Wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2025, sygn. III FSK 1523/25

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przytoczony przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na mocy odesłania zawartego w art. 193 p.p.s.a.

W orzecznictwie za ugruntowany należy uznać – akceptowany przez skład orzekający w niniejszym postępowaniu – pogląd kładący nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. przykładowo postanowienia NSA: z 20 sierpnia 2018 r., II FSK 1837/18; z 14 listopada 2018 r., I FSK 1223/17; z 20 listopada 2018 r., II FZ 638/18; z 21 października 2020 r., I GSK 1277/20). Skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Uzasadnienie zgłoszonego żądania powinno zatem zawierać opis okoliczności decydujących o potrzebie zastosowania tymczasowej ochrony sądowej.

W świetle powyższych uwag wniosek Skarżącego nie mógł odnieść zamierzonego przez niego rezultatu. Żądanie Skarżącego nie zawierało w istocie argumentacji (konkretnych danych, twierdzeń czy dokumentacji źródłowej) wskazującej na rzeczywiste ryzyko powstania znacznej szkody majątkowej w następstwie wykonania decyzji podatkowej. Ogólne stwierdzenia, że zajdzie niebezpieczeństwo uszczerbku w majątku Skarżącego nie uprawdopodabniało zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zadaniem strony jest bowiem przedstawienie spójnego i wyczerpującego obrazu sytuacji materialnej i kondycji finansowej, w sytuacji, gdy tego rodzaju okoliczności mają przesądzać o niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody.

Także w orzecznictwie podnosi się, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda" i "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (por. postanowienie NSA z 26 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2540/13). Samo powołanie się we wniosku na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, z kolei w żaden sposób nie uzasadniają żądania wniosku.

Sąd nie ma też obowiązku ustalać, czy wynikająca z decyzji kwota jest wartością, której utrata stanowi znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej wnioskodawcy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uzasadnienie wniosku Skarżącego nie spełnia wymogów pozwalających na przyznanie mu ochrony tymczasowej. Obowiązkiem Skarżącego było bowiem przedstawienie konkretnych okoliczności, które mogą wystąpić w następstwie wykonania zaskarżonej decyzji, a także poparcie ich stosownymi dokumentami.

Wykonanie zaskarżonej decyzji nie mogło również zostać wstrzymane ze względu na podnoszone przez Skarżącego przedawnienie zaległości. Celem bowiem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2008 r., sygn. akt II OZ 741/08). Natomiast ustawodawca nie wiąże, choćby w najmniejszym stopniu wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. Tak więc sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności (por. uchwała NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.