Wyrok NSA z dnia 18 lipca 2025, sygn. III FSK 164/25

W skardze na czynności egzekucyjne Skarżący zarzucił zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, co nakierowuje na przesłankę z art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organy uznały skargę za niezasadną, zaś WSA podzielił to stanowisko.

Sąd pierwszej instancji zgodził się z organami, że nie został zastosowany zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Wskazał, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego stanowi jeden z mniej uciążliwych środków egzekucyjnych, ponieważ rachunek pozostaje otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotą. Poza tym Sąd wziął pod uwagę, że Skarżący nie uzasadnił na czym miałaby polegać nadmierna uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, a także i to, że ani w skardze na czynność egzekucyjną, ani w zażaleniu Skarżący nie wskazał innego środka egzekucyjnego, mniej uciążliwego, który jednocześnie umożliwiałby skuteczną realizację egzekucji. WSA podniósł, że dopiero w piśmie procesowym z dnia 4 października 2024 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik wskazał na samochód osobowy, z którego w ocenie Skarżącego organ powinien w pierwszej kolejności prowadzić egzekucję.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty WSA są przekonujące i pozostają w zgodzie z przepisami prawa. Nie sposób odmówić racji Sądowi pierwszej instancji, że skoro Skarżący wskazywał na uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego, to powinien podać w czym ona wyraża się. Do tego nie jest potrzebna wiedza prawnicza, bo wystarczy powiedzieć w czym przejawia się ta uciążliwość, a jest to doświadczenie z życia Skarżącego, a nie wynikające z przepisów prawa. Gołosłowność twierdzeń Skarżącego wykluczała możliwość uznania zastosowanego środka egzekucyjnego za zbyt uciążliwy.

Zauważenia przy tym wymaga, że z akt administracyjnych wynika, iż wobec Skarżącego prowadzonych było wiele postępowań egzekucyjnych, w ramach których zajmowane były jego składniki majątkowe. Zatem możliwość wyboru środków egzekucyjnych była ograniczona, jeśli nie niemożliwa.

Słusznie Sąd pierwszej instancji uznał, że podniesiony dopiero na etapie postępowania sądowego argument o możliwości przeprowadzenia egzekucji z posiadanego przez Skarżącego samochodu osobowego, jest spóźniony. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że podstawą orzekania przez sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania oraz że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że Skarżący na etapie postępowania instancyjnego tego argumentu nie podnosił, nie był więc on badany przez organy.

Tożsamy argument jest podnoszony w skardze kasacyjnej i z tych samych powodów jak wskazane powyżej nie może być on uwzględniony. Niemniej zauważyć warto, że podano wyłącznie, iż jest to samochód osobowy F. [...], bez podania jego roku produkcji i wartości. Co więcej, poinformowano, że Skarżący tego samochodu nie używa, więc nawet nie wiadomo, czy jest on sprawny. Miałkość tego jedynego argumentu mającego wykazać, że Skarżący posiada inny majątek, z którego mogłaby być przeprowadzona skuteczna egzekucja powoduje, że nie mógł on doprowadzić do podważenia prawidłowości stanowiska WSA, a tym bardziej, do wykazania, iż Sąd ten naruszył art. 7 § 2 w związku z art. 1a pkt 12 lit. a) i art. 54 § 1 pkt 2 u.p.e.a.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 174 pkt 1 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie może być wyłącznie naruszony przepis prawa materialnego. Kwestię naruszenia przepisów postępowania normuje art. 174 pkt 2 P.p.s.a., stanowiąc, że podstawą kasacyjną jest takie naruszenie tych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dla spełnienia ustanowionego tym przepisem wymogu nie wystarczy przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów, postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej nie wykazano wpływu zarzucanego naruszenia przepisów postępowania na wynik sprawy, zatem zarzut ich naruszenia uchyla się spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

sędzia NSA Jacek Pruszyński sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jolanta Sokołowska