Wyrok NSA z dnia 19 maja 2025, sygn. III FSK 1647/23

z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do oceny, czy wskazany we wniosku o wznowienie postępowania wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4321/21, wypełnia przesłankę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 o.p. w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z 29 lipca 2021 r. w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn z tytułu dziedziczenia przez Skarżącego po zmarłej J. P.(1)

Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisu postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a., które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie nowych okoliczności faktycznych oraz dowodów będących nowym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt III FSK 4321/21.

Stosownie do postanowień art. 240 § 1 pkt 5 o.p., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Powyższy zapis wskazuje, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki, muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:

1) muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody;

2) musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami;

3) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji;

4) nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydał decyzję.

W rozpatrywanej sprawie, ostatnia okoliczność – wymieniona w pkt 4, statuująca przesłankę wznowienia postępowania, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 o.p., nie została spełniona. Jak zasadnie bowiem wywodził WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 2 grudnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt III FSK 4321/21, wydał orzeczenie, które nie istniało w dniu wydania przedmiotowej decyzji ostatecznej, tj. 29 lipca 2021 r. Wyrok ten został wydany po dniu wydania przedmiotowej decyzji ostatecznej. Przedmiotowy wyrok ten nie stanowi zatem ani okoliczności faktycznych ani dowodów, o których mowa w przepisie art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Słusznie WSA uznał, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych nie oznacza sytuacji, w której takie okoliczności faktyczne są wyprowadzane z odmiennej oceny dowodów znanych organowi wydającemu decyzję pierwotną. Okolicznością faktyczną nie może być sam proces myślowy, wnioskowanie, związek między różnymi okolicznościami faktycznymi, czy też związek z przepisami prawa lub jego wykładnią (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1985/11). W orzecznictwie NSA podkreśla się również, że nowe okoliczności, o jakich stanowi art. 240 § 1 pkt 5 o.p., to zdarzenie niezależne od treści przepisów prawa, a tym bardziej od jego wykładni (zob. wyrok NSA z 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FSK 45/20).

Należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt III FSK 4321/21 wskazał, że przepisy covidowe zawieszały terminy podatkowe. Pomimo jednak, że w uzasadnieniu powoływanego wyroku NSA zauważał, iż "...Celem wprowadzenia przez ustawodawcę art. 15zzr ust. 1 Ustawy Covid, była ochrona obywateli RP przed negatywnymi skutkami uchybienia terminom w czasie pandemii koronawirusa, w tym terminom o charakterze materialnym.", to jest to jedynie wykładnia przepisu, która nie stanowiła ani nowej okoliczności faktycznej, ani nie była nowym dowodem istniejącym w dniu wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie, zakończonej ostateczną decyzją organu podatkowego. WSA zasadnie zatem przyjął, że organ podatkowy właściwie ocenił, że wyrok, na który powołał się Skarżący, został wydany w zupełnie innej sprawie, nie stanowi więc podstawy do zmiany dotychczasowej, dominującej linii orzeczniczej. Termin ustawowy na zgłoszenie nabytego spadku został przez Skarżącego uchybiony, a organ podatkowy nie stwierdził zaistnienia przesłanek do uchylenia decyzji podatkowej w trybie wznowienia postępowania podatkowego, a tym samym zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wszystkie przytoczone przez autora skargi kasacyjnej zarzuty, okazały się niezasadne.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

s. Dominik Gajewski s. Sławomir Presnarowicz (spr.) s. Stanisław Bogucki