Uzasadnienie
1. Wyrok sądu pierwszej instancji.
Wyrokiem z 24 listopada 2022 r., I SA/Rz 503/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. S. (dalej: ,,Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z 29 czerwca 2022 r., nr 1801-IEW.4263.8.2021., w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że decyzją z 2 sierpnia 2021 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił Skarżącemu umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 2014 r. i za marzec 2015 r. w kwocie 255.000 zł z należnymi odsetkami za zwłokę. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za wrzesień 2014 r. w kwocie 35.000 zł i w tym zakresie umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, że zobowiązanie podatkowe za wrzesień 2014 r. uległo przedawnieniu i dochodzenie zaległości podatkowej za ten okres rozliczeniowy stało się bezprzedmiotowe. W pozostałym zakresie organ odwoławczy wskazał, że pomimo wystąpienia przesłanek ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego, decyzja o umorzeniu zaległości podatkowych ma charakter uznaniowy. W ocenie organu odwoławczego przedwczesne byłoby umorzenie zaległości podatkowej, ponieważ istnieją możliwości ich odzyskania w przyszłości, a organ podatkowy nie wykorzystał wszystkich możliwości ich wyegzekwowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że w zaskarżonej decyzji przekonująco wyjaśniono powody, dla których nie zrezygnowano z dochodzenia należności publicznoprawnej. Niezależnie bowiem od deklarowanych własnych dochodów Skarżący jest osobą młodą, będącą raczej na początku aktywności zarobkowej, aniżeli na jej końcu i oceny tej nie może zmienić deklarowana sytuacja zdrowotna. Z materiału dowodowego wynika, że Skarżący nie znajduje się w warunkach uniemożliwiających mu uzyskiwanie dochodu (kontynuowanie zatrudnienia), ani w regulowaniu bieżących wydatków codziennego utrzymania, a w ogóle nie dostarczył informacji o sytuacji materialno-bytowej swojej rodziny, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Wyrok wraz z uzasadnieniem, a także inne powoływane w dalszej części orzeczenia sądów administracyjnych, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
2. Skarga kasacyjna.
Działający w imieniu Skarżącego pełnomocnicy złożyli dwa oddzielne pisma – skargi kasacyjne od wyroku sądu pierwszej instancji.
Pełnomocnik - adwokat P. Z., na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 poz. 1267; dalej "p.u.s.a."), poprzez wadliwą kontrolę: (i) prawidłowości zgromadzonego przez Dyrektora Izby materiału dowodowego i (ii) prawidłowości dokonania przez Dyrektora Izby ustaleń stanu faktycznego przy wydaniu zaskarżanej decyzji - wobec wskazywanego przez Skarżącego w skardze do WSA braku zebrania i rozpatrzenia przez Dyrektora Izby całego materiału dowodowego i braku rozważenia istotnych okoliczności faktycznych, a także poprzez wybiórczość i dowolność dokonywanej przez Dyrektora Izby oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a nadto niedostrzeżenie przez WSA, iż Dyrektor Izby rozstrzygał sprawy przy naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, nie posiadając zgromadzonego pełnego materiału dowodowego, przyjmując wadliwe założenia w zakresie: (i) rzekomej winy Skarżącego, który jakoby przyczynił się do powstania zaległości podatkowych, (ii) rzekomego posiadania przez Skarżącego świadomości braku legalności czynności skutkujących powstaniem zaległości podatkowej, (iii) błędnego odrzucenia domniemania dobrej wiary w działaniach podejmowanych przez Skarżącego; jak również (iv) braku zagrożeń dla egzystencji materialnej Skarżącego i jego rzeczywistych zdolności płatniczych w zakresie zapłaty zaległości podatkowej
- naruszając przy tym art. 122 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm., dalej: ,,o.p") - co w efekcie doprowadziło do przyjęcia przez WSA błędnego stanu faktycznego w tej sprawie;
2) art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 p.u.s.a., poprzez wadliwą kontrolę prawidłowości dokonanej przez Dyrektora Izby wykładni art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 2a o.p., poprzez wadliwe przyjęcie, iż w realiach przedmiotowego stanu faktycznego łączne spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika i (jednoczesne spełnienie) przesłanki ważnego interesu publicznego nie dawało wystarczających podstaw do umorzenia zaległości podatkowych, przy jednoczesnym pominięciu przez Dyrektora Izby dyspozycji w zakresie rozstrzygania na korzyść podatnika tych wątpliwości, których nie da się usunąć, a które wynikają z treści przepisów prawa podatkowego;
3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi Skarżącego, mimo naruszenia przez Dyrektora Izby norm prawa proceduralnego wynikających z art. 122 i art. 191 o.p., a tym samym przyjęcie przez sąd pierwszej instancji stanu faktycznego ustalonego przez Dyrektora Izby niezgodnie z obowiązującą procedurą administracyjną oraz rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji bez wszechstronnego rozważania całokształtu materiału dowodowego, wobec wskazywanego w skardze do WSA braku zebrania i rozpatrzenia przez Dyrektora Izby całego materiału dowodowego i rozważenia istotnych okoliczności faktycznych, a także poprzez wybiórczość i dowolność dokonywanej przez Dyrektora Izby oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało, iż wydana w ramach uznania administracyjnego Decyzja nie została oparta na zgodnych z rzeczywistością ustaleniach stanu faktycznego, a nadto Dyrektor Izby rozstrzygał sprawę przy naruszeniu zasady prawdy obiektywnej.