Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.
Przepis art. 64e p.p.s.a., jako lex specialis w stosunku do art. 134 § 1 p.p.s.a., w sposób zasadniczy różnicuje postępowania sądowe w przedmiocie sprzeciwu bądź skargi. Zgodnie z art. 134 i art. 145 p.p.s.a. skarga otwiera postępowanie sądowoadministracyjne prowadzące do kontroli legalności decyzji administracyjnej pod kątem prawidłowego zastosowania przez organ przepisów prawa materialnego, jak i norm o charakterze proceduralnym. Natomiast art. 64e p.p.s.a. wyraźnie zawęża kontrolę sądową do oceny "jedynie" przesłanek warunkujących wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.
Stosownie do art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z ww. przepisu wynika, że wydanie decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek, które powinny wystąpić łącznie. Po pierwsze, organ odwoławczy jest zobowiązany wykazać, że postępowanie przed organem I instancji, w którym została wydana decyzja, było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania i po drugie – niezbędnym jest wykazanie istnienia niewyjaśnionego przez organ I instancji zakresu sprawy, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dodać także należy, że decyzja kasacyjna może zapaść, jeżeli wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu uchylił w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 9 lipca 2025 r., w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciw M. W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia do organu pierwszej instancji.
Trafne jest stanowisko Sądu I instancji, że podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego sprzeciw od postanowienia kasacyjnego jest przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Sąd I instancji ustalił, że przesłanki takie wystąpiły, a były nimi: brak podpisu na wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz błędne oznaczenie adresata postanowienia I instancji. Stwierdzone w ramach postępowania zażaleniowego uchybienia były na tyle istotne, że wymusiły uchylenie postanowienia Naczelnika Urzędu. Organ odwoławczy zalecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu organ egzekucyjny wezwał zobowiązaną do uzupełnienia podpisu na wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego ze stosownym pouczeniem w przypadku nieusunięcia braków w wyznaczonym terminie (art. 63 § 2 k.p.a.). Po uzupełnieniu braku formalnego Naczelnik Urzędu powinien przystąpić do rozpoznania wniosku, zbadać, czy w sprawie nie wystąpiła jakakolwiek przesłanka z art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, obligująca do umorzenia postępowania egzekucyjnego i przedstawić pełne uzasadnienie prawne i faktyczne. W wydanym postanowieniu oznaczyć należy prawidłowo stronę postępowania.
Sąd I instancji uznał, że podania dotkniętego brakami formalnymi nie można utożsamiać z podaniem niedopuszczalnym, z tych względów zasadnie DIAS uchylił zażalone postanowienie przyjmując, że uzupełnienie braków formalnych winno mieć pierwszeństwo przed merytoryczną oceną wniosku.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 33 § 3 k.p.a. oraz art. 40 § 1 k.p.a. należy wskazać, że błędnie oznaczono adresata postanowienia organu I instancji, jednak jest to jeden z powodów jego uchylenia. Natomiast w aktach sprawy znajduje się odpis pełnomocnictwa udzielonego dla S. S. przez M. W. Zakres tego pełnomocnictwa dotyczy także postępowania egzekucyjnego i zabezpieczającego w l, jak i w II instancji. Dlatego też należy uznać, iż postanowienie DIAS zostało prawidłowo zaadresowane na pełnomocnika. Tym samym nie jest zasady zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Organ II instancji, a za nim Sąd I instancji prawidłowo odnotował, że doszło do naruszenia przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszeniem tym było nieuzupełnienie braków formalnych zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym. Przy czym, konieczność uzupełnienia braków formalnych musi poprzedzać ocenę dopuszczalności wnoszonego środka.
Sposób wnoszenia pism do organu administracji określa art. 63 § 1 i § 3a k.p.a stanowiąc, że podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania (§ 1). Podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej zawiera dane w ustalonym formacie, zawartym we wzorze podania określonym w odrębnych przepisach, jeżeli te przepisy nakazują wnoszenie podań według określonego wzoru (§ 3a). Zgodnie z treścią art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca nie złożyła wniosku w żaden z opisanych sposobów, bowiem samu pismo zawierające treść zarzutów, jak i jego uzupełnienie nie zostało prawidłowo podpisane. Brak na podaniu wnoszonym w formie elektronicznej bezpiecznego podpisu elektronicznego weryfikowanego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu (art. 63 § 3a k.p.a.) jest brakiem formalnym, który może być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a., o ile znany jest adres wnoszącego podanie (odwołanie złożone na adres elektroniczny organu powinno być potraktowane, jako złożone w "zwykłej" - pisemnej formie). Brak ten można uzupełnić poprzez przesłanie podania przez wnoszącego i opatrzenie go bezpiecznym podpisem elektronicznym, złożenie odwołania w formie pisemnej z własnoręcznym podpisem, bądź też wniesienie go ustnie do protokołu. (por. wyrok WSA w Kielcach z 22.09.2021 r., II SA/Ke 682/21, LEX nr 3242008). Jest to przy tym brak, którego nie można uzupełnić w postępowania zażaleniowym (odwoławczym). Brak bowiem właściwego wszczęcia postępowania - właściwego złożenia podania - czyni niemożliwym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy już przed organem I instancji. Jak wskazuje się w orzecznictwie badanie zachowania terminu do wniesienia podania, jego dopuszczalności, powinno być poprzedzone ustaleniem przez organ, że podanie spełnia wymogi formalne. Podania dotkniętego brakami formalnymi nie można utożsamiać z podaniem niedopuszczalnym (por. wyrok WSA w Krakowie z 6.08.2025r., III SA/Kr 265/25, LEX nr 3897071). Z tych względów zasadnie DIAS uchylił zażalone postanowienie przyjmując, że uzupełnienie braków formalnych winno mieć pierwszeństwo przed merytoryczną oceną wniosku. Nie oznacza to jednak, że po uzupełnieniu braków formalnych organy nie powinny się odnieść do kwestii dopuszczalności wniesionego środka lub jego ewentualnej przedwczesności. W każdym jednak wypadku musi to być poprzedzone skutecznym wniesieniem środka, a więc usunięciem ewentualnych braków.
W związku z przedstawioną analizą nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 151a § 2 p.p.s.a. Niezasadny jest również zarzut dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.
sNSA Dominik Gajewski sNSA Stanisław Bogucki sNSA Tomasz Kolanowski