przypadku o podstawę wymiaru podatków, a zatem sformułowanie odnoszące się do tego wymiaru zawarte w regulacji nie mającej charakteru ustawy podatkowej.
Jednakowoż, mając na względzie znaczenie ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, nie można pominąć jednoznacznie sformułowanych przepisów ustawowych, zawartych w ustawie podatkowej, tj. u.p.o.l., która wprowadza kryteria pozwalające na ustalenie parametru powierzchni użytkowej z konsekwencją w postaci podstawy opodatkowania, a zatem jednego z elementów konstrukcji prawnej podatku od nieruchomości. Inaczej mówiąc, poprzestanie jedynie na ewidencji gruntów i budynków bez uwzględnienia zbadania "rzeczywistej" powierzchni użytkowej nie może doprowadzić do naruszenia normy ustawowej, która wskazuje na podstawę opodatkowania podatku od nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko tego Sądu zaprezentowane w wyroku z 6 listopada 2024 r., sygn. akt III FSK 1079/24, gdzie przyjęto, iż w sytuacji gdy podatnik w postępowaniu podatkowym podważa przyjętą przez organy do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości powierzchnię użytkową budynku, wskazując zarazem na dowody pokazujące rzeczywistą powierzchnię (lub źródła ich przeprowadzenia), organ podatkowy nie może uchylić się od obowiązku weryfikacji danych zawartych w ewidencji gruntów pod kątem ustalenia podstawy opodatkowania zgodnej z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Przeciwny pogląd oznacza nieuprawnione nadanie prymatu art. 21 ust. 1 p.g.k. nad jednoznaczną wypowiedzią legislatora w ustawie podatkowej - art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., której przepisy precyzującą sposób ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Biorąc pod uwagę zatem jednoznacznie sformułowane regulacje ustawowe co do parametru powierzchni użytkowej budynku lub jego części, precyzujące podstawę opodatkowania podatku od nieruchomości, nie sposób podzielić zasadności poprzestania w rozpoznawanej sprawie jedynie na ewidencji gruntów i budynków. Godzi się bowiem zauważyć, że po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 16 stycznia 2023 r., Skarżąca przedłożyła do organu odwoławczego opracowanie geodezyjne z inwentaryzacji geodezyjnej powierzchni garażowej (kubatury) w ww. lokalizacjach metodą skaningu laserowego. Nie można zatem podzielić stanowiska opierającego się na braku uwzględnienia tego opracowania, a poprzestanie na stwierdzeniu, że faktyczne obmiary dokonywane czy to przez organy podatkowe, czy to przez podatnika, same w sobie nie mogą skutecznie podważyć zapisów ewidencji gruntów i budynków, mogą one co najwyżej stanowić informację wskazującą na potrzebę wprowadzenia stosownych zmian w tejże ewidencji.
W takiej sytuacji nie można uznać, że organ podatkowy w rozpoznawanej sprawie uzyskał pewność stanu faktycznego co do kluczowej kwestii, a zatem powierzchni użytkowej budynku.
W konsekwencji także zasadnie zarzucono naruszenie art. 191 O.p., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Zgodnie z tym unormowaniem organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Należy zatem zauważyć, że w treści tego unormowania ustawodawca formułując zasadę swobodnej oceny dowodów posłużył się określeniem całego materiału dowodowego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęto bowiem, że normatywne określenie odnoszące się do całego materiału dowodowego oznacza, że de facto to organ prowadzący postepowanie ocenia, kiedy materiał ten jest kwalifikowany jako cały z uwagi na pewność co do uzyskania stanu faktycznego (por. wyroki NSA: z 11 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1671/23, z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt III FSK 346/24, z 16 grudnia 2025 r., sygn. akt III FSK 797/25).
Z uwagi na wskazaną przez Naczelny Sąd Administracyjny zasadniczą kwestię, ocena zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 4 ust. 2 u.p.o.l., a także art. 4 ust. 1 pkt 2 i ust 2 w zw. z art. 1a ust 1 pkt 5 u.p.o.l. jest przedwczesna.
W oparciu o powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżony wyrok oraz kwestionowaną decyzję. W toku ponownego postępowania organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną dokonaną w niniejszym uzasadnieniu.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a., uznając równocześnie, że zasadne stało się odstąpienie od zasądzenia zwrotu części kosztów zastępstwa procesowego na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a., ze względu na tożsamość problemów prawnych w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości za poszczególne lata.
Agnieszka Olesińska Paweł Borszowski (spr.) Wojciech Stachurski